Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Sygn. akt I SA/Kr 2009/02 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006r., sprawy ze skargi P.W. "E." s.c. – P. M. i P. S., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 5 lipca 2002r. Nr [...], w przedmiocie określenia zaległości podatkowej z tytułu sankcji ekonomicznych, stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji

Sygn. I SA/Kr 2009/02

UZASADNIENIE

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej ustalono , że " E. " spółka cywilna , w okresie od 26 X 1998 r. do 30 VIII 1999 r. wprowadziła do obrotu obudowy komputerowe z zasilaczami , importowane z Tajwanu , na które nie posiadała certyfikatu na znak bezpieczeństwa , naruszając tym samym przepisy art. 26 ustawy z dnia 3 IV 1993 r. o badaniach i certyfikacji / DZ. U. nr. 55 , poz. 250 z późn. zm./.

Spółka została więc zobowiązana przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej do wpłacenia sankcji ekonomicznej na rachunek Pierwszego Urzędu Skarbowego w terminie określonym do wpłat zaliczek podatku dochodowego.

Ponieważ nie dokonała przedmiotowej wpłaty , Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]marca 2000 r. określił jej zaległość podatkową z tytułu sankcji ekonomicznych w kwocie 599.621,64 zł wraz z należnymi odsetkami.

Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie , podnosząc że złożyła skargę na pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W toku postępowania odwoławczego ustalono , że postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r. sygn. I SA/Kr 166/00 NSA w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie , umorzył postępowanie sądowe z uwagi na cofnięcie skargi na wskazane wyżej pismo z dnia [...] XII 1999 r. NR OT-42-467/99 .

Wobec powyższego Izba Skarbowa decyzją z dnia 5 lipca 2002 roku nr. -[...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa odwołała się do treści art. 26 ust.1 ustawy o badaniach i certyfikacji wyżej cyt. , z którego wynika że podmiot gospodarczy który wprowadził do obrotu wyroby podlegające oznaczaniu znakiem bezpieczeństwa , a nie oznaczone tym znakiem lub wyprodukowane niezgodnie z wymogami stanowiącymi podstawę przyznania prawa do stosowania tego znaku , jest obowiązany wpłacić do budżetu państwa kwotę stanowiącą 100 % sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów.

W świetle ustaleń Inspekcji Handlowej spółka E. sprzedała 3830 szt. obudów komputerowych wraz z zasilaczami na kwotę 599.621,64 zł, na które

nie posiadała certyfikatu na znak bezpieczeństwa oraz nie oznaczyła ich tym znakiem.

Organy Inspekcji Handlowej stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej sporządziły z czynności kontrolnych protokół.

Ponieważ nie są uprawnione do orzekania w przedmiocie określenia bądź ustalenia wysokości sankcji w drodze decyzji administracyjnej oraz w świetle faktu , że strona nie dokonała samodzielnie wpłaty wymierzonej sankcji na rachunek Pierwszego Urzędu Skarbowego wedle Izby Skarbowej organ pierwszej instancji miał prawo określić w drodze decyzji wysokość zaległości oraz odsetek za zwłokę.

Podkreślono , że decyzja organu została podjęta na podstawie ustaleń Inspekcji Handlowej zaś spółka wycofała swoją skargę na pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K. z dnia [...] XII 1999 r. nr [...]

Decyzja Izby Skarbowej została zaskarżona do Naczelnego Sadu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.

Zarzuca się w niej : naruszenie art. 13 ust 1a oraz art. 26 ustawy z dnia 22 lipca 1999 r. o zmianie ustawy o badaniu i certyfikacji / DZ. U. Nr 70 poz. 776 z 1999 r./ poprzez uznanie , iż wprowadzone do obrotu wyroby nie posiadają certyfikatu na znak bezpieczeństwa i w związku z tym zasadnym jest zastosowanie sankcji ekonomicznych w postaci obowiązku wpłaty 100 % sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów,

naruszenie art. 120 , art. 180 , art. 210 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa / DZ. U. NR. 137 , poz. 926 ze zm./ poprzez błędną ocenę stanu faktycznego , nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego , brak rzeczywistego uzasadnienia dlaczego organ podatkowy pewnym dowodom nie dał wiary oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

W uzasadnieniu skargi podaje się ,że sporne wyroby posiadają Certyfikat Unii

Europejskiej jak niemiecki TUV , nadto w 1996 r. Minister Spraw Zagranicznych podpisał z przedstawicielami UE umowę o wzajemnym honorowaniu certyfikatów.

W związku z powyższym firma wprowadzając obudowy komputerowe i inne części do obrotu na rynek polski była przekonana , że nie wymagają one dodatkowych badań, tym bardziej że zgodnie z art. 13 ust 1a ustawy z 2 lipca 1999 r. o zmianie ustawy o badaniach i certyfikacji wyżej powołanej , wyroby pochodzące z kraju , z którym Polska zawarła porozumienie w sprawie uznawania certyfikatu zgodności lub deklaracji producenta są dopuszczone do weryfikacji certyfikatu zgodności lub deklaracji producenta dokonanej przez polskie jednostki certyfikujące.

Zarówno Państwowa Inspekcja handlowa jak i organ podatkowy nie wzięły pod uwagę faktu , że 3 lutego 1999 r. " E. " poddało badaniu do Instytutu Logistyki i Magazynowania – Laboratorium Technik Automatycznej Identyfikacji w P.obudowy komputerowe wraz z zasilaczami.

Zgodnie z otrzymanym sprawozdaniem z badania w/w wyroby dopuszczone zostały do obrotu , ponadto oznaczone symbolem PCBC o nr certyfikatu 1.53/1/96.

Prócz tego spółka [...] IX 1999 r . złożyła wniosek do Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji o dokonanie certyfikacji w zakresie oznaczenia znakiem bezpieczeństwa B.

W skardze zarzuca się też ,że w zaskarżonej decyzji poza gołosłownym stwierdzeniem , iż podmiot zobowiązany jest wpłacić do budżetu państwa kwotę stanowiącą 100 % sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów , brak jest uzasadnienia faktycznego i prawnego dlaczego organ kontrolny pewnym dowodom nie dał wiary.

Izba Skarbowa domagała się oddalenia skargi podtrzymując swe stanowisko w sprawie.

Podniesiono , iż powoływany w skardze przepis art. 13 ust 1a ustawy o badaniach i certyfikacji /DZ. U. Nr 70 , poz. 776 z 1999 r./ dodany ustawą z dnia 22 lipca 1999 r. wszedł w życie 10 IX 1999 r. i nie może mieć zastosowania ,skoro przedmiotem kontroli był okres 26 X. 1998 do 30 VIII 1999 roku , a prawo nie działa wstecz .

Z materiału dowodowego wynika ,że strona nie wykazała aby uzyskała weryfikację certyfikatu zgodności lub deklaracji zgodności przez polskie jednostki certyfikujące.

W Dziennikach Ustaw za lata 1996-1998 brak jest publikacji umowy międzynarodowej dotyczącej wzajemnego honorowania certyfikatów , na które powołuje się skarżący.

Poddanie badaniom obudów komputerowych z zasilaczami nie jest równoznaczne z uzyskaniem certyfikatu.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi stwierdzono ,że zaskarżona decyzja zawiera przepisy prawa podatkowego, na podstawie których została wydana , wyjaśniono czego dotyczy , w oparciu o jakie dowody została podjęta.

Wskazano w niej okoliczności faktyczne tj. ustalenia dokonane przez Inspekcję Handlową , szczegółowe ustalenia Inspekcji zawarte zostały w dokumentach z przeprowadzonej kontroli przez Inspektora Inspekcji Handlowej.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona złożyła wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez NSA , podając że rozpoznanie sprawy przez organy podatkowe uzależnione jest od stanowiska Sądu.

Tymczasem spółka wycofała swoją skargę na pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej z dnia [...] XII 1999 r.

W piśmie z dnia [...] IX 2005 r. stanowiącym uzupełnienie skargi P.S. jeden ze wspólników spółki , powołując się na przepis art. 156 par 1 pkt 2 i 7 kpa wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji .

Strona podała , że pismem z dnia [...] XII 1999 r. wezwano organ Kontroli Handlowej do usunięcia naruszenia prawa i wbrew wymaganiom przewidzianym przez przepisy kpa i art. 16 ust 1 pkt 4 ustawy o NSA Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w K. nie wydał decyzji stwierdzającej uchybienia , o których mowa w art. 26 ustawy z dnia 3 IV 1993 r. o badaniach i certyfikacji /DZ. U. Nr 55 , poz. 250 ze zm/ , która to decyzja mogła w myśl art. 27 ust 1 powyższej ustawy stanowić wyłączną podstawę do wydania ewentualnej decyzji przez Urząd Skarbowy.

Ten tryb postępowania wynika z uchwały 7 sędziów NSA z dnia 8 IX 2003 OPS 2/03 ONSA 2004/1/5.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest zasadna.

U podstaw wydania decyzji organu I instancji o ustaleniu zaległości podatkowej z tytułu sankcji ekonomicznej wraz z należnymi odsetkami z dnia[...] marca 2000 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 5 lipca 2002 r. leżały ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Kielcach zawarte między innymi w sporządzonym na tą okoliczność protokole.

Jak wynika z akt sprawy sygn. I S.A./Kr 166/00 tut. sądu w dniu [...] listopada 1999 r. w/w Inspektorat wysłał do strony skarżącej pismo z zawiadomieniem obowiązku uiszczenia kwoty 599.621,64 zł przyjmując za podstawę prawną sankcji ekonomicznych art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji./ DZ. U. Nr. 55 z 1993 , poz. 250 ze zm./.

W dniu [...] grudnia 1999 r. strona skarżąca wezwała Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w K. o usunięcie naruszenia prawa ,zgłaszając szereg zarzutów w kierunku poczynionych ustaleń co do braku certyfikatu na znak bezpieczeństwa obudów komputerowych.

W odpowiedzi na powyższe , Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej przesłał stronie pismo z dnia [...] XII 1999 r. Nr [...] podtrzymujące poczynione wyżej ustalenia z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego po upływie 30 dni od doręczenia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

"E." spółka cywilna złożyła zgodnie z tym skargę do NSA podnosząc w niej zarzuty zbliżone do zgłoszonych w obecnie rozpoznawanej sprawie , po czym pismem z dnia 28 maja 2002 r. cofnęła skargę.

Skutkiem powyższego było postanowienie NSA z dnia 29 maja 2002 r. sygn. ISA/Kr 166/00 o umorzeniu postępowania sądowego związanego ze skargą na powyższe pismo z dnia 22 XII 1999 r.

Ponieważ jak stwierdzono wyżej organy podatkowe przy wydawaniu decyzji o zaległości podatkowej z tytułu sankcji ekonomicznej oparły się na ustaleniach poczynionych przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej przyjmując je zarazem jako wiążące z uwagi na umorzenie postępowania sądowego ,istotne jest dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej obecnie sprawy zagadnienia charakteru prawnego czynności i uprawnień tego organu.

Przepisy zawarte w rozdziale 6 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 roku o badaniach i certyfikacji / DZ. U. Nr. 55, poz. 250 ze zm./ a zwłaszcza art. 26 i 27 nie określają jednoznacznie formy, w jakiej powinien działać organ kontroli w sprawie stosowania sankcji ekonomicznych dla przedsiębiorcy.

W szczególności nie wynika z nich wprost podstawa dla organu kontrolującego do wydania decyzji określającej obowiązek poniesienia sankcji ekonomicznej przez przedsiębiorcę.

Nowelizacja art. 26 w/w ustawy wprowadzona ustawą z dnia 22 lipca 1999 r. o jej zmianie / DZ. U. Nr. 70 , poz. 776/ polegała na dodaniu ust. 3 upoważniającego ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia na wniosek ministra do spraw gospodarki w drodze rozporządzenia trybu stosowania sankcji i wskazania okresu za jaki może być wymierzona.

Natomiast nie wprowadziła zmian , które by uściślały tryb postępowania w stosowaniu sankcji ekonomicznych.

Rozporządzenie w sprawie sankcji ekonomicznych wydane zostało przez Ministra Finansów w dniu 11 lipca 2000 r . wchodząc w życie z dniem ogłoszenia /DZ. U. 00.55 661/ .

W sprawie niniejszej nie ma jednak zastosowania, gdyż nie dotyczy ona stanu prawnego w 1999 roku.

W orzecznictwie sądowym pojawiły się rozbieżne stanowiska co do charakteru działań podejmowanych przez organy kontroli w razie ujawnienia naruszenia przez przedsiębiorcę zasad , o jakich mowa w art. 26 ust 1 i 2 powołanej ustawy.

Pierwsze z nich idzie w kierunku istnienia podstawy w oparciu o przepisy art. 26 i 27 ustawy o badaniach i certyfikacji wyżej cyt. do wydania przez organ kontrolujący decyzji administracyjnej , określającej ilość i wartość wyrobów wprowadzonych do obrotu bez wymaganego oznaczenia znakiem bezpieczeństwa bądź wyprodukowanych niezgodnie z tym znakiem.

Drugie , iż działanie organu kontroli kończy się wynikiem kontroli określającym ilość i wartość wyrobów i usług których dotyczą uchybienia.

Według tego stanowiska wynik kontroli jest czynnością stwierdzającą obowiązek , o której mowa w art. 16 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA / DZ. U Nr 74, poz. 368 ze zm. która po wyczerpaniu środka przewidzianego w art. 34 ust 3 tej ustawy może być zaskarżona do sądu administracyjnego.

Orzecznictwo przyjmowało , że gdy organem kontrolującym był Inspektor Inspekcji Handlowej , organ ten winien wydać decyzję określającą wysokość sankcji ekonomicznej ./ postanowienie SN z 2 XII 1999 sygn. III RN 107/99, wyrok NSA z 24 XI 1997 II S.A. 1301/96/

Sporne zagadnienie było przedmiotem rozważań składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie , który w uchwale z dnia 8 września 2003 roku OPS 2/03 / ONSA 2004/1/5 stwierdził ;

" Ilość i wartość wyrobów i usług , których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. badaniach i certyfikacji / DZ. U. Nr 55, poz. 250 ze zm./ , organ Inspekcji Handlowej działający na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1998 r o Inspekcji Handlowej / DZ. U. Nr 105 , poz. 1205/ określa w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 27 ust 1 powołanej ustawy o badaniach i certyfikacji .

W uzasadnieniu powyższej tezy NSA odwołał się do do obowiązującej w tym czasie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej / DZ. U. z 1999 r. Nr. 105 , poz. 1205 ze zm./ , art. 2 ust 1 art. 2 oraz 4 oraz art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 VI. 1998 r o administracji rządowej w województwie / DZ. U. Nr 91, poz. 577 ze zm./ ,stosownie do której organy inspekcji handlowej są organami administracji publicznej.

Aczkolwiek ustawa o Inspekcji Handlowej nie dawała tym organom uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach , to jednak jej art. 13 odsyłał do przepisów kpa w zakresie nią nieuregulowanych. Z przepisów tych należy wyprowadzić uprawnienie dla organów Inspekcji Handlowej do załatwiania spraw w drodze decyzji administracyjnej, o ile materialnoprawne przepisy prawa administracyjnego przewidują wydanie decyzji w sprawie należącej do kompetencji tych organów.

Przyjęto ,że na gruncie ustawy o Inspekcji Handlowej organy Inspekcji były upoważnione do działania w formie decyzji administracyjnej

NSA stwierdził ,że obowiązek przedsiębiorcy do uiszczenia sankcji ekonomicznej wynikający z zakwestionowania wprowadzenia do obrotu towarów nieoznaczonych znakiem bezpieczeństwa bądź wyprodukowanych niezgodnie z wymaganiami stanowiącymi podstawę do stosowania tego znaku

powstaje skutek władczego działania organu kontroli, polegającego na odniesieniu stanu faktycznego ujawnionego podczas kontroli do obowiązujących przepisów ustawy, z których wynika obowiązek uzyskania dla danego wyrobu znaku certyfikacji

Przypisane organom działania spełniają kryteria , jakie wynikają z art. 104 kpa, a w ujęciu doktrynalnym charakteryzują decyzję administracyjną.

W rozpoznawanej obecnie sprawie pismo z dnia 22 grudnia 1999 r Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej , w którym stwierdza się , że poprzedzające je pismo z dnia 11 września 1999 r. nie zostało wydane z naruszeniem prawa , nie stanowi decyzji administracyjnej określającej ilość i wartość wyrobów , których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 ustawy wyżej powołanej z dnia 3 IV 1993 r. o badaniach i certyfikacji .

Cofnięcie skargi na powyższe pismo i umorzenie postępowania sądowego wywołuje jedynie skutek prawomocności w zakresie stwierdzenia w nim zawartego/ braku naruszenia prawa/.

Decyzja organu podatkowego I instancji określająca wysokość zaległości z tytułu sankcji ekonomicznych, jak wynika z treści jej uzasadnienia ,opierała się wyłącznie na ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez powyższy Inspektorat, zawartych między innymi w sporządzonym na tą okoliczność protokole .

Odwołując się od decyzji , spółka podniosła zarzuty między innymi co do prawidłowości ustaleń w zakresie braku certyfikatu na znak bezpieczeństwa i podstawy w związku z tym do uiszczenia sankcji , ponadto zarzuty co do braku należytego uzasadnienia w zakresie zebranego materiału dowodowego i braku uzasadnienia prawnego.

Rozpoznając ostatecznie odwołanie strony od decyzji organu I instancji co do określenia zaległości podatkowej , organ odwoławczy - Izba Skarbowa jak podano wyżej nie podzieliła jej zarzutów powołując się na ustalenia zawarte w protokole sporządzonym przez Inspektora Inspekcji Handlowej i cofnięcie skargi w na pismo z dnia [...] XII 1999 r. mające świadczyć o braku argumentów na poparcie swoich zarzutów.

Zauważyć należy , iż w aktach podatkowych znajduje się wprawdzie wymienione już pismo Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] września 1999 r skierowane do strony skarżącej stwierdzające wprowadzenie do obrotu towarów bez certyfikatu na znak bezpieczeństwa lecz organy w sposób jednoznaczny nie odwołały się do niego , nie oceniły jego charakteru a zwłaszcza jako decyzji administracyjnej.

Wobec powyższego uznać należy , że w zaistniałym stanie faktycznym skoro decyzja organu I instancji opierała się na protokole sporządzonym przez Inspektora Inspekcji Handlowej , przy jednoczesnym istnieniu pisma dnia [...] IX 1999 roku o nieustalonym charakterze , zaś organ II instancji utrzymał tą decyzję w mocy powołując się na cofnięcie skargi na inne jeszcze pismo i umorzenie postępowania sądowego , zaskarżona decyzja jako wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie może by nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy przepisu art. 145 par.1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. nr 153 , poz. 1270 ze zm / w zw. z art. 247 para. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / DZ, U. NR 137 , poz. 926 ze zm./oraz w zw. z art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. nr. 153 , poz. 1271 ze zm./ orzekł jak w sentencji.