Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2148/24 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 czerwca 2024 r. znak: DOR.7100.157.2024.JSK w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić skarżącej termin do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Uzasadnienie.

Postanowieniem z dnia 25 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 czerwca 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na nieuzupełnienie w terminie, pomimo wezwania, braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącej oraz nadesłanie odpisu skargi.

Pismem z dnia 2 grudnia 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazanych w wezwaniu z dnia 27 września 2024 r., wskazując, że o niedotrzymaniu terminu dowiedziała się z postanowienia Sądu w przedmiocie odrzucenia skargi. Skarżąca podała również, że jej błąd polegał na nadaniu przesyłki stanowiącej uzupełnienie braków skargi na adres Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co wynika z tego, że cała korespondencja prowadzona była na adres organu.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Sąd uznał, że uchybienie polegające na pomyłkowym nadaniu przesyłki na adres organu, jest wynikiem braku staranności w prowadzeniu własnych spraw. Składając skargę do sądu administracyjnego (za pośrednictwem organu) strona winna spodziewać się kierowania do niej przez ten Sąd korespondencji i odpowiadać na nią adresatowi, a więc Sądowi.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego zmianę i przywrócenie mi terminu do wniesienia skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując w uzasadnieniu na okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. Przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione należy zatem brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro bowiem art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu oraz przebieg czynności procesowych w niniejszej sprawie, uprawdopodabniają brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Co do zasady, nadanie przesyłki na adres organu, zamiast na adres Sądu, nie uzasadnia braku winy w dochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób jednak nie uwzględnić tego, że adresatem przesyłki był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarżąca podała na kopercie adres Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jedynie jako organu pośredniczącego w doręczeniu pisma do adresata wskazanego w części wstępnej adresu. Wiarygodna jest teza skarżącej, według której, zastosowała tryb taki jak w przypadku wniesienia skargi. Podkreślić należy, że z uwagi na wysłanie pisma w dniu 7 października 2024 r., a więc dwa dni przed upływem terminu do usunięcia braków, dotarło ono do Kancelarii Ogólnej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w dniu 9 października 2024 r. Wysłanie przez GINB pisma do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, do którego było skierowane, tego samego dnia, skutkowałoby zachowaniem terminu. Pismo to zostało wysłane z GINB w dniu 19 listopada 2024 r., przy czym w piśmie przewodnim przeproszono za zwłokę w przekazaniu odpisu skargi. Dodać trzeba, że skarżąca wywiązała się z obowiązków usunięcia braków formalnych i fiskalnych nałożonych wezwaniami z dnia 27 września 2024 r., przy czym wpis od skargi został uiszczony w dniu 7 października 2024 r., a więc w zakreślonym terminie.

Skonstatować również warto, że wybranie przez skarżącą, działającą bez profesjonalnego pełnomocnika, trybu pośredniego złożenia pisma stanowiącego wykonanie wezwania do usunięcia braków skargi, usprawiedliwia w pewnej mierze również to, że nie tylko wniesienie skargi odbywa się w tym trybie. Nadto, w myśl art. 87 § 3 P.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.