II SA/Ol 781/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-17	
Data wpływu	2025-12-11	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie	
Sędziowie	Beata Jezielska
Ewa Osipuk
Tadeusz Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym	
Hasła tematyczne	Ruch drogowy	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 1251; art. 130a ust. 2 pkt lit. b, ust. 10i, 10e, 10h; Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia z drogi, przechowywania i oszacowania pojazdu I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz kuratora osoby nieobecnej, radcy prawnego A. K. wynagrodzenie w kwocie 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) powiększone o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.	
Uzasadnienie
Decyzją z 18 sierpnia 2025 r. Prezydent Olsztyna (dalej: "prezydent", "organ pierwszej instancji") nałożył na J.T. (dalej: "skarżący"), dla którego sąd powszechny ustanowił kuratora, obowiązek zapłaty 13.806,00 zł tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia z drogi, przechowywania i oszacowania pojazdu [...], w terminie 30 dni od daty, w której decyzja stanie się ostateczna.

Podał, że 24 sierpnia 2022 r. Komenda Miejska Policji w Olsztynie wydała dyspozycję usunięcia ww. pojazdu. Pojazd przechowywany był na parkingu strzeżonym w 2022 r. i 2023 r. i nie został odebrany w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.

Sąd Rejonowy w Olsztynie prawomocnym postanowieniem z 26 kwietnia 2023 r., w sprawie [...] orzekł przepadek pojazdu na rzecz Gminy Olsztyn. Na podstawie umowy sprzedaży samochodu z 24 czerwca 2022 r. ustalono, że skarżący był właścicielem ww. pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Prezydent zaznaczy, że podstawę nałożenia na skarżącego obowiązku zapłaty stanowił art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm., dalej: "ustawa").

W uzasadnieniu decyzji zawarto ponadto podstawę prawną i sposób wyliczenia wysokości opłaty w kwocie 13.806,00 zł (w rozbiciu na koszty związane z: usunięciem pojazdu z drogi 488 zł, przechowywaniem pojazdu 12.568 zł i jego oszacowaniem/wyceną 750 zł).

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżący, zastępowany przez kuratora, zarzucił, że decyzja narusza art. 130a ust. 1 ustawy, gdyż nie wskazano w niej, na jakiej podstawie pojazd został usunięty, a także art. 130a ust. 10i ustawy przez brak podania, kto dysponował pojazdem w chwili usunięcia, co powoduje, że nie można ustalić, czy nie było osoby dysponującej samochodem, która powinna solidarnie ponosić koszty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "SKO") decyzją z 21 października 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

SKO stwierdziło, że przedmiotowy pojazd został usunięty na parking strzeżony na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu z 24 sierpnia 2022 r., na mocy art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy, gdyż pojazdem kierowała osoba nieposiadająca przy sobie wymaganych dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu.

Pojazd odebrano od skarżącego, wobec którego zainicjowano postępowanie o wykroczenie z art. 94 § 1 kodeksu wykroczeń. Ze względu na to, że pojazd nie został odebrany z parkingu w terminie trzech miesięcy od daty usunięcia, organ pierwszej instancji wystąpił do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz Gminy Olsztyn (jako miasta na prawach powiatu). Postanowieniem z 26 kwietnia 2023 r., w sprawie [...] Sąd Rejonowy w Olsztynie, orzekł przepadek pojazdu na rzecz gminy. Następnie, pojazd został przekazany do stacji demontażu pojazdów.

SKO wyjaśniło, że wskazane w decyzji prezydenta kwoty z tytułu obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia z drogi, przechowania i oszacowania pojazdu wynikają z obowiązującej w chwili usunięcia pojazdu uchwały Rady Miasta Olsztyna: z dnia 24 listopada 2021 r. Nr XXXIX/646/21 w sprawie ustalenia wysokości opłat obowiązujących w 2022 roku za usunięcie pojazdu z drogi w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości opłat wynikających z kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów oraz obowiązującej od 1 stycznia 2023 r. uchwały z dnia 26 października 2022 r. Nr LII/827/22 w sprawie ustalenia wysokości opłat obowiązujących w 2023 roku za usunięcie pojazdu z drogi w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości opłat wynikających z kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów.

Zgodnie z tymi aktami, stawka za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wynosiła 488 zł, dobowa stawka za przechowanie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wynosiła 41 zł, a od 1 stycznia 2022 r. – 47 zł. Koszty oszacowania przedmiotowego pojazdu wyniosły 750 zł. Uwzględniając powyższe, SKO oceniło, że ustalona kwota jest prawidłowa.

Wyjaśniło ponadto, że brak wskazania w decyzji ustalającej koszty podstawy prawnej usunięcia pojazdu i informacji, kto dysponował pojazdem, nie stanowi o wadliwości tej decyzji. Dodało, że pojazd zabezpieczono od skarżącego, wobec, którego zainicjowano postępowanie o wykroczenie, co nie było kwestionowane, a jednocześnie było przedmiotem oceny sądu w sprawie o orzeczenie przepadku pojazdu.

W złożonej skardze skarżący, zastępowany przez kuratora, powtórzył w całości zarzuty zawarte w odwołaniu.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o przyznanie radcy prawnemu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu za postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, które to koszty nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z akt sprawy, z którymi kurator zapoznała się 4 lipca 2025 r., wynika bezspornie, że przedmiotowy pojazd został usunięty z ulicy Cichej w Olsztynie na parking strzeżony na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu z 24 sierpnia 2022 r. W dokumencie tym jako przyczynę usunięcia podano art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy, zgodnie z którym pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba nieposiadająca przy sobie wymaganych dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu.

Podkreślić należy, że SKO wskazało powyższe w zaskarżonej decyzji, wobec czego zarzut zaniechania podania podstawy faktycznej i prawnej usunięcia przedmiotowego pojazdu, jest bezpodstawny. Ponadto, kurator zapoznała się z aktami spawy przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, w których znajduje się m.in. ww. dowód, wobec czego trudno uznać, że nie była jej znana podstawa faktyczna i prawna usunięcia pojazdu także na tym etapie postępowania administracyjnego.

Z kopii umowy sprzedaży z 24 czerwca 2022 r. wynika, że skarżący nabył przedmiotowy pojazd. Z dokumentów przesłanych prze Komendę Miejską Policji w Olsztynie wynika zaś jednoznacznie, że pojazd odebrano skarżącemu, którego poinformowano jednocześnie o skierowaniu wniosku o ukaranie do sądu rejonowego w związku z wykroczeniem określonym w art. 94 § 1 kodeksu wykroczeń (tj. prowadzenie pojazdu na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie mając do tego uprawnienia).

Skarżącego pouczono również w powiadomieniu z 24 sierpnia 2022 r. (które pokwitował tego samego dnia), że odbiór pojazdu wymaga uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, a także o skutkach nieodebrania pojazdu w okresie 3 miesięcy od jego usunięcia z drogi. Zaznaczyć należy, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, z którego wynikałoby, że skarżący zaprzeczał, że w dacie usunięcia pojazdu pojazd był jego własnością. W konsekwencji nie ma podstaw do przyjęcia, że inny podmiot władał pojazdem w czasie pozostawienia go na drodze, na podstawie innego niż własność tytułu prawnego.

Zgodnie z art. 130a ust. 10i ustawy, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Przepis ten nakazuje pociągnąć do współodpowiedzialności za koszty spowodowane koniecznością usunięcia pojazdu z drogi osobę, w której władaniu znajdował się faktycznie pojazd w czasie wystąpienia zdarzenia uzasadniającego usunięcie pojazdu. Chodzi tu o osoby, które władały pojazdem, nie będąc jego właścicielem.

Z powyższego wynika, że w pierwszej kolejności obowiązek finansowania kosztów zabezpieczenia i usunięcia pojazdu spoczywa na jego właścicielu. Ustawodawca przewidział dodatkowo odpowiedzialność solidarną osoby, we władaniu której pojazd znajdował się w chwili usunięcia. Rozwiązanie takie ma służyć temu, by w sytuacji gdy właściciela nie można ustalić lub nie można uzyskać od niego środków na pokrycie kosztów zabezpieczenia i usunięcia pojazdu, koszty te pokryła osoba, która faktycznie przyczyniła się do tego, że zaistniała konieczność usunięcia pojazdu, a co za tym idzie, wygenerowała koszty z tym związane.

W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, aby w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu władała nim inna osoba niż skarżący, który był jego właścicielem. Wykazanie takiej okoliczności leży w interesie właściciela pojazdu, który takich okoliczności nie podniósł.

Jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 kwietnia 2024 r. II GSK 20/21 (dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zasada, że na organie spoczywa ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym, doznaje przełamania w przypadkach, w których wykazanie określonych faktów pozostaje w interesie strony. W takich przypadkach ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. NSA podkreślił, że organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony.

Z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji obowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania (wyrok NSA z 10.12.2009 r. II OSK 1933/08, dostępny j.w.).

W tych okolicznościach, zarzut naruszenia art. 130a ust. 10i ustawy jest niezasadny.

Dodać należy, że w postępowaniu z wniosku prezydenta o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz gminy, sąd cywilny badał, na podstawie art. 130a ust. 10e ustawy, zasadność usunięcia pojazdu z drogi i weryfikował podmiot uprawniony do odbioru pojazdu. Przepadek pojazdu został prawomocnie orzeczony na rzecz Gminy Olsztyn postanowieniem z 26 kwietnia 2023 r., w sprawie [...], co przesądza prawidłowość kwestionowanych przez kuratora ustaleń faktycznych.

Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 10h ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Przypadki, o których mowa w ust. 10d i 10i, to jest nieustalenie właściciela lub osoby uprawnionej do jego odbioru usuniętego pojazdu i władanie pojazdem w chwili usunięcia przez osobę dysponującą nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, nie zaistniały w kontrolowanej sprawie.

Prawidłowość ustalenia przez organ pierwszej instancji kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu, w wysokości 13.806,00 zł, nie jest kwestionowana. Prezydent przedstawił dowody i sposób wyliczenia tej kwoty. Podał, że koszty związane z usunięciem pojazdu z drogi wyniosły 488,00 zł brutto, koszty przechowywania pojazdu wyniosły łącznie 12.568,00 zł brutto, a koszty oszacowania/wyceny pojazdu wyniosły 750,00 zł brutto.

Wyjaśniono, że kwoty te wynikają z obowiązującej w chwili usunięcia pojazdu uchwały Rady Miasta Olsztyna z dnia 24 listopada 2021 r. Nr XXXIX/646/21 w sprawie ustalenia wysokości opłat obowiązujących w 2022 roku za usunięcie pojazdu z drogi w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości opłat wynikających z kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2021 r. poz. 4855) oraz obowiązującej od 1 stycznia 2023 r. uchwały Rady Miasta Olsztyna z dnia 26 października 2022 r. Nr LII/827/22 w sprawie ustalenia wysokości opłat obowiązujących w 2023 roku za usunięcie pojazdu z drogi w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości opłat wynikających z kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2022 r. poz. 4718). W pierwszej z ww. uchwał stawka za usunięcie pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wynosiła 488 zł, zaś dobowa stawka za przechowanie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wynosiła 41 zł. Natomiast w drugiej z ww. uchwał ustalono wysokość dobowa stawka za przechowanie od 1 stycznia 2022 r. pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t na 47 zł.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

O kosztach zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2026 r. poz. 136).

Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie

art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zarówno strona skarżąca, w skardze, jak i organ, w odpowiedzi na skargę, złożyli wnioski o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.