I GSK 1600/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-26	
Data wpływu	2025-11-17	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Henryk Wach /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6550	
Hasła tematyczne	Administracyjne postępowanie
Środki unijne	
Sygn. powiązane	I SA/Sz 226/25	
Skarżony organ	Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżony wyrok oraz oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 2383; art. 72 par. 1 pkt 1, art. 78; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 2157; art. 29 ust. 7 pkt 1 lit. b; Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maja Wiercińska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 226/25 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odsetek za zwłokę z tytułu nadpłaty w sprawie dotyczącej płatności rolnośrodowiskowych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od S. M. na rzecz Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 226/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uchylił decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Z. z [...] listopada 2024 r. odmawiającą S. M. wypłaty odsetek za zwłokę z tytułu nadpłaty.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ I instancji decyzją z 20 lutego 2012 r. przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową za 2011 r. do upraw w pakiecie 2 "rolnictwo ekologiczne" w wariancie: 2.9 "uprawy sadownicze i jagodowe, dla których zakończono okres przestawiania" na łączną kwotę 153.953,80 zł. Następnie strona składała wnioski kontynuacyjne. Ponieważ strona nie dotrzymała wymogu dotyczącego utrzymania minimalnej obsady drzew owocowych na zgłoszonych działkach przez cały 2013 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych za lata 2011 - 2012. Następnie, decyzją z 18 grudnia 2014 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w wysokości 307.907,60 zł. 16 lutego 2015 r. strona dokonała wpłaty powyższej kwoty na rachunek Agencji jednocześnie kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego organ II instancji decyzją z 1 czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji Następnie organ kilkukrotnie wydawał stronie decyzje ustalające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, które były uchylane przez organ odwoławczy lub sąd.

14 lutego 2018 r. organ I instancji wydał decyzję o ustaleniu stronie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 – 2012 w wysokości 307.07,60 zł, która decyzją z 10 września 2018 r została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 30 stycznia

2019 r., sygn. akt I SA/Sz 874/18 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 maja 2023 r., I GSK 690/19 oddalił skargę kasacyjną organu II instancji od powyższego wyroku.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z 2 sierpnia

2023 r. umorzył postępowania w sprawie ustalenia stronie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011-2012 z uwagi na przedawnienie, na podstawie art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L 1995.312.1 z 23 grudnia

1995 r. ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 2988/95"). Od decyzji tej strona złożyła odwołanie. Organ odwoławczy decyzją z 20 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uwagi na umorzenie postępowania w sprawie ustalenia stronie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011-2012, 22 sierpnia 2023 r. kwota nadpłaty w wysokości 307.906,60 zł została zwrócona stronie na wskazany przez nią rachunek bankowy.

5 grudnia 2023 r. do Zachodniopomorskiego Oddziału Agencji Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie wpłynął wniosek strony z 21 listopada 2023 r. o ustalenie i wypłatę kwoty odsetek za zwłokę z tytułu nadpłaty. Przedmiotowy wniosek został przekazany do rozpatrzenia organowi I instancji, który postanowieniem z 17 stycznia 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odsetek za zwłokę z tytułu nadpłaty. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez stronę, postanowieniem z 27 lutego 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem

z 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 283/24 uchylił zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, czy weryfikacji poglądów orzecznictwa tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania. Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji decyzją z 27 listopada 2024 r. odmówił stronie ustalenia i wypłaty odsetek za zwłokę z tytułu nadpłaty.

Decyzją z 31 stycznia 2025 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazując, że pomimo, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nadpłatą w rozumieniu art. 72 § 1.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.), dalej: "O.p.", (za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku), to w sprawie nie ma zastosowania art. 78 O.p., na który powołuje się strona. Organ wskazał, że w obecnym stanie prawnym brak jest podstaw do wypłaty wnioskowanych odsetek, gdyż ustawa z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "ustawa o Agencji" w art. 29 ust. 7 pkt 1 lit. b wyłączyła stosowanie art. 78 i art. 78a O.p. Jednocześnie organ wyjaśnił, że przepis art. 29 ust. 7 pkt. 1 lit. b ustawy o Agencji został zmieniony ustawą z dnia 24 lutego 2022 r. o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 646) -dalej "ustawy o zmianie ustawy". Zgodnie z art. 13 ustawy o zmianie ustawy, ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia. Oznacza to, że art. 29 ust. 7 pkt. 1 lit. b ustawy o Agencji wszedł w życie z dniem 29 marca 2022 r. Jednocześnie, w ustawie o Agencji nie przewidziano przepisów przejściowych dotyczących naliczania oprocentowania nadpłaty, zatem brak jest podstawy prawnej do zastosowania art. 78 i art. 78a O.p. od dnia 29 marca 2022 r.

Zaskarżonym obecnie wyrokiem z 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 226/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję

z 31 stycznia 2025 r. w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek za zwłokę z tytułu nadpłaty oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z 27 listopada 2024 r.

WSA wyjaśnił, że przepisy regulujące instytucję nadpłaty mają charakter materialnoprawny. Skoro tak, to w sytuacji, gdy ustawodawca dokonując zmiany przepisów o charakterze materialnoprawnym nie zawiera przepisów przejściowych, zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu obowiązującym w czasie, w którym powstały zdarzenia kształtujące określone stosunki prawne. Zarówno powstanie obowiązku podatkowego, jak i uprawnienie do zwrotu nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem oceniać należy, w tej sytuacji, w oparciu o stan prawny istniejący w momencie powstania tych zdarzeń.

W rozpoznawanej sprawie ustawa nowelizująca, na mocy której przepisem art. 1 pkt 15 lit. d zmieniono m.in. art. 29 ust. 7 pkt 1 ustawy o Agencji de facto wyłączyła w stosunku do należności, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji stosowanie art. 78 i art. 78a O.p. Jednocześnie ustawa zmieniająca nie zawierała w powyższym zakresie przepisów przejściowych, które mogłyby stanowić podstawę do przyjęcia wstecznego działania wskazanego wyżej przepisu art. 29 ust. 7 pkt 1 lit. b ustawy o Agencji obejmującego czas przed jego wejściem w życie. WSA zauważył, że jedynie w art. 13 ustawy zmieniającej wskazano, że ustawa ta wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 6, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. Przy czym ustawa zmieniająca została opublikowana w Dzienniku Ustaw z 21 marca 2022 r. A zatem jak zasadnie wskazały organy jej przepisy weszły w życie z dniem 29 marca 2022 r. Powyższe oznacza, że od tej daty de facto wyłączone zostało stosowanie w stosunku do należności wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji przepisów art. 78 i art. 78 a O.p. Przy czym przepis art. 78 O.p. zawiera regulacje dotyczące oprocentowania nadpłaty.

Sąd I instancji podkreślił, że przed powyżej wskazaną zmianą, przepisy tej ustawy nie przewidywały wyłączenia stosowania w stosunku do należności, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji art. 78 O.p. A zatem, co do zasady, nadpłaty z tego tytułu podlegały oprocentowaniu na zasadach przewidzianych w art. 78 O.p.

Sąd I instancji zaznaczył, że retroaktywne działanie przepisów, choć co do zasady nie jest wykluczone, to musi znajdować wyraźną podstawę prawną, a przy tym, jak to zaznaczył Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 28 maja 1996 r., sygn. U1/86, OTK 1986, nr 1, poz. 2, wyrok z wyrok z 5 września 2007 r., P 21/06, OTK-A 2007, nr 8, poz. 96.), może to mieć miejsce jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy jest to konieczne dla realizacji lub ochrony ważnych wartości konstytucyjnych. Wobec powyższego nie można domniemywać wstecznego działania prawa, ani też wywodzić tego faktu z nieprecyzyjnych i niejasnych regulacji w sytuacji, gdy, tak jak w rozpoznawanej sprawie, skutkowałoby to działaniem na niekorzyść strony (pozbawienie prawa do oprocentowania nadpłaty). Powyższego organy ARiMR nie wzięły jednak pod uwagę. Zdaniem WSA z art. 13 ustawy zmieniającej, stanowiącego, że ustawa ta wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, nie wynika, że przepis art. 29 ust. 7 pkt 1 lit b ustawy o Agencji w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 15 lit. d ustawy zmieniającej może mieć zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych zarówno przed, jak i po jego wejściu w życie.

Wobec powyższego w ocenie sądu I instancji zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 29 ust. 7 pkt 1 lit. b ustawy o Agencji w brzmieniu obowiązującym od 29 marca 2022 r. oraz art. 78 O.p. i dlatego podlegają uchyleniu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, w której zaskarżył orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), zarzucono naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, poprzez:

a) niezastosowanie art. 29 ust. 7 pkt. 1 lit. b ustawy o Agencji w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji z 27 listopada 2024 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą

w Z. oraz decyzji Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego; Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z 31 stycznia 2025 r. b) zastosowanie art. 78 O.p., w sytuacji gdy na dzień wydania decyzji z 27 listopada 2014 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Z. oraz decyzji Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z 31 stycznia 2025 r nie miał on zastosowania;

II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji oraz decyzji Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z 31 stycznia 2025 r. w sytuacji, gdy nie było do tego podstaw.

W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. M. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na jej rzecz.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.

Tytułem wstępu zaznaczyć należy, że postępowanie w kontrolowanej sprawie związane było z nałożonym na stronę obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej za lata 2011-2012 w związku z niewywiązaniem się strony z podjętego zobowiązania. Wydana na podstawie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji decyzja ustalająca stronie obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności ma charakter konstytutywny, tworzy zatem nowy stosunek prawny. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji do należności tych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa (w tym przepisy dotyczące nadpłaty) z wyjątkami wskazanymi w tym przepisie.

W rozstrzyganej sprawie nie budziło wątpliwości i nie było sporne między stronami, że wnioskodawczyni przysługiwało prawo do zwrotu nadpłaty z tytułu uiszczonej przez nią kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011-2012 wobec wyeliminowania z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem NSA z 9 maja 2023 r. w sprawie sygn. akt I GSK 690/19 decyzji zobowiązanie to na stronę nakładającej i umorzenia przez organ I instancji decyzją z 2 sierpnia 2023 r. postępowania w tym przedmiocie wobec upływu terminu przedawnienia zobowiązania zwrotowego. Z akt sprawy wynika także, że kwota nadpłaty została zwrócona stronie na wskazany przez nią rachunek bankowy zgodnie z art.. 77b § 1 pkt 1 O.p. w terminie przewidzianym w art. 77 § 4 O.p. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję albo stwierdzającego jej nieważność, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki. Tak też postąpił w sprawie organ zwracając stronie nadpłatę 22 sierpnia 2023 r.

Spór w sprawie koncentrował się natomiast wokół kwestii przysługiwania skarżącej prawa do oprocentowania zwróconej nadpłaty. Organy bowiem stanęły na stanowisku, że w związku z dokonaną zmianą art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji obowiązującą od 29 marca 2022 r. wyłączającą możliwość zastosowania art. 78 O.p. do zwrotu nadpłaty, w sprawie nie było podstaw do wypłaty żądanego przez stronę oprocentowania. Z kolei wnioskodawczyni domagała się wypłaty odsetek argumentując, że zastosowanie w sprawie winny mieć przepisy obowiązujące w dacie powstania nadpłaty tj. 16 lutego 2015 r, a więc w dacie dokonania przez stronę zapłaty zobowiązania zwrotowego.

Prawidłowo sąd I instancji powołał się w zaskarżonym wyroku na ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko zgodnie z którym przepisy regulujące instytucję nadpłat mają charakter materialnoprawny. Zaliczyć do nich należy także przepisy określające moment powstania, warunki oraz termin końcowy okresu przysługującego oprocentowania powstałej nadpłaty. Skoro tak, to w sytuacji, gdy ustawodawca dokonując zmiany przepisów o charakterze materialnoprawnym nie zawiera przepisów przejściowych, zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu obowiązującym w czasie, w którym powstały zdarzenia kształtujące określone stosunki prawne. Zarówno powstanie obowiązku podatkowego, jak i uprawnienie do zwrotu nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem oceniać należy, w tej sytuacji, w oparciu o stan prawny istniejący w momencie powstania tych zdarzeń (por. wyroki NSA z 17 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Ka 986/97, publ. POP nr 1/2000, poz. 16 i z 18 marca 2003 r., sygn. akt III SA 2152/01, M. Podat. nr 7/2003, s. 38; NSA z 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 636/07, LEX nr 469710, z 27czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 1548/22, LEX nr 3611985). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przy zmianie stanu prawnego dotyczącego nadpłat i ich oprocentowania, nie zamieszczono przepisów przejściowych. W tej sytuacji do oprocentowania nadpłaty zastosowanie będą miały przepisy z dnia powstania prawa do oprocentowania, a nie, jak domaga się skarżąca i co wadliwie zaakceptował sąd I instancji, przepisy z dnia dokonania zapłaty przez stronę.

W tym miejscu podkreślić należy, że nadpłata może dotyczyć zarówno zobowiązania powstającego z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.), jak i zobowiązania ustalanego decyzją organu podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.), jak ma to miejsce w kontrolowanej sprawie. Decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie pobranych płatności wydana na podstawie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji ma charakter konstytutywny, co wynika z literalnego brzmienia przepisu, w którym jest mowa o "ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych". Decyzja o zwrocie nienależnie pobranych płatności tworzy zatem nowy stosunek prawny. Nadpłata powstała w analizowanej sprawie nie jest związana z zobowiązaniem powstającym zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 O.p., nie jest zatem nadpłatą powstałą w skutek uchylenia lub zmiany decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 O.p.), ale jest nadpłatą powstałą wskutek uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.). Zatem do dnia wyeliminowania z obrotu decyzji ustalającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności - nie ma formalnie nadpłaty, a przez to nie może ona być zwrócona. Obowiązuje bowiem decyzja organu ustalająca kwotę zobowiązania zwrotowego zaś zobowiązany ma możliwość jej kwestionowania wnosząc odwołanie od decyzji ją ustalającej. Dopiero z dniem uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności tej decyzji, a więc z dniem wyeliminowania jej z obrotu prawnego strona uzyskuje prawo do zwrotu nadpłaty, ponieważ nie ma już decyzji ustalającej, która zobowiązywała ją do uiszczenia zobowiązania zwrotowego. Nadpłata w tym wypadku powstaje z mocy samego prawa (nie jest potrzebny wniosek strony o jej stwierdzenie) i organ zobowiązany jest do jej zwrotu, który powinien zostać poprzedzony określeniem jej wysokości zgodnie z art. 74a O.p. W kontrolowanej sprawie w oparciu o przepis art. 74a O.p. organ nie określił wysokości nadpłaty jednak prawidłowo w terminie wynikającym z art. 77§ 4 O.p. dokonał jej zwrotu trafnie przyjmując, że stronie nie przysługuje prawo do oprocentowania zwracanej nadpłaty w związku z dokonaną od 29 marca 2022 r. zmianą art. 29 ust. 7 pkt 1 lit. b ustawy o Agencji wyłączającą stosowanie art. 78 O.p.

Zważywszy na to, że decyzja zobowiązująca stronę do zwrotu nienależnie pobranych płatności została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2023 r, zaś aktem administracyjnym kończącym przedmiotowe postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania zwrotowego była decyzja z 2 sierpnia 2023 r. należy uznać, że zdarzenia kształtujące uprawnienie skarżącej miały miejsce po 29 marca 2022 r., a zatem prawidłowo organ zastosował art. 29 ust. 7 pkt 1 lit. b ustawy o Agencji w znowelizowanym brzmieniu.

W tej sytuacji zarzuty skargi okazały się uzasadnione bowiem do stanu faktycznego zaistniałego w kontrolowanej sprawie zastosowanie znajdował art. 29 ust. 7 pkt 1 lit. b ustawy o Agencji w znowelizowanym brzmieniu, a tym samym zastosowania nie znajdował art.78 O.p.

Trafność zarzutów naruszenia prawa materialnego sformułowanych w ocenianej skardze kasacyjnej determinuje także zasadność zarzutów procesowych wskazujących na nieprawidłowe zastosowanie przez sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a.

Stwierdzając w związku z powyższym, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu, a istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 20 sierpnia 2025 r., I SA/Sz 226/25 i na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a oddalił skargę

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).