Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1944/24 o odrzuceniu skargi M. B. na pismo Starosty Z. z dnia 28 sierpnia 2024 r. nr CAZ.6301.31.2024.JB w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowego dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Pismem z 23 września 2024 r. M. B. (dalej: "Skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na pismo Starosty Z. z 28 sierpnia 2024 r. nr CAZ.6301.31.2024.JB w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowego dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej.

We wniesionej skardze nie wskazano numeru PESEL Skarżącego oraz nie załączono do niej stosownego pełnomocnictwa upoważniającego adwokata M. B. do występowania w imieniu Skarżącego przed sądami administracyjnymi.

W związku z powyższym wezwaniem z 10 grudnia 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 2 grudnia 2024 r. zobowiązano pełnomocnika Skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL Skarżącego oraz nadesłanie dokumentu pełnomocnictwa do działania w imieniu Skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji"), pod rygorem odrzucenia skargi. W wezwaniu tym zaznaczono, że załączone pełnomocnictwo nie zawiera daty oraz stanowi umocowanie do działania w imieniu P. Sp. z o.o. w W., a nie w imieniu Skarżącego.

Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 31 grudnia 2024 r. W zakreślonym przez Sąd I instancji terminie, pismem z 7 stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącego wskazała numer PESEL Skarżącego oraz nadesłała potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa opatrzony datą 2 stycznia 2025 r.

Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1944/24 – Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odrzucił wniesioną skargę.

W uzasadnieniu wskazał, że nadesłane pełnomocnictwo zostało opatrzone datą 2 stycznia 2025 r., a w związku z tym nie obejmowało ono okresu, w którym została sporządzona i podpisana przez profesjonalnego pełnomocnika w imieniu Skarżącego skarga z 23 września 2024 r. Zdaniem Sądu I instancji, pomimo prawidłowego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, wezwanie nie zostało należycie wykonane w wyznaczonym terminie, a w związku z powyższym wniesioną skargę należało odrzucić.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi, pomimo, że reprezentujący Skarżącego pełnomocnik uzupełnił braki zgodnie z wezwaniem, przedkładając zarówno pełnomocnictwo, jak i wskazując numer PESEL Skarżącego.

W uzasadnieniu zażalenia przywołano orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego dotyczące problematyki pełnomocnictw procesowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Braki w zakresie pisemnego dokumentu potwierdzającego istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 p.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). W odniesieniu do skargi przepisy przewidują rygor jej odrzucenia w razie nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Natomiast skarga poprawiona lub uzupełniona w terminie wywołuje skutki od dnia jej wniesienia (art. 49 § 3 p.p.s.a.).

Z akt niniejszej sprawy wynika, że pełnomocnik Skarżącego nie dołączyła do skargi dokumentu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie do jej wniesienia. Zasadnie zatem została ona wezwana do złożenia pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądami administracyjnymi.

Pełnomocnik wykonując wezwanie Przewodniczącego Wydziału w zakreślonym terminie przedłożyła pełnomocnictwo udzielone jej 2 stycznia 2025 r. Natomiast skarga podpisana przez pełnomocnika wniesiona została 27 września 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej), czyli przed udzieleniem pełnomocnictwa.

Wprawdzie art. 37 § 1 p.p.s.a. obliguje pełnomocnika do dołączenia pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej, jednakże w doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że udzielenie pełnomocnictwa może nastąpić w czasie umożliwiającym jego złożenie w terminie wyznaczonym do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego, a złożenie pełnomocnictwa w tym terminie może być uznane za usunięcie tego braku formalnego i w konsekwencji zapobiec skutkom przewidzianym w wypadku nieuzupełnienia tego braku (por. glosa M. Jędrzejewskiej do postanowienia SN z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt IV CKN 1008/2000, OSP 2001, nr 12, poz. 180, s. 626 – 628; postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 241/05, postanowienie SN z dnia 18 września 1992 r., sygn. akt III CZP 112/92, OSNCP 1993, nr 5, poz. 75). Oznacza to, iż brak pełnomocnictwa w chwili dokonywania określonej czynności procesowej może być uzupełniony, poprzez późniejsze potwierdzenie tej czynności przez podmiot, w imieniu którego czynność została dokonana, co może nastąpić przez udzielenie pełnomocnictwa osobie, która tej czynności dokonała. Powyższe stanowisko znajduje zastosowanie w tych przypadkach, w których korzystanie z pomocy pełnomocnika zależy wyłącznie od woli mocodawcy, a zatem również w okolicznościach niniejszej sprawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nadesłanie przez pełnomocnika żądanego pełnomocnictwa z datą późniejszą niż data wniesienia skargi sanowało jej brak formalny. Odrzucenie skargi jedynie z tego powodu, że pełnomocnictwo zostało formalnie udzielone w dacie późniejszej niż wniesienie skargi stanowi nadmierny formalizm, powodujący ograniczenie prawa do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (zob. postanowienia NSA z dnia: 14 lipca 2022 r., sygn. akt III OZ 451/22; 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 56/20). Taka wykładnia art. 49 p.p.s.a w najpełniejszy sposób zapewnia stronom realizację ich prawa do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Oceniając, czy pełnomocnik Skarżącego prawidłowo wykonała wezwanie sądu, należy mieć na uwadze, że data umieszczona na dokumencie potwierdzającym istnienie pełnomocnictwa wskazuje jedynie dzień podpisania tego dokumentu, nie zaś moment faktycznego udzielenia pełnomocnictwa (por. postanowienia NSA z dnia: 13 czerwca 2007 r., sygn. akt I OZ 420/07; 20 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 241/05).

Skoro zatem pełnomocnictwo do działania w imieniu Skarżącego zostało nadesłane w wyznaczonym przez Przewodniczącego Wydziału terminie, Sąd I instancji niezasadnie odrzucił skargę, naruszając tym samym przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania stwierdzić należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.