W związku ze skargą [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skarżąca spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskodawca w uzasadnieniu zgłoszonego żądania wskazał, że spółka nie dysponuje aktualnie żadnymi środkami pozwalającymi na uiszczenie wpisu sądowego. Sytuacja finansowa podmiotu na przestrzeni kilku ostatnich miesięcy uległa znacznemu pogorszeniu, została utracona płynność finansowa. Bilans rachunków bankowych spółki, jak wskazano we wniosku, pozostaje ujemny. W związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jego aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, skarżąca spółka została wezwana zarządzeniem referendarza sądowego z [...] stycznia 2014 r. do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy poprzez nadesłanie: ostatniego bilansu rocznego, rachunku zysków i strat za ostatni rok, a także informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego, kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie 3 miesiące, zestawienia posiadanych aktualnie należności i zobowiązań, deklaracji VAT-7 za ostatnie 3 miesiące, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, a także innych dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej spółki.
W piśmie z [...] lutego 2015 r. wnioskodawca wystąpił o przedłużenie żądanego terminu do złożenia dokumentów obrazujących sytuację finansową spółki do dnia [...] marca 2015 r., uiszczając jednocześnie wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.
Zarządzeniem referendarza sądowego z [...] lutego 2015 r. wniosek o przedłużenie (wyznaczenie nowego) terminu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy został oddalony, uwzględniając, że skarżąca spółka nie wykazała, by tak znaczne przedłużenie (wyznaczenie nowego) terminu sądowego było uzasadnione istotnymi okolicznościami powodującymi, że wskazane w zarządzeniu dokumenty dotyczące sytuacji finansowej spółki nie mogły zostać przedłożone bezzwłocznie. Zgodnie z art. 84 w zw. z art. 258 § 3 p.p.s.a. referendarz sądowy może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu. W niniejszym postępowaniu, skarżąca spółka odstąpiła od wskazania przyczyn, z powodu których, jej zdaniem termin na przedstawienie dokumentów finansowych powinien zostać przedłużony do dnia [...] marca 2015 r., wobec czego uznać należało, że w sprawie nie wystąpiła "ważna przyczyna", o której mowa w art. 84 p.p.s.a. Jej wystąpienie odnosić należy wyłącznie do sytuacji dowodzących istnienia zobiektywizowanych czynników uniemożliwiających dochowanie wyznaczonego terminu.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należy, że stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tak określonego kryterium oceny zasadności żądania przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych wniosek skarżącej spółki nie spełnił, albowiem składający wniosek nie wykazał, by nie miał dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy ocenie przesłanki przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zasadnicze znaczenie przypisać należy ustaleniom odnoszącym się do posiadania przez jednostkę organizacyjną środków finansowych, bądź zdolności do pozyskania takich środków, w wysokości niezbędnej do pokrycia kosztów prowadzenia postępowania sądowego. W niniejszym postępowaniu ustaleń tego rodzaju nie da się jednak przeprowadzić, mając na uwadze, że złożony wniosek został sformułowany w sposób ograniczający się do wskazania wniosków odnośnie do sytuacji finansowej spółki bez określenia przesłanek, z których taki wniosek wypływa celem poddania ich kontroli sądowej. W takim przypadku, gdy zgłoszone żądanie przyznania prawa pomocy nie zostało, z przyczyn zależnych od wnioskodawcy, uzupełnione szczegółowymi informacjami dotyczącymi jego zysków i strat, posiadanych zobowiązań, aktualnego bilansu wraz z danymi o posiadanych środkach na rachunkach bankowych, nie jest możliwe ocenienie sytuacji materialnej strony skarżącego jako nakazującej przyznać jej prawo pomocy. Co istotne skarżąca spółka, zwracając się o przedłużenie terminu do nadesłania dokumentów finansowych, uiściła wpis sądowy od skargi, co oznacza, że deklarowana we wniosku niemożność pokrycia wszelkich zobowiązań finansowych wynikających z wszczęcia postępowania sądowego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie znajdowała pokrycia w rzeczywistości, wobec czego tym bardziej uzasadnione było żądanie przedłożenia przez spółkę wszystkich dokumentów źródłowych dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej celem poddania ich ścisłej weryfikacji.
Skutki zaniedbań wynikających z wadliwego uzupełnienia bądź odstąpienia od uzupełnienia braków wniosku obciążają wnioskodawcę. To w jego interesie leży bowiem wykazanie, że jego przypadek uzasadnia odstąpienie od zawartej w art. 199 p.p.s.a. ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. I OZ 189/13; postanowienie NSA z dnia 26 marca 2013 r. sygn. II OZ 121/13).
W tych warunkach, stwierdzając, że wniosek [...] Sp. z o.o. uzasadniony okolicznościami w nim przedstawionymi był niepełny, a przez to nie mógł prowadzić do uznania, że wnioskodawca wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
