![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480, , Inne, Uchylono zaskarżoną decyzję, II SA/Łd 379/26 - Wyrok WSA w Łodzi z 2026-07-24, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SA/Łd 379/26 - Wyrok WSA w Łodzi
|
|
|||
|
2026-05-19 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi | |||
|
Agata Sobieszek-Krzywicka Michał Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/ Robert Adamczewski |
|||
|
6480 | |||
|
Inne | |||
|
Uchylono zaskarżoną decyzję | |||
|
Sentencja
Dnia 24 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lipca 2026 roku sprawy ze skargi P. B. na decyzję Zakład Usług Komunalnych Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Brzezinach z dnia 27 marca 2026 roku nr 1/2026 znak: 904/2026 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Zakład Usług Komunalnych Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Brzezinach na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR |
||||
|
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 marca 2026 r. nr 1/2026, znak: 904/2026 Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. po rozpatrzeniu wniosku P.B. z 17 lutego 2026 r. działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902,), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p." w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", odmówił udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 17 lutego 2026 r., P.B. zwrócił się do Spółki o udostępnienie informacji publicznej poprzez udostępnienie informacji w następującym zakresie: 1. Liczby transportów odpadów nieprzyjętych przez Z. w okresie 1 stycznia 2025 r. - 17 lutego 2. 3. 2025 r. Dat poszczególnych transportów, wraz z odpowiadającymi im numerami KPO oraz kodami odpadów. Kopii wszystkich protokołów odmowy przyjęcia odpadu sporządzonych przez Z.. 4. Kompletnych kart przekazania odpadów (KPO) dotyczących transportów, które nie zostały przyjęte przez Z.. 5. Informacji dotyczących dalszej drogi odpadu po odmowie przyjęcia, w szczególności: czy odpad został zwrócony do przekazującego, czy został przekazany do innego uprawnionego podmiotu (z podaniem informacji o dalszym przekazaniu). Spółka uznała, że żądane informacje stanowią informacje publiczne przetworzone i 3 marca 2026 r., wezwała wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, uzasadniającego udzielenie mu żądanych informacji publicznych. Dodatkowo Spółka w oparciu o art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przedłużyła termin do udostępnienia informacji publicznej do 17 kwietnia 2026 r. Pismem z 5 marca 2026 r. wnioskodawca wdał się w polemikę dotyczącą zasadności wezwania Spółki. Nie wskazał w jaki sposób udostępnienie rzeczonych informacji miałoby być szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przywołaną na wstępie decyzją organ odmówił udostępnienia informacji publicznej. Przywołując treść art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, ust. 2, art. 3 ust. 1 u.d.i.p. wskazał, że prawodawca ogranicza prawo dostępu do informacji publicznej przetworzonej uzależniając je od istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tej informacji przez wnioskodawcę. Przetworzenie informacji jest zaś zebraniem lub zsumowaniem, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu zobowiązanego. Zdaniem organu udostępnienie konkretnej, żądanej informacji wymagałoby od Spółki zebrania oraz przeanalizowania szeregu dokumentów, wyszczególnienia z ich treści objętych zakresem wniosku, dokonania analizy pod kątem istnienia tajemnic chronionych prawem, a następnie zestawienia oraz przedstawienia zgromadzonych danych. W celu właściwej realizacji złożonego w niniejszej sprawie wniosku, Spółka musiałaby odtworzyć (wykreować) żądaną informację z wielości innych informacji będących w posiadaniu, lecz nie stanowiących w obecnym kształcie informacji będącej przedmiotem żądania. Powyższe wymagałoby od Spółki określonego nakładu pracy, związanego z koniecznością dokonania wszystkich ww. czynności, służących uzyskaniu konkretnej, żądanej przez wnioskodawcę informacji. W ocenie Spółki udzielona przez wnioskodawcę odpowiedź nie wykazuje szczególnej istotności interesu publicznego dla stworzenia informacji przetworzonej. Wnioskodawca nie podjął rzeczywistej próby wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej przetworzonej. W piśmie z 5 marca 2026 r. nie znajdowały się żadne przesłanki, które miałyby na ten interes wskazywać. Tym samym, brak jest podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P.B. zaskarżył w części dotyczącej punktów 1-4 wniosku ww. decyzję zarzucając naruszenie: 1. art. 8 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. i w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez podjęcie czynności procesowych w postępowaniu, w szczególności zakwalifikowania żądanych informacji jako informacji przetworzonej, wezwania skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego oraz przedłużenia terminu udostępnienia informacji o 45 dni, przez S. L., Prokurenta Samoistnego Spółki, będącą jednocześnie jedną z trzech osób imiennie wskazanych we wniosku skarżącego z 17 lutego 2026 r. jako adresata żądania ujawnienia danych płacowych, co stanowi rażące naruszenie zasady obiektywności i bezstronności postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej i obciąża cały dalszy tok postępowania, w tym wydane następnie zaskarżone decyzje; 2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, poprzez błędne uznanie żądanych informacji objętych wnioskiem (w zakresie zaskarżonym w niniejszej skardze, tj. punktów 1-4 wniosku z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi) za informację publiczną przetworzoną, podczas gdy informacje te, istniejące w gotowej formie w obowiązkowych rejestrach (system BDO) obowiązkowych dokumentach (protokoły odmowy przyjęcia odpadów), mają charakter informacji prostych w rozumieniu utrwalonego orzecznictwa NSA oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2018 r., SK 27/14, co skarżący wprost zadeklarował już w treści samego wniosku; 3. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., poprzez sprzeczne z aktami sprawy stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "Wnioskodawca nie podjął rzeczywistej próby wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego" oraz że "W piśmie z 5 marca 2026 r. nie znajdowały się bowiem żadne przesłanki, które miałyby na ten interes wskazywać", podczas gdy w piśmie z 5 marca 2026 r. skarżący przedstawił trzy konkretne, weryfikowalne przesłanki wykazujące szczególną istotność interesu publicznego: a) decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 22 sierpnia 2025 r., znak I-DSK.7060.7.2.2025, wstrzymującą działalność Spółki, b) zawiadomienie złożone do Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 11 września 2025 r. o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa, c) rozbieżności pomiędzy publicznymi oświadczeniami przedstawicieli Spółki a stanem ewidencji systemu BDO w przedmiocie cofnięcia transportów odpadów; nadto stanowisko Spółki pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., SK 27/14, w którym Trybunał wprost wskazał radnego jako wzorcowy przykład podmiotu spełniającego przesłankę szczególnej istotności dla interesu publicznego; 4. art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h u.d.i.p., poprzez błędne uznanie w zaskarżonej decyzji nr 2/2026, że Kierownik Oczyszczalni Ścieków Spółki, zarządzający obiektem o strategicznym znaczeniu komunalnym i odpowiadający za realizację zadania własnego gminy w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), nie pełni funkcji publicznej w rozumieniu tego przepisu, wbrew kryterium ukształtowanemu w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r., K 17/05, oraz w jednolitym orzecznictwie NSA; 5. naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h u.d.i.p., poprzez bezpodstawną odmowę udostępnienia imion i nazwisk osób fizycznych będących stronami umów cywilnoprawnych zawartych z Zakładem Usług Komunalnych Sp. z o.o. ze środków publicznych, co w świetle dominującej linii orzeczniczej NSA stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu; ponadto poprzez selektywne i wybiórcze powołanie się przez Spółkę wyłącznie na jeden wyrok (NSA z dnia 13 stycznia 2026 r., III OSK 154/25), który: a) zapadł w stanie faktycznym diametralnie różnym od niniejszego, b) jest wyrokiem o charakterze kasatoryjnym, c) sam wprost przyznaje istnienie przeciwstawnego, równoległego poglądu w orzecznictwie sądów administracyjnych; 6. art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniach obu zaskarżonych decyzji art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym pomimo że przepis ten, stanowiący niezależną od u.d.i.p. podstawę prawną żądania radnego, został wprost powołany przez skarżącego w piśmie z 5 marca 2026 r.; 7. art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., poprzez bezpodstawne, w piśmie Spółki z 3 marca 2026 r. wezwanie skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego oraz przedłużenie terminu udostępnienia informacji o 45 dni (z 3 marca 2026 r. do 17 kwietnia 2026 r.) w sytuacji, w której żądana informacja nie miała charakteru przetworzonego, a tym samym nie istniała ustawowa podstawa do takich czynności. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części, tj. w zakresie pkt 1-4 wniosku, zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji publicznych w zakresie objętym wnioskiem w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie od organu na jego rzec zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w wykazie załączników (poz. 1-6 wykazu), na okoliczności wskazane w treści uzasadnienia. W uzasadnieniu skargi skarżący obszernie uzupełnił zarzuty i przywołaną ww. argumentację. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że udostępnienie konkretnej, żądanej informacji wymagałoby od Spółki zebrania oraz przeanalizowania szeregu dokumentów, wyszczególnienia z ich treści objętych zakresem wniosku, dokonania analizy pod kątem istnienia tajemnic chronionych prawem, a następnie zestawienia oraz przedstawienia zgromadzonych danych. W celu właściwej realizacji złożonego w niniejszej sprawie wniosku, Spółka musiałaby odtworzyć (wykreować) żądaną informację z wielości innych informacji będących w posiadaniu, lecz nie stanowiących w obecnym kształcie informacji będącej przedmiotem żądania. Powyższe wymagałoby od Spółki określonego nakładu pracy, związanego z koniecznością dokonania wszystkich ww. czynności, służących uzyskaniu konkretnej, żądanej przez wnioskodawcę informacji. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie podjął rzeczywistej próby wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej przetworzonej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w piśmie z 5 marca 2026 r. nie znajdowały się bowiem żadne przesłanki, które miałyby na ten interes wskazywać Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 z zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., skarga - zgodnie z art. 151 ustawy p.p.s.a. - podlega oddaleniu odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu poddano decyzję Z Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. z 27 marca 2026 r. nr 1/2026, znak: 904/2026 odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, przy czym zasadniczą oś sporu między stronami stanowiła kwalifikacja prawna żądanych informacji – czy jest to informacja prosta czy też przetworzona i w konsekwencji spełnienie przez stronę skarżąca warunku wykazania szczególnego interesu społecznego. W kontrolowanej sprawie zarówno prawna kwalifikacja objętej zakresem wniosku skarżącego informacji jak i adresat wniosku nie budzą wątpliwości. W sprawie nie jest sporne, że żądana informacja jest informacja publiczną, a Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. jest co do zasady zobowiązany do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Istota sporu sprowadza się do tego, czy żądana informacja publiczna jest informacją prostą czy przetworzoną. Powodem odmowy udostępnienia informacji publicznej jest przekonanie organu, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną której udostępnienie wymagało wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Nie budzi także wątpliwości, w ocenie Sądu, że informacje, których udostępnienia domaga się wnioskujący P.B. – Radny Miasta B. są informacją publiczną, której definicja legalna zawarta jest w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Z kolei w art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazano przykładowy, otwarty katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2223/14, CBOSA). W u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyroki NSA: z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14 oraz z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 504/19, CBOSA). Dostęp do informacji publicznej stanowi narzędzie kontroli społecznej, dzięki któremu każdy obywatel staje się swego rodzaju "audytorem władzy", która poddana tak szerokiej kontroli powinna działać w taki sposób, aby wynik tej swoistej kontroli wypadał jak najlepiej. Szeroki dostęp do informacji ma jednocześnie powstrzymać organy władzy przed próbami manipulacji opinią publiczną, ponieważ jawność działania organów administracji publicznej powoduje, że wszelkie tego rodzaju działania wcześniej lub później zostaną ujawnione i staną się przedmiotem publicznej debaty (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2019 r., sygn. akt I OSK 968/18, CBOSA). Stosownie do treści art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w centralnym repozytorium (pkt 4). Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z treścią art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję administracyjną. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zgodnie podkreśla się, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Wnioskodawca powinien wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Powinien wykazać przesłanki uzasadniające udostępnienie mu informacji przetworzonej i w jaki sposób udostępnienie mu żądanej informacji miałoby się przełożyć w sposób realny na poprawę funkcjonowania organów państwowych (por. wyroki NSA z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt I OSK 969/20, z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt I OSK 954/20, z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2820/19, z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 832/18 oraz z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2405/16, CBOSA). Innymi słowy, w przypadku gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., istotne znaczenie ma fakt, czy żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej jest umotywowane względami prywatnymi czy publicznymi. Nie jest wystarczające, że działania wnioskodawcy stanowią "szczególnie istotny interes publiczny" bowiem równie istotne jest, czy "uzyskanie żądanej informacji" jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Musi zachodzić uzasadniony (adekwatny) związek pomiędzy treścią wniosku a deklarowanym, mającym szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego, celem. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w przepisach u.d.i.p. Niemniej jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na tle rozważanego unormowania podkreśla się, że kryterium "przetworzenia" sprowadza się zasadniczo do dwóch grup stanów faktycznych. Jedno rozumienie przetworzenia uwzględnia aspekt jakościowy zmian wprowadzanych w odniesieniu do informacji prostych, drugie zwraca uwagę na aspekt techniczny i ilościowy, traktując przetworzenie informacji prostych w kategoriach czynności, jakim muszą zostać poddane, aby uzyskać dane podlegające udostępnieniu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach wyroków z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt I OSK 396/20 i z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt I OSK 574/20, oba te rozumienia "przetwarzania" informacji prostych nie stoją w sprzeczności z potocznymi intuicjami językowymi, nie wprowadzają zatem jakiegoś sztucznego rozumienia informacji przetworzonej. Nie stanowią też rozumień wzajemnie konkurencyjnych i wykluczających się, ale uzupełniają się, tworząc dwa kryteria uznawania informacji publicznej za informację przetworzoną. Posługując się niejednoznacznym terminem, ustawodawca dopuścił tę dwuznaczność. W pierwszym rozumieniu informacja przetworzona to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci, jej wytworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych. Przetworzeniem jest zebranie, często na podstawie różnych kryteriów, informacji prostych i ich następne zanalizowanie, zredagowanie, opracowanie w postaci nowego dokumentu i nowej informacji o treści, która do tej pory w takiej postaci nie istniała. Drugie rozumienie informacji przetworzonej dotyczy przypadków, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, a nakierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe. W tym drugim rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem nakładem koniecznej pracy i środków, może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14, z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1362/17, z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1056/18z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 4369/18, z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2622/16, z dnia sygn. akt I OSK 2587/16, z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2336/17, z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1362/17, CBOSA oraz I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Wolters Kluwer 2016, komentarz do art. 3, teza 1). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wielkości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności i liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt I OSK 242/20, CBOSA). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący ustosunkował się do wezwania organu z dnia 3 marca 2026 r. co do wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem w jego ocenie wyrażonej zarówno w piśmie z dnia 5 marca 2026 r. jak i w skardze do sądu wnioskowana informacja ma charakter prosty, a nie jak twierdzi organ przetworzony. Ocena, czy informacja publiczna ma postać przetworzoną, musi być dokonana w sposób zindywidualizowany, tzn. powinna uwzględniać uwarunkowania konkretnej sprawy zainicjowanej wnioskiem o udzielenie tej informacji, które determinują konkluzje, jakie w wyniku tej oceny można sformułować. Niepodobna wszak abstrahować od treści wniosku, w szczególności od tego, jaka jest ilość żądanych danych, w jakiej formie informacja ma być udzielona oraz czego ma dotyczyć. Okoliczności te wpływają przecież na to, jakie działania musi podjąć organ, by uczynić zadość wnioskowi, co z kolei ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy dochodzi do udzielenia informacji przetworzonej, czy też nie. Nie można jednak podać sztywnych kryteriów pozwalających wyodrębnić informacje przetworzone spośród wszystkich informacji publicznych, tj. takich, które mogą znajdować zastosowanie w każdym przypadku, bez żadnych zastrzeżeń czy odstępstw (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2021 r., sygn. akr III OSK 4058/21, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2022 r. 17 lutego 2026 r., P.B. zwrócił się do Spółki o udostępnienie informacji publicznej poprzez udostępnienie informacji w następującym zakresie: 1. Liczby transportów odpadów nieprzyjętych przez Z. w okresie 1 stycznia 2025 r. - 17 lutego 2. 3. 2025 r. Dat poszczególnych transportów, wraz z odpowiadającymi im numerami KPO oraz kodami odpadów. Kopii wszystkich protokołów odmowy przyjęcia odpadu sporządzonych przez Z.. 4. Kompletnych kart przekazania odpadów (KPO) dotyczących transportów, które nie zostały przyjęte przez Z.. 5. Informacji dotyczących dalszej drogi odpadu po odmowie przyjęcia, w szczególności: czy odpad został zwrócony do przekazującego, czy został przekazany do innego uprawnionego podmiotu (z podaniem informacji o dalszym przekazaniu). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela argumentację zaprezentowaną przez skarżącego, sprowadzającą się do stwierdzenia, że wnioskowana informacja ma charakter prosty. Informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada (z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 u.d.i.p.), przy czym jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowania) nie jest związane z koniecznością ponoszenia kosztów osobowych lub finansowych, trudnych do pogodzenia z bieżącą działalnością podmiotu. Należy zatem przyjąć, że gdy objęte żądaniem informacje znajdują się w zasobach podmiotu i sposób ich wewnętrznego pozyskania nie jest na tyle czasochłonny i pracochłonny, aby uznać, iż dochodzi do wyprodukowania informacji przetworzonej to należy uznać, że jest to informacja prosta, nawet jeżeli liczba elementów na to się składających jest znaczna. Takie czynności jak selekcja dokumentów, protokołów, ich analiza pod względem treści czy anonimizacja są zwykłymi czynnościami, które nie mają wpływu i nie dają podstaw do zakwalifikowania żądanych dokumentów jako informacji przetworzonej. W wyniku stosowania takich czynności przez organ nie powstaje bowiem żadna nowa informacja (por. wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1056/18, CBOSA). Ratio legis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, by realizacja konstytucyjnego prawa do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP) na podstawie przepisów tej ustawy, nie prowadziła do jego nadużywania ze strony wnioskodawców jak i przez ograniczenie dostępu do informacji, której udostępnienie przez organ może nastąpić dopiero w wyniku działań angażujących znaczne środki osobowe i materialne i co za tym idzie utrudniających wykonywanie zadań ustawowych czy dezorganizujących funkcjonowanie instytucji publicznych (por. M. Jaśkowska, Pojęcie informacji publicznej i jej rodzaje, Kwartalnik Prawa Publicznego 2012, nr 3, s. 76). W efekcie zasadniczą cechą informacji przetworzonej jest okoliczność, że jej uzyskanie wiąże się zawsze z poniesieniem przez podmiot zobowiązany określonych kosztów w szerokim znaczeniu tego słowa, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z jego bieżącą działalnością (por. J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010, nr 5-6, s. 104). Czynności, jakie należy podjąć w tym zakresie, mogą mieć różny stopień złożoności i dlatego nie można stworzyć takiego ich katalogu, który byłby zamknięty i adekwatny w każdej sytuacji faktycznej. Wszelako wszystkie one wymagają intelektualnego wkładu osób przygotowujących informację, w postaci np. analizy akt wielu spraw celem selekcji dokumentów i usunięcia danych chronionych prawem (por. H. Knysiak-Molczyk, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/10, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2012, nr 3, s. 162). Niemniej jednak chodzić może tylko o działania pracochłonne i ponadstandardowe, wykraczające poza zwykłe zadania tych osób, absorbujące znacznie ich czas i siły. Suma tzw. informacji prostych może być więc uznana za informację przetworzoną pod warunkiem, że szeroki zakres wniosku o udostępnienie informacji wymaga użycia tak znacznych środków osobowych, np. dla zgromadzenia wielu dokumentów, ich zanonimizowania i skopiowania, iż zakłóci to normalny tok działania podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 315/14, CBOSA). W ocenie sądu ostatnia sytuacja nie ma jednak miejsce w niniejszej sprawie. Dla możliwości uznania wnioskowanej informacji za przetworzoną niezbędnym jest wykazanie przez organ, że wymienione czynności wymagają znacznego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które następstwem jest uszczerbek dla prawidłowego toku funkcjonowania organu. Dla realizacji obowiązku organy nie mogą jednakże odwoływać się do ogólnych pojęć i czynności, a są zobowiązane przełożyć to w każdej indywidualnej sprawie na konkretne działania, które należałoby wykonać, aby żądaną informację przekazać i w wyniku której doszłoby do zakłócenia prawidłowej działalności organu. Stwierdzić zatem należy, że wnioskowane przez skarżącego informacje znajdują się w posiadaniu organu, nie ma zatem konieczności wytwarzania ich od początku. Skarżący zaś oczekuje informacji zebranych w stosunkowo krótkim okresie (1,5 miesiąca) oraz jedynie kilku pozycji. Udostępnienie tych informacji nie będzie, w ocenie sądu, wymagało nadzwyczajnych działań o charakterze intelektualnym ani twórczym. Nakład pracy związany z odpowiedzią na wniosek nie pozwala uznać, że sam tylko ten element czyni z żądanej informacji informację przetworzoną. Argumentacja organu jest natomiast ogólnikowa, a zajęte stanowisko nie jest wystarczające do bezspornego uznania, że żądana przez skarżącego informacja publiczna ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Organ nie wskazał nawet w przybliżeniu ilości i czasu nakładów pracy i środków niezbędnych do poniesienia w związku z koniecznością udostępnienia żądanej informacji, nie przedstawił przekonywujących argumentów, że żądaną informację uznać należy za informację przetworzoną. Nawet jeśli żądane informacje wymagają pewnej weryfikacji, to trudności wewnętrzne organu, w tym problemy organizacyjne, nie mogą obciążać podmiotu czyniącego użytek ze swojego prawa do informacji publicznej, gwarantowanego konstytucyjnie. Zdaniem sądu przygotowanie informacji i jej udostępnienie we wnioskowanym zakresie nie wymaga aż tylu ponadstandardowych czynności, ani ponadnormatywnych nakładów pracy czy zaangażowania dodatkowych pracowników, aby wpłynęło to negatywnie na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na organ. W ocenie Sądu żądanie objęte punktami 1–2 wniosku, dotyczące liczby transportów, dat, numerów kart przekazania odpadów oraz kodów odpadów, co do zasady zmierzało do uzyskania informacji prostej. Należy bowiem uwzględnić, że od 2020 r. karty przekazania odpadów funkcjonują wyłącznie w postaci elektronicznej w systemie BDO. Z., jako podmiot zobowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów w tym systemie, dysponuje zatem danymi pozwalającymi na ustalenie wskazanych informacji. Wygenerowanie zestawienia za stosunkowo krótki okres, obejmujący około półtora miesiąca, sprowadza się w takiej sytuacji do zwykłej czynności technicznej, polegającej na filtrowaniu lub eksporcie danych z bazy. Nie wymaga ono samodzielnej pracy analityczno-koncepcyjnej ani tworzenia nowej jakościowo informacji, co przemawia przeciwko kwalifikowaniu tego zakresu wniosku jako żądania informacji przetworzonej. Analogicznie należy ocenić żądanie zawarte w punktach 3–4 wniosku, obejmujące kopie protokołów odmowy przyjęcia odpadów oraz kompletne karty przekazania odpadów. Udostępnienie kopii istniejących i możliwych do zidentyfikowania dokumentów nie stanowi co do zasady przetworzenia informacji publicznej. Samo odczytanie dokumentów, ich skopiowanie oraz przekazanie wnioskodawcy mieści się w typowych czynnościach techniczno-organizacyjnych związanych z realizacją prawa dostępu do informacji publicznej. Nie można jednak wykluczyć, że w konkretnych okolicznościach sprawy także udostępnienie dokumentów może wiązać się z koniecznością podjęcia ponadstandardowych działań, zwłaszcza gdy chodzi o bardzo obszerny zbiór dokumentacji, znaczny nakład pracy lub ryzyko zakłócenia normalnego funkcjonowania podmiotu zobowiązanego. Ocena ta należy w pierwszej kolejności do organu, który powinien wykazać, na czym konkretnie miałby polegać szczególny nakład pracy wymagany do realizacji wniosku. Organ powinien przy tym uwzględnić ewentualną konieczność anonimizacji danych osobowych zawartych w dokumentach, pamiętając jednak, że sama potrzeba anonimizacji nie przesądza jeszcze o przetworzonym charakterze informacji. Odnosząc się natomiast do punktu 5 wniosku, dotyczącego dalszej drogi odpadu, Sąd wskazuje, że kwalifikacja żądanej informacji zależy od tego, czy dane te wynikają wprost z dokumentacji znajdującej się w posiadaniu Z.. Jeżeli informacja o dalszym postępowaniu z odpadem wynika bezpośrednio z posiadanych dokumentów, przykładowo z kolejnej karty przekazania odpadu potwierdzającej zwrot lub przekazanie odpadu innemu podmiotowi, jej udostępnienie polega jedynie na odczytaniu istniejących danych. W takim zakresie również należałoby mówić o informacji prostej. Inaczej należy ocenić sytuację, w której Z. nie posiada informacji o dalszej drodze odpadu w usystematyzowanej postaci i musiałby dopiero przeprowadzać odrębne ustalenia, na przykład kierować zapytania do przewoźników lub innych podmiotów uczestniczących w obrocie odpadem. Obowiązek udostępnienia informacji publicznej nie obejmuje tworzenia nowej informacji, której organ nie posiada, ani prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu jej wytworzenia. Informacją przetworzoną jest bowiem taka informacja, która nie istnieje w żądanej postaci i wymaga dopiero odpowiedniego opracowania, zestawienia lub wytworzenia przez podmiot zobowiązany. Jeżeli zatem organ nie dysponuje żądanymi danymi, powinien w sposób jednoznaczny poinformować o tym wnioskodawcę, zamiast kwalifikować żądanie wyłącznie jako wymagające wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Z akt sprawy nie wynika jednak jednoznacznie, czy Z. posiada informacje dotyczące dalszej drogi odpadu, a jeżeli tak, to w jakiej postaci oraz czy ich udostępnienie wymagałoby anonimizacji i w jakim zakresie. Brak takich ustaleń uniemożliwia zaakceptowanie stanowiska organu bez pogłębionej oceny charakteru żądanych informacji. Organ powinien zatem ponownie rozpoznać wniosek, odróżniając informacje możliwe do uzyskania przez odczytanie lub techniczne zestawienie posiadanych danych od informacji, których faktycznie nie posiada albo których udostępnienie wymagałoby rzeczywistego przetworzenia. Konkludując zdaniem sądu w uzasadnieniu decyzji organu nie została wykazana przesłanka odmowy udostępnienia informacji publicznej, wobec czego zachodzą podstawy do jej uchylenia jako niezgodnej z prawem materialnym, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Rozpatrując sprawę ponownie organ zgodnie z art. 153 p.p.s.a. uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. MR |
||||