Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 10 stycznia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 683/14 w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 r. (sygn. akt II SA/Rz 683/14) oddalił skargę H.K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. (nr [...]) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 17 października 2013 r. E. M. i T. M. skierowali do Prezydenta Miasta Mielca wniosek o wymeldowanie H.K. i W.K. z mieszkania przy ulicy D. w Mielcu. Podali, że wymienione osoby nie mieszkają pod wskazanym adresem i nie mają żadnych praw do tego lokalu. Wnioskodawcy przedłożyli postanowienie Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 6 maja 2013 r. (sygn. [...]) o przysądzeniu im własności spółdzielczego własnościowego prawa do ww. lokalu mieszkalnego, a nadto zaświadczenie Miejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej z 7 sierpnia 2013 r. stwierdzające, że na podstawie powyższego postanowienia nabyli w drodze licytacji komorniczej spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu mieszkalnego.

Prezydent Miasta Mielca decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. (nr [...]) orzekł o wymeldowaniu H. K. i W. K. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego przy ulicy D. w Mielcu. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że H. K. i W. K. od grudnia 2011 r. nie mieszkają w tym lokalu, a dowodem na to są oświadczenia złożone przez strony w trakcie postępowania. Osoby te opuściły trwale przedmiotowy lokal, przebywają w miejscowości Krynki i tam koncentrują swoje sprawy życiowe.

W odwołaniu od tej decyzji H. K. i W. K. zarzucili, że kwestionowana decyzja została oparta na nieprawdziwych przesłankach.

Wojewoda Podkarpacki decyzją z [...] kwietnia 2014 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję Prezydent Miasta Mielca.

W uzasadnieniu podał, mając na uwadze wyniki przeprowadzonych dowodów, że dokonanie eksmisji przez komornika, jest równoznaczne z trwałym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. zwana dalej u.e.l.). W ocenie Wojewody, w sytuacji niezamieszkiwania H. K. i W. K. w przedmiotowym lokalu oraz braku obiektywnych możliwości realizacji ich woli przebywania w nim, uzasadnione jest wydanie decyzji o ich wymeldowaniu.

H. K. i W. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego z [...] kwietnia 2014 r. Podali, że decyzja ta narusza art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślili, że są osobami niepełnosprawnymi a w związku z trudnościami finansowymi zmuszeni byli czasowo opuścić należące do nich mieszkanie. Pozostawili w nim wszystkie rzeczy osobiste, w tym sprzęt medyczny i rehabilitacyjny. Zarzucili, że ich pobyt poza mieszkaniem (na Podlasiu) przedłużył się w związku z chorobą W. K.. Okoliczność ta została wykorzystana do pozbawienia ich miejsca zamieszkania, bez zapewnienia należnego im lokalu. W ocenie skarżących, ich wyjazd na Podlasie był wyjazdem czasowym i zmierzał do uzyskania pomocy, a nie do opuszczenia mieszkania.

W toku postępowania sądowego zmarł W. K.. Postanowieniem z 15 września 2014 r. sąd I instancji umorzył postępowanie sądowe ze skargi W. K., uznając, że stało się ono bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8.01.2015 r. oddalił skargę H. K.. Sąd I instancji podał, że nie budzą wątpliwości ustalenia organów administracji, że H. K. i W. K. w grudniu 2011 r., dobrowolnie i trwale opuścili lokal mieszkalny przy ulicy D. w Mielcu, który stanowił ich dotychczasowe miejsce zameldowania na pobyt stały. Wyjechali oni do rodziny w miejscowości Krynki na Podlasiu. W ocenie WSA w Rzeszowie istotne jest ustalenie, że stan zdrowia W. K. pogorszył się po opuszczeniu przez ww. małżonków ich miejsca dotychczasowego zamieszkania. Taki stan rzeczy znajduje potwierdzenie w piśmie skarżących z 25 listopada 2013 r., w którym stwierdzili, że przedmiotowe mieszkanie opuścili 22 grudnia 2011 r. i przyjechali do ojca H. K., który mieszka w województwie podlaskim. Nadto wskazali, że "po przejeździe do województwa podlaskiego W. K. zaczął chorować." WSA w Rzeszowie podkreślił, że nie można zgodzić się z argumentacją skarżącej, że wyjazd na Podlasie był wyjazdem czasowym, a jej zamiarem nie było opuszczenie mieszkania. Skarżący W. K. zmarł po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. WSA w Rzeszowie powołał art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wskazał, że z przepisu tego wynika, że jedyną przesłanką uzasadniającą wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Natomiast kwestia utraty uprawnienia do przebywania w tym lokalu, nie rzutuje na rozstrzygniecie o wymeldowaniu. "Opuszczenie miejsca pobytu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy - oznacza opuszczenie trwałe i dobrowolne. W konsekwencji w postępowaniu o wymeldowanie rolą organu administracji publicznej jest ustalenie, czy doszło do opuszczenia danego lokalu przez osobę tam zameldowaną i czy opuszczenie to ma charakter trwały oraz dobrowolny. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w sprawie ustalono, iż Sąd Rejonowy w Mielcu prawomocnym postanowieniem z dnia 6 maja 2013 r. (sygn[...]) przysądził własnościowe spółdzielcze prawo do ww. lokalu mieszkalnego na rzecz małżeństwa E. M. i T. M. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej. Mieszkanie zostało nabyte przez ww. małżonków w drodze licytacji komorniczej. Z wyjaśnień złożonych przez E.M. (protokół przesłuchania z 8 stycznia 2014 r.) wynika, że w dniu 30 lipca 2013 r. została wraz z mężem T. M. wprowadzona przez komornika sądowego do przedmiotowego lokalu. Komornik sądowy zajął wartościowe rzeczy znajdujące się w mieszkaniu i rzeczy te następnie zlicytował, co potwierdza protokół zajęcia ruchomości z 30 lipca 2013 r. (sygn. [...]). Według oświadczenia E.M. w ww. lokalu zamieszkała ona wraz z mężem w dniu 1 września 2013 r. Sąd I instancji podkreślił, że postanowienie Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 6 maja 2013 r. zostało wydane na podstawie przepisów k.p.c. i stanowiło tytuł wykonawczy wierzycieli małżonków M. dla eksmisji z przedmiotowego mieszkania każdej osoby, która w nim przebywa oraz jej rzeczy (art. 999 § 1 w zw. z art. 791 k.p.c.). Sąd I instancji odwołał się do wyroku NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. II OSK 394/13, w którym przyjęto, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których dotychczas zameldowany nie ma prawa przebywania w lokalu, w którym jest zameldowany. Co do zasady, opuszczenie lokalu powinno oznaczać, że działanie takie nastąpiło na skutek zachowania samego wymeldowanego i powinno nosić cechy dobrowolności. Nie jest to jednak regułą, bowiem należy dopuścić sytuacje, w których wymeldowaniu z pobytu stałego będzie podlegał nie tylko ten, kto opuścił lokal na skutek tego, że nie chce z miejscem zameldowania wiązać swych dalszych spraw życiowych ale również ten, kto nie ma prawa przebywania w lokalu, w którym był zameldowany. Wobec tego za równoważne przypadki dobrowolnego opuszczeniu miejsca zameldowania należy uznać wszystkie sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana. Należy zauważyć, że przepisy dotyczące zameldowania i wymeldowania mają charakter rejestrowy i w żaden sposób nie są powiązane z prawem do lokalu mieszkalnego.

Sąd I instancji podkreślił, że w skardze zarzucono, iż organy orzekające w sprawie nie uwzględniły nieprawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które skarżąca kwestionuje przed sądem powszechnym. Odnosząc się do tych zarzutów WSA w Rzeszowie stwierdził, że kwestia prawidłowości działania komornika, który wprowadził nabywców do przedmiotowego lokalu nie może być przedmiotem kontroli orzekających w sprawie organów jak i sądu administracyjnego. Podkreślił, że istotny jest jedynie fakt posiadania przez wierzycieli tytułu wykonawczego skutecznego wobec małżonków K., uprawniający do ich eksmisji z przedmiotowego lokalu. W związku z tym, argumenty wskazujące na nieprawidłowości przeprowadzenia egzekucji komorniczej nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy o wymeldowanie i dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Zajmując stanowisko odnośnie do zarzutu braku umocowania do wydania zaskarżonej decyzji sąd I instancji wyjaśnił, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się upoważnienie Wojewody Podkarpackiego z 6 lutego 2013 r. nr OA-I.0030.2.4.2013, z którego wynika, że Ł.P. Kierownik Oddziału Obywatelstwa, Nadzoru nad Rejestracją Stanu Cywilnego i Ewidencją Ludności w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie - jest upoważniony do załatwiania w imieniu Wojewody Podkarpackiego określonych spraw, w tym do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach wynikających m.in. z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także do rozpatrywania odwołań od orzeczeń administracyjnych wydawanych przez organy gmin na podstawie tej ustawy (pkt VIII, ppkt 2 upoważnienia). W takiej sytuacji objęta skargą decyzja o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, podpisana przez Ł.P. - Kierownika Oddziału w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców - wydana została przez osobę upoważnioną. Pkt VIII - ppkt 2 upoważnienia zawiera umocowanie do rozpatrywania odwołań od orzeczeń administracyjnych wydawanych przez organy gmin na podstawie ww. ustawy. W związku z tym bezzasadny jest zarzut, że omawiane upoważnienie zawiera wyłącznie umocowanie do rozpoznawania odwołań, a więc podejmowania czynności materialno-technicznych, a nie do wydawania i podpisywania decyzji.

Jako niezasadny sąd uznał także zarzut naruszenia art. 61 § 1 i 4 k.p.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania na wniosek właścicieli mieszkania, jak również traktowania ich jako stron niniejszego postępowania, w sytuacji, gdy "stroną, czyli podmiotem mającym interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a, w sprawie dotyczącej zameldowania (wymeldowania) jest wyłącznie osoba, która jest lub ma być zameldowana (wymeldowana)". Sąd zauważył, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie wymeldowała się. Ten szczególny przepis przesądza o legitymacji materialnoprawnej uprawnionych z własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu małżonków M. do złożenia wniosku o wymeldowanie w niniejszej sprawie.

Za nieuzasadnione WSA w Rzeszowie uznał zarzuty skargi dotyczące wadliwego prowadzenia postępowania dowodowego tj. z naruszeniem art. 7, 8, 10, 11, 77, 79 k.p.a., 86 i 89 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W tym zakresie sąd I instancji wskazał, że H. K. była zawiadomiona o dokonywanych czynnościach w postępowaniu administracyjnym, wypowiadała się w jego toku składając pisma i odwołania. Ich treść była przedmiotem analizy organów administracji. Ustalony stan faktyczny sprawy oraz ocena dowodów dokonana przez organy są prawidłowe.

Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2015 r. wniosła H. K., zaskarżając wyrok ten w części oddalającej skargę.

W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazała na naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędną interpretację i bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji gdy nie było ku temu przesłanek. Wg skargi kasacyjnej, w sprawie nie doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu przez skarżącą.

W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna wskazywała na naruszenie:

1. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, 8, 10, 11, 77, 79, 86, 89, 107 par. 3 K.p.a. oraz art. 127 par. 2 w zw. z art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności oraz art. 19 ustawy o wojewodzie i administracji poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji pomimo naruszenia przepisów postępowania:

a) art. 7 K.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowane. Orzekające organy administracji nie podjęły działań mających na celu ustalenie, czy skarżący dobrowolnie opuścili miejsce stałego pobytu, wskazały jedynie, że skoro doszło do egzekucji i sprzedaży mieszkania, to jest to równoznaczne z eksmisją i podstawą zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organy administracji nie ustaliły, czy skarżący podjęli kroki prawne celem odzyskania władztwa nad mieszkaniem lub czy zaskarżyli bezprawne działania komornika sądowego, bądź wystąpili przeciwko aktualnym właścicielom mieszkania, pomimo, że sprawy te są w toku;

b) art. 8 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącym udziału w postępowaniu, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania jednej tylko strony;

c) art. 10 K.p.a. poprzez brak możliwości skarżących zapoznania się z aktami sprawy i uczestniczenia w przeprowadzaniu dowodów;

d) art. 11 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przez organy dlaczego pominęły argumentację skarżącej oraz nie sprawdziły czy skarżący podjęli kroki prawne związane ze sprzedażą ich mieszkania, która wg skarżących była niezgodna z prawem,

e) art. 77 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia faktu jedynie czasowego opuszczenia miejsca pobytu przez skarżących, pozostawiając w nim swój dobytek i rzeczy osobiste, brak uwzględnienia przyczyn, które wpłynęły na przedłużenie pobytu poza miejscem zamieszkania (ciężka choroba skarżącego). Zamiast tego organy skupiły się na sprzedaży mieszkania w drodze egzekucji, co nie powinno mieć znaczenia dla sprawy;

f) art. 79 w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez przesłuchanie małżonków M. bez wcześniejszego poinformowania skarżących o możliwości udziału w przesłuchaniu, zadawania pytań. Skarżący otrzymali zamiast tego jedynie zawiadomienie o przesłuchaniu ww. osób, lecz bez poinformowania, że mogą teoretycznie w takim uczestniczyć i jakie będą mieć prawa;

g) art. 86 K.p.a. poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania strony skarżącej, zaś dowód z przesłuchania pozostałych stron nic do sprawy nie wnosił, gdyż osoby te nie miały wiedzy o okolicznościach w jakich skarżący opuścili miejsce stałego pobytu i czy było to opuszczenie trwałe;

h) art. 89 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej;

i) art. 107 par. 3 K.p.a. poprzez brak wskazania podstawy wydania kwestionowanej decyzji, uzasadnienie jest nielogiczne, nieprecyzyjne, niejasne i wewnętrznie sprzeczne;

j) art. 127 par. 2 K.p.a. w zw. z art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i art. 19 ustawy o wojewodzie i administracji, poprzez wydanie decyzji przez osobę, która nie może być uznana za organ wyższego stopnia lub pełnomocnika w rozumieniu art. 19 ustawy o samorządzie województwa. Pełnomocnictwo L.P. nie upoważniało go do wydania decyzji w tej sprawie. Upoważniało do "rozpoznawania odwołań", co oznacza jedynie możliwość podejmowania czynności materialno-technicznych, a nie wydawanie i podpisywanie decyzji.

2. Art. 141 par. 3 p.p.s.a. poprzez przedstawienie sprawy niezgodnie z jej rzeczywistym stanem. Bezpodstawnie sąd uznał, że w grudniu 2011 r. skarżąca dobrowolnie i trwale opuściła zajmowany lokal, podczas gdy skarżąca wielokrotnie wskazywała, że lokal został opuszczony w celu wyjazdu na święta i poszukiwania pomocy materialnej u rodziny, a gdyby nie choroba męża, z pewnością niezwłocznie powróciliby małżonkowie K. do spornego mieszkania. Sąd nie rozpoznał istoty sprawy i nie skupił się na podstawowych zarzutach skarżącej.

3. Art. 133 par. 1 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku na podstawie ustaleń sprzecznych z aktami sprawy (uznanie, że skarżąca dobrowolnie i trwale opuściła zajmowany lokal);

4. Art. 134 p.p.s.a. poprzez brak rozważania wszystkich zarzutów strony i brak dokonania oceny ich zasadności (tj. co do naruszania art. 7, 8, 10, 11, 77, 79, 86, 89, 107 par. 3 k.p.a.). Sąd winien rozważyć wszystkie zarzuty strony.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W ocenianej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez Sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności zająć należy stanowisko odnośnie do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania.

W zakresie naruszenia art. 127 par. 2 K.p.a. w zw. z art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 19 "ustawy o wojewodzie i administracji" (poprawnie: o wojewodzie i administracji rządowej w województwie) skarga kasacyjna wskazywała, że zaskarżona decyzja wydana została przez osobę, która nie może być uznana za organ wyższego stopnia, jak też za pełnomocnika tego organu. Akcentowała skarga kasacyjna, że osoba podpisana pod zaskarżoną decyzją Wojewody Podkarpackiego nie dysponowała należytym umocowaniem do wydania tej decyzji. Udzielone pełnomocnictwo, wg skargi kasacyjnej, uprawniało jedynie do "rozpoznawania odwołań, a więc podejmowania czynności materialno-technicznych, a nie wydawania i podpisywania decyzji".

Zarzut ten nie jest usprawiedliwiony.

Ze znajdującego się w aktach sprawy upoważnienia Wojewody Podkarpackiego z dnia 6.02.2013 r. wynika, że osoba podpisana pod zaskarżoną decyzją została umocowana w szczególności do: "wydawania decyzji administracyjnych wynikających m.in. z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez rozpatrywanie odwołań od orzeczeń administracyjnych wydawanych przez organy gmin na podstawie tej ustawy." Z powyższego sformułowania nie sposób wyprowadzić wniosku, że zakres umocowania osoby działającej w imieniu Wojewody Podkarpackiego (mocodawcy) ograniczony został wyłącznie do wykonywania czynności materialno-technicznych, z wyłączeniem wydawania decyzji administracyjnych. Zawarte w pełnomocnictwie sformułowanie odnoszące się do "rozpatrywania odwołań" zawiera w sobie bezsprzecznie upoważnienie do merytorycznego załatwiania określonych spraw. Z cytowanego dokumentu wynika bowiem jasno, że zakres umocowania obejmuje uprawnienie do wydawania decyzji administracyjnych. Całościowo zatem odczytując analizowany dokument należy uznać, że nie budzi wątpliwości, iż zakres umocowania udzielonego przez Wojewodę Podkarpackiego kierownikowi Oddziału Obywatelstwa, Nadzoru nad Rejestracją Stanu Cywilnego i Ewidencją Ludności w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie - obejmował uprawnienie do wydawania decyzji administracyjnych w następstwie rozpatrywania odwołań od rozstrzygnięć organu I instancji. Prawidłowe było zatem stanowisko WSA w Rzeszowie, iż kwestionowana przed tym sądem decyzja Wojewody Podkarpackiego, wydana została przez osobę należycie umocowaną do dokonania tej czynności.

Nie był trafny zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 9 w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej udziału w postępowaniu oraz niemożność zapoznania się z aktami sprawy, a także brak pouczenia o możliwości udziału w przesłuchaniu świadków. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, iż H. K. była zawiadomiona przez orzekające organy administracji o dokonywanych czynnościach w postępowaniu administracyjnym, a nadto brała w nim aktywny udział m.in. poprzez wypowiadanie się co do istoty sprawy, składanie pism, w tym wniesienie odwołania. Ustalenia i oceny WSA w Rzeszowie przedstawione w powyższym zakresie nie były zatem wadliwe. W zakresie zarzutu dotyczącego uniemożliwienia skarżącej zapoznania się z aktami sprawy zwrócić należy uwagę na pismo organu I instancji z dnia 5.02.2014 r. (k. 39). Organ ten pouczył stronę o możliwości i celowości ustanowienia w sprawie pełnomocnika a nadto, uwzględniając żądanie H. K. i W. K., załączył do wskazanego pisma 22 kopie dokumentów z akt sprawy. W takich okolicznościach, zarzuty naruszenia przepisów wskazanych na wstępie, uznać należy za pozbawione podstaw.

Nie był również usprawiedliwiony zarzut dotyczący naruszenia art. 7 K.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 k.p.a., który, z uwagi na sposób jego konstrukcji, ocenić należało łącznie z zarzutem naruszenia prawa materialnego – tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. We wskazanych zarzutach, skarżąca kasacyjnie podawała bowiem, że wadliwe było przyjęcie przez sąd, iż opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego było trwałe i dobrowolne. Przemawiać za powyższym wnioskiem miał brak ustalenia tego, czy skarżąca podjęła prawne działania celem odzyskania władztwa nad mieszkaniem lub czy zaskarżyła działania komornika sądowego. Wskazać należy, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowił, iż organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar związania się z tym innym miejscem i urządzenia w nim trwałego centrum życiowego. Postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania wymaga zatem ustalenia, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości i dobrowolności zamiaru jego opuszczenia. W ocenianej sprawie, skarżąca opuściła zajmowany lokal, a następnie utraciła do niego tytuł prawny. Sporne mieszkanie bowiem zostało sprzedane w drodze licytacji komorniczej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie zwraca się uwagę na okoliczność, że z sytuacją, kiedy opuszczenie lokalu jest konsekwencją wyroku eksmisyjnego, należy zrównać sytuację, kiedy dana osoba opuszcza lokal, a następnie nie może do niego powrócić wskutek przeszkód stawianych przez właściciela, który jednakowoż uzyskał prawomocny wyrok stwierdzający, iż po opuszczeniu lokalu, w sposób zgodny z prawem doszło do utraty prawa do lokalu przez osobę, która lokal opuściła (por. wyrok NSA z dnia 9.07.2009 r. sygn. akt II OSK 1113/08). Opuszczenie bowiem lokalu mieszkalnego wynikające z wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy, uzasadniającym wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (por. wyrok NSA z dnia 19.06.2012 r., sygn. akt II OSK 526/11). Brak woli nakazanego prawomocnym i wykonalnym wyrokiem opuszczenia lokalu przez dłużnika, mimo prawnego obowiązku, zostaje bowiem zastąpiony czynnościami właściwych organów (wyrok NSA z dnia 5.01.2010 r.; sygn. akt II OSK 24/09). W kontrolowanej sprawie trafnie zatem stwierdził sąd I instancji, iż zaistniały podstawy do wymeldowania skarżącej kasacyjnie, skoro prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 6.05.2013 r. przysądzono własność prawa do lokalu w którym zameldowana była skarżąca – na rzecz uczestników E. M. oraz T. M.. Brak bowiem realnych oraz prawnych możliwości zamieszkania w spornym lokalu przez skarżącą kasacyjnie uzasadniał oceny przyjęte przez sąd I instancji. Bez znaczenia dla przyjętego stanowiska pozostaje też to, iż skarżąca podjęła pewne kroki, zmierzające do zakwestionowania czynności komornika. Z akt sprawy wynika niezbicie, że egzekucja komornicza została prawomocnie zakończona (przysądzeniem własności na rzecz wskazanych wyżej uczestników i wprowadzeniem ich w posiadanie nabytego lokalu), co stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, iż spełnione zostały warunki do wymeldowania H. K..

Nie zasługuje na akceptację zarzut naruszenia 89 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Skarga kasacyjna nie powołuje żadnych, wymaganych wskazanym przepisem okoliczności, które uzasadniałyby potrzebę lub konieczność przeprowadzenia rozprawy.

Jako nietrafny ocenić należało również zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a., art. 133 par. 1 p.p.s.a. poprzez przedstawienie sprawy niezgodnie z rzeczywistością tj. uznanie, że skarżąca dobrowolnie i trwale opuściła sporny lokal. W kontekście przestawionych powyżej rozważań trzeba uznać, iż zarzut ten stanowi wyłącznie nieusprawiedliwioną polemikę z należycie ustalonym i ocenionym przez sąd I instancji stanem sprawy.

Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.