Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z.W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 456/24, w sprawie skargi kasacyjnej Z.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 457/23, w sprawie ze skargi Z.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2023 r., nr SKO.41/1706/OS/2023, w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 456/24, oddalił skargę kasacyjną Z.W., zwanego dalej "skarżącym", od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zwanego dalej "Sądem I instancji", z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 457/23, oddalającego skargę wyżej wymienionego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2023 r., nr SKO.41/1706/OS/2023, w przedmiocie zasiłku okresowego.

Pismem z dnia 17 kwietnia 2025 r. skarżący osobiście złożył do Sądu I instancji skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 457/23.

W wykonaniu zarządzenia z dnia 7 maja 2025 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego.

W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe z dnia 10 czerwca 2025 r., w którym wyjaśniono, że:

1) podstawę wznowienia stanowi art. 273 § 1 pkt 1, art. 273 § 2 oraz art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.",

2) termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego skarżący liczy od daty doręczenia pełnomocnikowi prawomocnego orzeczenia NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 456/24, tj. od dnia 7 kwietnia 2025 r., w którym sprawa o sygn. akt II SA/Lu 457/23 została prawomocnie zakończona,

3) skarżący domaga się uchylenia wyroku WSA w Lublinie wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 457/23 oraz ponownego rozpoznania sprawy.

Postanowieniem z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 239/25, Sąd I instancji stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 457/23, w odniesieniu do której skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, orzekał jako ostatni Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego. Zgodnie zatem z regułami wyrażonymi w art. 275 P.p.s.a. sądem właściwym do rozpoznania skargi o wznowienie jest Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem skarga o wznowienie postępowania została oparta zarówno na przesłance nieważnościowej (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.), jak i na przesłankach restytucyjnych (art. 273 § 1 pkt 1 oraz art. 273 § 2 P.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII P.p.s.a.

Zgodnie z art. 275 P.p.s.a., do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. Stosownie natomiast do treści art. 276 P.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednak, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny stosuje się odpowiednio przepisy art. 175 P.p.s.a.

Art. 175 § 1 P.p.s.a. wprowadza obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej (w tym przypadku skargi o wznowienie postępowania) przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Z kolei z treści § 2-3 tego przepisu wynika, że obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy skargę kasacyjną sporządza doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej).

Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego z wyjątkami, o których mowa w art. 175 § 2-3 P.p.s.a., pod rygorem jej odrzucenia (art. 178 P.p.s.a). W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje jej odrzucenie bez uprzedniego wzywania do usunięcia braku formalnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 i art. 276 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 marca 2005 r., sygn. akt I GSK 359/05; 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 824/18; 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 843/24; a także J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3 wyd., Warszawa C.H. Beck 2015, s. 1121, Teza 6 do art. 276 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 628).

W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania z dnia 17 kwietnia 2025 r. nie została sporządzona ani przez profesjonalnego pełnomocnika, ani przez żaden z podmiotów wymienionych w art. 175 P.p.s.a. Skargę tę sporządził osobiście skarżący. Oznacza to, że nie został spełniony obowiązek ustawowy z art. 276 w zw. z art. 175 § 1 P.p.s.a. Z.W. nie posiada bowiem wymaganej ustawowo tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 276 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.