Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi Wojewody (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) czerwca 2014 r. znak (...) w przedmiocie ustalenia kosztów przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

I. Stan sprawy

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia (...) czerwca 2014 r., znak: (...), po rozpatrzeniu odwołania Wojewody (...) od decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...), ustalającej, iż Skarb Państwa - Wojewoda (...) zobowiązany jest do zapłaty kwoty 2925 zł netto z tytułu kosztów przechowywania od dnia (...) lutego 2010 r. do dnia (...) września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez (...) pojazdu marki (...), usuniętego w dniu (...) maja 2009 r. z ulicy (...)- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 267) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.).

2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) podało, że w dniu (...) sierpnia 2009 r. pracownicy Straży Miejskiej (...) wydali dyspozycję usunięcia pojazdu marki (...) z ulicy (...) z powodu postoju w strefie zakazu zatrzymywania się. Pojazd odholowano na parking depozytowy prowadzony przez (...). Pismem z dnia (...) lutego 2010 r. właściciel parkingu poinformował Urząd Skarbowy w (...), iż upłynęło (...) miesięcy od dnia holowania w/w pojazdu. Następnie postanowieniem Sąd Rejonowy (...) z dnia (...) czerwca 2011 r., sygn. akt: (...) orzekł przepadek na rzecz Miasta (...) pojazdu marki (...) usuniętego z drogi zgodnie z dyspozycją nr (...) z dnia (...) sierpnia 2009 r. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu (...) czerwca 2011 r.

Zawiadomieniem z (...) maja 2013 r. Prezydent (...) wszczął postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie ustalenia kosztów przechowywania pojazdu marki (...).

Prezydent (...) decyzją z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...), ustalił, że Skarb Państwa - Wojewoda (...) zobowiązany jest do zapłaty kwoty 2925 zł netto z tytułu kosztów przechowywania od dnia (...) lutego 2010 r. do dnia (...) września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez (...) pojazdu marki (...) nr rejestracyjny (...), usuniętego w dniu (...) maja 2009 r. z ulicy (...).

Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 130 a ust. 10 h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca jego właścicielem w dniu wydania powyższej dyspozycji. Decyzje o zapłacie kosztów wydaje starosta. Od tej ogólnej zasady ustawodawca przewidział odstępstwo. W myśl art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania tych pojazdów, których 6 - miesięczny termin liczony od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od (...) czerwca 2009 r. - do dnia wejścia w życie tej ustawy. Usuwanie pojazdów w trybie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym należy do zadań własnych powiatu, jednakże zanim zostało ono przekazane samorządom, należało do zadań państwa z zakresu ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Niewątpliwie ponoszenie kosztów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym, jest zadaniem państwa o charakterze terenowym. Skoro zadanie to nie należy do właściwości administracji skarbowej (żaden przepis na to nie wskazuje), to właściwym reprezentantem Skarbu Państwa w omawianym przypadku będzie wojewoda, bowiem do niego należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji.

Od decyzji tej odwołanie wniósł Wojewoda (...). Podniósł, że podmiotem uprawnionym do zwrotu kosztów przechowywania pojazdów powinien być właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego. Na uzasadnienie swego stanowiska powołał art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ) znajdujący zastosowanie na mocy § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237). Wskazał, że przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które regulują egzekucję należności pieniężnych z ruchomości wobec braku odpowiedniej regulacji dotyczącej trybu zwrotu kosztów za przechowywanie pojazdu od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia do dnia orzeczenia przepadku w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym i w żaden sposób nie rozstrzyga jaki podmiot jest zobowiązany do zapłaty tych kosztów.

3. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) przywołało art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) oraz art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) nowelizującej Prawo o ruchu drogowym. Organ stwierdził, że z przepisu art. 13 ustawy nowelizującej wynika zatem, że jeżeli 6-miesięczny termin z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w jego brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją - upłynął w okresie między dniem (...) czerwca 2009 r. a dniem (...) września 2010 r. (dzień wejścia w życie ustawy), to koszty przechowywania pojazdu po upływie tego sześciomiesięcznego terminu i do dnia (...) września 2010 r. ponosi Skarb Państwa.

Z akt sprawy, zdaniem organu, wynika że w rozpoznawanej sprawie 6 - miesięczny termin z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym upłynął w dniu 20 lutego 2010 r. koszty przechowywania pojazdu do dnia 3 września 2010 r. ponosi zatem Skarb Państwa.

Powyższy przepis przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa za zapłatę powyższych kosztów nie wskazuje jednak organu właściwego (statio fisci) do ich wypłaty.

W obrocie prawnym Skarb Państwa bierze udział przez tzw. (...), będące określonymi jednostkami organizacyjnymi. Każda czynność państwowej jednostki organizacyjnej jest de iure czynnością Skarbu Państwa (zasada jednolitości Skarbu Państwa). Jednostka organizacyjna Skarbu Państwa ma jedynie zdolność cząstkową, jej funkcją jest reprezentowanie interesów Skarbu Państwa i podejmowanie za niego czynności.

Zdaniem organu administracyjnego w postępowaniu cywilnym kwestie reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu reguluje art. 67 § 2 zd. 1 k.p.c. zgodnie z którym, za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. W postępowaniu administracyjnym brak jest ogólnej reguły, ustalenie zatem właściwego organu w tego typu sprawach musi nastąpić z uwzględnieniem przepisów regulujących kompetencje organów administracyjnych. W orzecznictwie sądów cywilnych, które można przez analogię zastosować w rozpoznawanej sprawie wypowiedziano pogląd, iż związek między roszczeniem, a wskazanym (...) może wynikać nie tylko z działania obejmującego również zaniechanie, ale i z kompetencji (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 września 2006 r., III CSK 59/06, LEX nr 445187).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) przywołując art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 31, poz. 206), stwierdziło, że wskazane przepisy ustanawiają zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OW 28/09, LEX nr 574290). Z przepisów tych można również wywieść, iż Wojewoda ma generalną kompetencje do wykonywania ochrony interesów Skarbu Państwa i że jest on generalnym reprezentantem mienia i zobowiązań należących do Skarbu Państwa.

Biorąc pod uwagę powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) stwierdziło, iż w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy, jako podmiot zobowiązany do poniesienia kosztów, został wskazany Wojewoda (...). Uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Jak wynika z akt sprawy pojazd marki (...)nr rej. (...) był przechowywany na parkingu prowadzonym przez (...) od dnia (...) sierpnia 2010 r., 6-miesięczny termin od dnia jego usunięcia upłynął w dniu (...) lutego 2010 r. Zatem od dnia (...) lutego 2010 r. do dnia (...) września 2010 r. (dzień wejścia w życie ustawy) koszty przechowywania pojazdu powinien ponieść Skarb Państwa. Podstawą wyliczenia należności za przechowywanie pojazdu jest stawka wynikająca z umowy nr (...) z dnia (...) grudnia 2008 r. zawartej przez Miasto (...) ze (...). Wynagrodzenie dla firmy prowadzącej parking na którym przechowywany był (...)w okresie od (...) lutego 2010 r. do (...) września 2010 r. wynika z iloczynu stawki za każdą rozpoczętą dobę parkowania (tj. 15 zł netto za dobę) i liczby dób przechowywania pojazdu na parkingu (tj. 195).

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Wojewoda (...) domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.), zgodnie z którą do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państwa jest Wojewoda (...).

2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. ustalającą, iż Skarb Państwa - Wojewoda (...) zobowiązany jest do zapłaty kwoty 2925 zł netto z tytułu kosztów przechowywania od dnia 21 lutego 2010 r. do dnia 3 września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez "(...)"(...) pojazdu marki Fiat nr rejestracyjny (...), usuniętego w dniu (...) maja 2009 r. z ulicy (...).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy prawa.

Sąd nie podziela stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.1. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Przepis art. 13 powyższej ustawy stanowił, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia (...) czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, czyli do dnia (...) września 2010 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, słusznie, że przepis ten przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa za zapłatę tych kosztów, nie wskazuje jednakże organu właściwego – (...)– do ich wypłaty.

Zdaniem organu – podmiotem właściwym do uiszczenia tych kosztów jest Skarb Państwa – Wojewoda (...), a zdaniem odwołującego się, a następnie skarżącego – Wojewody (...) – właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego.

Zdaniem organu, z art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie – wynika zasada domniemania kompetencji wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie.

Jednakże, zdaniem Sądu, zasada domniemania kompetencji na rzecz wojewody nie oznacza domniemania obowiązku ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, do czego zobowiązany jest Skarb Państwa na podstawie art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r.

O ile można domniemywać właściwość wojewody (kompetencję wojewody), zwłaszcza, jeżeli to wynika w sposób oczywisty z przepisu prawa - art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, zgodnie z którym "wojewoda jest organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji", to, zdaniem Sądu, w demokratycznym państwie prawym – art. 2 Konstytucji RP – nie można domniemywać obowiązków, zwłaszcza zaś obowiązków o charakterze finansowym.

Podkreślić należy, że art. 13 ustawy zmieniającej nie wskazywał podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany byłby do ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, nie wskazywał również trybu zwrotu tych kosztów.

IV. Rozpatrując sprawę ponownie, organy wydadzą stosowne rozstrzygnięcia, mając na względzie przedstawione wyżej stanowisko Sądu.

V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.