Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 20 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko Protokolant : st. sekretarz. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2026 roku sprawy ze skargi F. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zwrotu dotacji oświatowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej F. P. kwotę 3310 zł (trzy tysiące trzysta dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wójt Gminy C. przeprowadził z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem począwszy od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020r., udzielonej dla Niepublicznego Przedszkola [...] w O. , którego organem prowadzącym była w latach objętych niniejszym postępowaniem F. P.

W trakcie postępowania administracyjnego został zgromadzony materiał dowodowy pochodzący przede wszystkim

z kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji za lata 2018 - 2020 i załączony do akt sprawy.

Decyzją z dnia 8 listopada 2024 , sygn. [...] Wójt Gminy C. :

1.określił wysokość należności przypadajacej do zwrotu do budżetu Gminy C. z tytułu dotacji udzielonej w 2020 r w kwocie 239 2983, 81 zł , na którą to kwotę składała się dotacja wykorzystana niezgodnie z pzreznaczeniem w kwocie 113.431,32 zł i wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem na kształcenie specjalne w kwocie 125 852, 49zł.

2. nakazał dokonanie zwrotu kwoty w wysokosci 238 283 81 zł wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych

3.nadał decyzji rygor matychmaistowej wykonalności..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu owołania strony wydało w dniu 21 lipca 2025r. decyzję, w której uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odniesieniu do dotacji udzielonej w roku 2020 w całej rozciągłości uznało zasadność zakwestionowania kwoty 229 283,81000,00 zł oraz podstawę prawną do jej zwrotu,ale zakwestionowano adresata decyzji to jest N. Sp. z o.o. stwierdzając, że decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do organu prowadzącego przedszkole, który pobrał dotacje.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy C. , decyzją z dnia 16 października 2025 r. O nr [...] określił F. P. w likwidacji łączną wysokosć należnosci przypadającej Gminie C. w kwocie 239 283, 81 zł z tytułu: dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 113 431, 32 zł ,dotacji oświatowej na kszatłcenie specjalne wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 125 852 , 49 zł. W pkt II organ nakazał zwrot kwoty 239 283 , 81 zł wraz z odsetkami jak dla zaległosci podatkowych i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano , że rozliczanie pobranej dotacji powinno nastąpić zgodnie z treścią uchwały Rady Gminy C. z dnia 18 stycznia 2018r. Nr [...] [...] w sprawie udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, dla których Gmina C. jest organem rejestrującym. W wyżej wymienionej uchwale określono dokumenty, które podmiot dotowany powinien przedłożyć do organu dotującego i termin ich dostarczenia. Rozliczenie dotacji powinno być kompletne i rzetelne, a dokumenty i kwoty w nim ujęte zgodne z zaewidencjonowanymi wydatkami. W rozliczeniu powinny być wykazane wyłącznie kwoty wydatków poniesione w roku budżetowym, na które udzielona została dotacja od stycznia do grudnia. Wydatki ujęte w rozliczeniu powinny wynikać z konkretnych dokumentów takich jak listy płac, faktury, rachunki. Wydatki te nie mogą być finansowane z innych źródeł, na przykład wpłat rodziców czy źródeł unijnych. Organ prowadzący nie sprostał tym obowiązkom i nie udokumentował w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości wydatków na kwotę 113 431,32 zł wykazanych w rozliczeniu dotacji za rok 2020 r., która stanowi kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, o którym mowa w art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Zdaniem organu w/w wydatki pozostają w sprzeczności z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit, a. Ponadto , jak wynikało z zebranych dowodów Niepubliczne Przedszkole [...] w 2020r. otrzymało dotację na kształcenie specjalne w wysokości 224 874,95 zł. W wyniku kontroli oraz po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego stwierdzono, że organ prowadzący wydatkował ze środków dotacji niezgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych, kwotę 125 852,49 zł. Na tę kwotę składa się wykazana przez organ prowadzący w rozliczeniu dotacji kwota 125 852,49 zł. tytułem wynagrodzenia Dyrektora Pani M. D. , prezes zarządu F. P. organu prowadzącego Przedszkole w 2020r.

Wskazno ,że zespół kontrolujący pismem z dnia 24 lipca 2023r. zwrócił się z prośbą o szczegółowe wyliczenia w jakiej części dotacja pokryła pensję dyrektora przedszkola pani M. D.-N. (wynagrodzenie oraz pochodne od wynagrodzenia) oraz w jakiej części wynagrodzenie pani M. D.-N. z tytułu umowy o pracę na stanowisku nauczyciela (wynagrodzenie oraz pochodne od wynagrodzenia). Mając na uwadze, że z dotacji na kształcenie specjalne nie może być finansowane wynagrodzenie dyrektora w całości zespół kontrolujący poprosił o przekazanie klucza podziału (np. liczba dzieci objętych kształceniem specjalnym w stosunku do dzieci ogółem) zgodnie z którym w ramach dotacji na kształcenie specjalne mogłaby być ujęta część wynagrodzenia dyrektora. Zwrócono sie też o przekazanie kopii umów, które są podstawą wypłaconych wynagrodzeń w 2020 r. w ramach dotacji na kształcenie specjalne wraz z informacją dotyczącą wymiaru etatu na poszczególnych stanowiskach. Ponieważ organ także w tym zakresie nie uzyskał informacji , które dokumentowałyby w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości powyzsze wydatki, uznał również tę dotację za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem .

Wójt Gminy C. ustalił powyższy stan faktyczny dot. 2020r. na podstawie zgromadzonych w trakcie postępowania dokumentów, to jest przede wszystkim akt kontroli w tym protokołu z kontroli, szczegółowych zastrzeżeń do treści protokołu kontroli organu prowadzącego przedszkole, statutu przedszkola, złożonych do protokołu kontrolnego wyjaśnień organu prowadzącego przedszkole, pisma organu kontrolującego, wystąpienia pokontrolnego wysłanego stronie, a także przesłuchania świadka pani B. W.. Zostały one zaliczone w poczet dowodów.

Strona wniosła odwołanie od decyzji , w której zarzuciąłaorganowi :

1. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 252 ust. 1 pkt 1) oraz ust. 5, ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 35, a w szczególności 35 ust. 1 pkt 1 lit aa) ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

3. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 56-56a Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie w rozstrzygnięciu, ani w uzasadnieniu decyzji, konkretnej stawki podatkowej; (podstawy prawnej) na podstawie, której strona powinna obliczyć i wpłacić należność z tego tytułu;

4. naruszenie prawa materialnego art. 35 ust. 4. ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez błędną wykładnię;

5. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 252 ust. 1 pkt 1) oraz ust. 5, ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. oraz 60 § 1 pkt 1) Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 170 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez nałożenie na stronę obowiązku zwrotu ustalonej należności wyłącznie w formie bezgotówkowej (art. 60 § 1 pkt 2) Ordynacji podatkowej) w sytuacji, w której działalność strony nie stanowi działalności gospodarczej.

6. naruszenie prawa procesowego, tj. przepisu art. 107 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 138 § 2 k.pa. i w zw. z art. 139a § 1 k.p.a. poprzez brak jednoznacznego wskazania w zaskarżonej decyzji strony postępowania, do której skierowana jest decyzja, co uniemożliwia skarżącej skuteczną obronę swoich praw i wprowadza stan niepewności w tym zakresie, jak również poprzez niewykonanie przez organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązku wzięcia pod uwagę okoliczności oraz wytycznych wskazanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 21.07.2025 r. Nr [...] wskutek wzajemnej sprzeczności zaskarżonej decyzji w tym zakresie;

7. naruszenie prawa procesowego, tj. przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w decyzji w sposób konkretny dowodów, na których organ oparł swoje ustalenia faktyczne, których oceny dokonał i które organ uznał za niedowodzące wydatkowania dotacji zgodnie z przeznaczeniem lub niewiarygodne, oraz pełnego i logicznego wyjaśnienia, dlaczego właśnie tym konkretnym dowodom odmówił wiarygodności, przez co uniemożliwił stronie weryfikacje stawianych zarzutów odnośnie udowodnienia faktu rzekomego wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem;

8. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. i art. 77A k.p.a. poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego w sprawie i nie ustalenie faktów relewantnych w sprawie;

9. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów w szczególności wyjaśnień skarżącej;

10. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i "segregowanie" dowodów w sposób naruszający zasadę zaufania obywatela do organów administracji;

11. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 10 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z naruszeniami z pkt. 6-10 i 12 poprzez brak zapewnienia skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu, jak również poprzez brak zawiadomienia skarżącej o zakończeniu niniejszego postępowania administracyjnego (w tym postępowania dowodowego) i w związku z tym brak umożliwienia jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów:

12. naruszenie prawa procesowego, tj. przepisu art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie zachodzą konieczne ku temu przesłanki, w szczególności nie zachodzi inny interes społeczny, który w niniejszej sprawie uzasadniałby odstąpienie od zasady braku wykonalności nieostatecznej decyzji administracyjnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 grudnia 2025 r, o nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jest zupełny i nie budził wątpliwości . Składa się on głównie z protokołu kontroli "prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji przekazanej z budżetu Gminy C. w latach 2018-2019, który to protokół został następnie uzupełniony o rok 2020. Ustalono, że w 2020r. organ prowadzący przedszkole pobraną dotację w wysokości 538 053,88zł wykazał w rozliczeniu, że wydatkował w całości, z czego zespół kontrolujący uznał kwotę 113 431,32zł jako kwotę dotacji wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz kwotę 125 852,49zł (dotacji oświatowej na kształcenie specjalne) wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Odnośnie kwestii związanej z sumą dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze również w pełni przychyliło się do kwalifikacji i argumentacji organu I instancji. Podkreślono ,że strona skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów mających przemawiać za zasadnością poniesionych wydatków, które zostały przez organ I instancji zakwestionowane. To na beneficjencie dotacji spoczywa obowiązek udowodnienia, że przyznana kwota została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika skorzystała z prawa skargi do WSA w Poznaniu. Zarzuciła organowi

1.naruszenie prawa materialnego tj. art. 252 ust.1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 5,6 pkt 1 w zw. z art. 67 ust.1 i art. 60 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez ich niezastosowanie , w sytuacji gdy zaskarżona decyzja dotyczy dotacji otrzymanej w roku 2020 ,a w dniu dostarczenia stronie zaskarżonej decyzji przez organ II instancji należności były przedawnione

2. naruszenie prawa materialnego t. art. 252 ust.1 pkt 1 oraz ust. 5,ust. 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych przez jego niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 6 Kpa i art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz art.60 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 170 ust.1 ustawy Prawo oświatowe poprzez nałożenie na stronę obowiązku zwrotu określonej kwoty wyłącznie w formie bezgotówkowej.

3. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 90 ust 3d oraz art.5 ust.7 ustawy o systemie oświaty poprzez ich zastosowanie w sprawie dotacji wydatkowanych w roku 2020 podczas , gdy zostały one uchylone odpowiednio w roku 2018 i 2017

4.naruszenie art. 138 § 3 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji

5.naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art.107 §3 kpa poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji

6. naruszenie prawa procesowego tj. art. 15 w zw. z art. 7,77 ust.1 i art., 80 Kpa poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego.

Wniesiono w skardze o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia , zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 22 grudnia 2025r. o utrzymaniu w mocy decyzji z 16 października 2025 r. Wójta Gminy C. w sprawie określenia F. P. w likwidacji kwoty dotacji oświatowej przekazanej w 2020r. przypadającej do zwrotu jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Przed przystąpieniem do zbadania sprawy niezbędne jest odniesienie się do zarzutu najdalej idącego, a mianowicie zarzutu przedawnienia. W ocenie Sądu był to zarzut zasadny, polegający na doręczeniu decyzji organu II instancji mimo upływu okresu przedawnienia dla żądania zwrotu dotacji otrzymanej w 2020 r.

W ocenie Sądu trafnie wskazała strona w uzasadnieniu skargi, że decyzja organu II instancji została doręczona stronie po upływie terminu przedawnienia – dotację otrzymano w 2020 r., a zatem okres terminu przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2025 r.

Bezspornie sprawa dotyczy zwrotu dotacji oświatowej udzielonej skarżącej w 2020 r.

Decyzja organu I instancji został wydana 16 października 2025 r., skarżąca w ustawowym 14-dniowym terminie wniosła odwołanie, zaś organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję w dniu 22 grudnia 2025. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącej, jak wynika z karty EPO pełnomocnikowi F. P. w dniu 12 stycznia 2026 r. ,a samej F. P. w likwidacji w dniu 13 stycznia 2026r.

Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowym, że przepisy art. 70 O.p. stosuje się do kwestii przedawnienia zwrotu dotacji oświatowych. Jak trafnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 22 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 249/18 (publ.: baza CBOSA) obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w art. 251 oraz art. 252 u.f.p. wynika z mocy prawa, a zatem decyzja w tym przedmiocie ma charakter deklaratoryjny (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.). Taki charakter decyzji przesądza o terminie przedawnienia, wskazanym w art. 70 § 1 O.p. W orzecznictwie przyjmuje się, iż w dacie doręczenia stronie decyzji wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2005 r., sygn. I FSK 132/05, publ.: jak wyżej).

W ocenie Sądu tylko doręczona decyzja może rodzić skutki prawne zarówno dla strony, jak i organu, a to oznacza, że decyzja określająca wysokość zobowiązania doręczona po upływie terminu przedawnienia narusza art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 O.p., gdyż dotyczy zobowiązania, które wygasło na skutek upływu terminu przedawnienia, a więc zobowiązania nieistniejącego.

Podzielić należy stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z 25 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Po 24/21 (publ.: j.w.) wydanym na tle zagadnienia prawnego przedawnienia zwrotu dotacji oświatowej. W wyroku tym Sąd wskazał, że zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 i 2. Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. W myśl art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Kwoty dotacji podlegające zwrotowi, w przypadku, o którym mowa w powyższych przepisach, stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (art. 60 u.f.p.). W przypadku zatem, gdy beneficjent dobrowolnie nie zwróci dotacji (wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości) właściwy organ ma obowiązek wydać decyzję, w której określi obowiązki beneficjenta. Oznacza to, że obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w przywołanym art. 252 u.f.p. wynika z mocy prawa (ex lege). Skoro zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa, to decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, co zgodnie wskazuje się w judykaturze i orzecznictwie (zob. L. Lipiec-Warzecha Komentarz do art. 169 ustawy o finansach publicznych, Wyd. ABC 2011 r. oraz m.in. wyroki NSA: z 3 września 2014r. sygn. II GSK 916/13 i z 8 marca 2016 r. sygn. II GSK 2190/14, publ.: j.w.).

W myśl art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

Rozpoznając zarzut przedawnienia rozważyć należy kwestię odpowiedniego stosowania przepisów Działu III O.p., m.in. w zakresie rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia zobowiązań dotacyjnych. Przedawnienie zobowiązań podatkowych regulują przepisy Rozdziału 8 Działu III O.p. Wynika z nich, że sposób liczenia terminu przedawnienia jest uzależniony zasadniczo od sposobu powstania zobowiązań podatkowych, które mogą powstać albo na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawy podatkowe wiążą powstanie zobowiązań podatkowych (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.), albo na skutek doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.).

Jak już wyżej wyjaśniono, decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, a w związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 O.p. Stanowi on, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Okolicznością powodującą uruchomienie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest więc upływ terminu płatności podatku.

W związku z powyższym przyjąć należy, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się niezależnie od wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia obowiązku zwrotu dotacji i jedynie przed jego upływem możliwe jest jej skuteczne prawnie doręczenie beneficjentowi (zob. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2583/18, publ.: j.w.). Odnośnie zagadnienia, od jakiego momentu termin ten biegnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 3644/15 (publ.: j.w.) wskazując, że bieg terminu przedawnienia należy ściśle wiązać z charakterem zobowiązania podlegającego zwrotowi. Jeżeli zatem przyznane środki finansowe są środkami nienależnymi w rozumieniu ustawy, a obowiązek zwrotu dofinansowania nienależnego powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa, to obowiązek zwrotu należy wiązać z dniem otrzymania tych środków przez beneficjenta. Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Powyższe stanowisko NSA wywiódł z brzmienia art. 207 ust. 1 u.f.p., wskazując m.in. na fakt, że ustawodawca nakazuje liczyć odsetki od zwracanej kwoty od dnia przekazania środków beneficjentowi, w zakresie odsetek, traktując te środki jak zaległości podatkowe. Podobną regułę odnośnie daty, od której nalicza się odsetki beneficjentowi dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, który wykorzystał środki niezgodnie z przeznaczeniem, przyjmuje art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p.

W konsekwencji zastosowanie art. 70 § 1 O.p. prowadzi do rezultatu, że pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji powinno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem (por. wyrok NSA z 21 lutego 2020 r., sygn. I GSK 1649/19, publ. j.w.). Doprecyzowując - bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna się z końcem roku, w którym beneficjent otrzymał i miał wykorzystać dotację. (por. przykładowo wyroki NSA: z 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2583/18 i z 14 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 2656/18 – publ.: j.w.).

W niniejszej sprawie skarżąca otrzymała dotację w roku 2020, a zatem okres 5-letniego terminu przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2025 r.

Z zestawienia dat wynika , że Samorządowe Kolegium Odwoławcze doręczyło skarżącej po dniu 31 grudnia 2025 r., a zatem po upływie 5-letniego okresu przedawnienia.

Prowadzi to do konkluzji, że organ II instancji naruszył przepisy art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 O.p. Przedmiotowe zobowiązanie skarżącej do zwrotu dotacji oświatowej za rok 2020 wygasło bowiem na skutek przedawnienia ( art. 59 § 1 pkt 9 O.p.). W ponownym rozpoznaniu , organ odwoławczy ustali , czy w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności zawieszające lub przerywające bieg terminu przedawnienia wskazane w art. 70 § 2-4 i 6 O.p, bowiem organ nie doniósł się do tej kwestii w odpowiedzi na skargę , pomimo zgłoszonego najdalej idącego zarzutu. W takim przypadku, w sytuacji uznania ,że zobowiązanie uległo przedawnieniu, okoliczność ta skutkować powinna umorzeniem postępowania administracyjnego.

Pozostałe zarzuty skargi sąd uznał za bezpodstawne i pozostające bez wpływu na wynik sprawy.

Ze względu na powyższe rozważania Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku i uchylił decyzję organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.

O kosztach Sąd postanowił w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.