Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Urszula Zięba Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Zespołu Opieki Zdrowotnej w Oświęcimiu na decyzję Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 11 marca 2025 r. znak FE-I.3160.8.2024 w przedmiocie zwrotu dofinansowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Zarządu Województwa Małopolskiego na rzecz strony skarżącej Zespołu Opieki Zdrowotnej w Oświęcimiu kwotę 6973 zł (sześć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z 11 marca 2025 r., znak: FE-1.3160.8.2024 Zarząd Województwa Małopolskiego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z 17 grudnia 2024 r., znak: FE-1.3160.8.2024, na mocy której zobowiązał Zespół Opieki Zdrowotnej w Oświęcimiu (dalej: ZOZ, skarżący, beneficjent lub zamawiający) do zwrotu dofinansowania w kwocie 77 788,14 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych ze środków europejskich oraz środków budżetu państwa, na podstawie umowy z 27 marca 2018 r. nr RPMP.12.01.03-12-0601/17-00-XVII/96/FE/18 o dofinansowanie projektu pn. "Modernizacja Oddz.: Ginekologiczno-Położniczego, Noworodkowego oraz Psychiatrycznego służące poprawie jakości i dostępności udzielanych świadczeń zdrowotnych dla mieszkańców pow. oświęcimskiego i okolic".

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z 4 czerwca 2019 r. Zarząd Województwa Małopolskiego zobowiązał ZOZ do zwrotu części dofinansowania w kwocie 77 788,14 zł wraz z odsetkami, w związku ze stwierdzeniem przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Małopolskiego (dalej jako: "IZ RPO") na lata 2014-2020 nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez beneficjenta ze środków europejskich oraz środków budżetu państwa.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w toku kontroli postępowania pn. "Przebudowa oddziałów Ginekologiczno-Położniczego i Noworodkowego" wykonywanego w ramach inwestycji "Modernizacja Oddz. Ginekologiczno-Położniczego, Noworodkowego oraz Psychiatrycznego służącego poprawie jakości i dostępności udzielanych świadczeń zdrowotnych dla mieszkańców pow. oświęcimskiego i okolic", realizowanego w trybie przetargu nieograniczonego, organ stwierdził, że ZOZ naruszył art. 7 ust. 1 i art. 22 ust. 1a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2010 r., nr 113, poz. 759 ze zm.) – dalej w skrócie: "P.z.p.". Naruszenie miało polegać na określeniu w warunkach udziału w procedurze przetargowej, w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej, wymogu dysponowania co najmniej 1 osobą na stanowisku kierownika budowy, posiadającą uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, przynależącą do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i ubezpieczoną od OC, posiadającą co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy.

Powyższy wymóg uznano za nieproporcjonalny w stosunku do przedmiotu zamówienia i istotnie ograniczający konkurencję, czym naruszono art. 22 ust. 1a P.z.p. IZ RPO uznała, iż adekwatne do stwierdzonego naruszenia będzie pomniejszenie wydatków na najniższym dopuszczalnym poziomie w wysokości 5%. Przedmiotowe pomniejszenie objęło umowę zawartą 16 kwietnia 2018 r. z wykonawcą C. S.J., opiewającą na kwotę 5 793 980,97 zł brutto.

Na skutek skargi wywiedzionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Sąd ten wyrokiem z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 922/19 oddalił skargę. WSA w Krakowie podzielił stanowisko organu, że określony w ramach zamówienia, w trybie przetargu nieograniczonego, wymóg co najmniej 10-letniego doświadczenia zawodowego na stanowisku kierownika budowy należy uznać za nieproporcjonalny w stosunku do przedmiotu zamówienia i ograniczający konkurencję oraz nie zapewniający równego traktowania wykonawców. Uznano, że zamawiający powinien był określić wymagania dla kierownika budowy, odnosząc się do jego doświadczenia w ilości zrealizowanych - podobnych jak w przedmiocie zamówienia inwestycji budowlanych, przy których pełnił taką funkcję. Zdaniem WSA o wiele bardziej zasadnym z punktu widzenia zamawiającego byłoby wprowadzenie krótszego czasu doświadczenia z jednoczesnym wskazaniem na to, aby kierownik wcześniej kierował pracami na budynku użytkowanym w trakcie prowadzenia robót (bogate doświadczenie), co miałoby bardziej zabezpieczać interes beneficjenta.

Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną podnosząc w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj.: art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. i prawa materialnego tj.: art. 7 ust. 1 i art. 22 ust. 1a P.z.p. w zw. z art. 184 ust. 1 i art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 8, ust. 9 u.f.p.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1145/20 uchylił zaskarżony wyrok w całości, uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia NSA nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Nie zgodził się też z zarzutem naruszenia przepisów proceduralnych z k.p.a. NSA uznał, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

Za zasadny natomiast uznano zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i art. 22 ust. 1a P.z.p. w zw. z art. 184 ust. 1 i art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 8, ust. 9 u.f.p. poprzez błędne, a co najmniej przedwczesne zastosowanie powyższych regulacji.

W tym zakresie NSA wskazał min., że:

- nieuprawnione są wywody dotyczące pozaprawnych gwarancji należytego wykonania zamówienia w przypadku osoby posiadającej co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy, który to wymóg uznano za nadmierny, podczas gdy jednocześnie wskazano na wyższe oczekiwania od kierownika budowy w postaci doświadczenia mierzonego ilością czy rodzajem inwestycji dla służby zdrowia (przedsięwzięć budowlanych), co z oczywistych względów zawęziłoby krąg podmiotów, mogących złożyć zamówienie w trybie przetargu nieograniczonego;

- wymóg doświadczenia mierzonego ilością inwestycji (przedsięwzięć budowlanych), w których dana osoba pełniła funkcję kierownika budowy nie został w żaden sposób wyjaśniony ani przez organ, ani przez Sąd pierwszej instancji;

- nie wykazano w sposób jednoznaczny, że skarżący kasacyjnie wykroczył poza granice swobody zamawiającego i postawił barierę wprost ograniczającą prawo oferentów do wzięcia udziału w przetargu. Nie opisano w przekonywujący sposób, że warunek dysponowania "co najmniej 1 osobą na stanowisku kierownika budowy (...) posiadającą co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy" był w istocie nieprawidłowością, a także czy i w jaki sposób wymóg ten zachwiał niezbędną równowagą między interesem zamawiającego, a interesem potencjalnych wykonawców;

- organ wykazał się dowolnością w rozumieniu wymogu dysponowania "co najmniej 1 osobą na stanowisku kierownika budowy (...) posiadającą co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy", dokonując interpretacji na niekorzyść beneficjenta bez uwzględnienia racjonalnych argumentów;

- organ nie odniósł się w żaden sposób i nie przedstawił badań rynku osób posiadających uprawnienia kierowników budowy z województwa małopolskiego, które podważyłyby prawidłowość stanowiska ZOZ, że stawiając przedmiotowy wymóg mógł oczekiwać osób o kompetencjach w przedziale wiekowym ok. 35 (10 lat po zakończeniu studiów) – 65 lat (wiek emerytalny), co zostało oszacowane na ok. 75% rynku kierowników budowy;

- organ całkowicie pominął kwestie bezpieczeństwa pacjentów i personelu medycznego, uzasadnione oczekiwanie zachowania wyższych niż przeciętnie standardów i profesjonalizmu, które winny stanowić priorytet w zamówieniach prac wykonywanych w budynkach związanych z opieką zdrowotną;

- organ nie wykazał w sposób jednoznaczny nieprawidłowości i naruszenia procedur, które miało polegać na sformułowaniu nadmiernego lub nieadekwatnego wymagania podmiotowego w postępowaniu w trybie przetargu nieograniczonego;

- organ nie dowiódł, aby skarżący kasacyjnie dopuścił się naruszenia zasady zachowania uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz zasady proporcjonalności i przejrzystości. Nie wykazano także, aby beneficjent potraktował któregokolwiek z wykonawców w sposób uprzywilejowany, nietransparentny czy nienależyty;

- za uzasadnione uznano ponadprzeciętne wymagania wobec wykonawców, które w realiach niniejszej sprawy winny być uznawane za przejaw przezorności w celu zapewnienia bezpieczeństwa i wysokich standardów w placówkach zdrowia publicznego;

- nieuprawnione jest formułowanie tezy, że doświadczenie kierownika budowy na określonych budowach daje gwarancję prawidłowo wykonanych prac i pozostaje w kontrze do doświadczenia zawodowego mierzonego 10-letnim okresem posiadania uprawnień.

NSA wskazał, że rolą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie ponowna analiza zebranego materiału i dokonanie prawidłowego zastosowania przepisów P.z.p. i u.f.p. Wskazał, że organ winien przedstawić pogłębioną analizę weryfikowalnych danych i parametrów pozwalających przyjąć w sposób jednoznaczny, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia proporcjonalności i adekwatności warunku sprecyzowanego w treści SIWZ co do kierownika budowy, którym miała być osoba posiadająca 10 lat doświadczenia zawodowego przy kierowaniu budowami. Innymi słowy ogólne zasady wyrażone w art. 7 i art. 22 ust. 1a P.z.p. winny być w toku procesu subsumcji wypełnione konkretnymi elementami stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy wydano wymienione na wstępie decyzje Zarządu Województwa Małopolskiego z 17 grudnia 2024 r., a następnie z 11 marca 2025 r.

W motywach zaskarżonej decyzji, po szczegółowym przedstawieniu przebiegu postępowania stwierdzono, że beneficjent przeprowadzając postępowanie o udzielenie przedmiotowego zamówienia publicznego dopuścił się naruszenia przepisów P.z.p., a to:

art. 22 ust. 1a ustawy P.z.p., poprzez określenie nieproporcjonalnego w stosunku do przedmiotu zamówienia, nadmiernego oraz ograniczającego konkurencję warunku udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej polegającego na wprowadzeniu wymogu dysponowania przez wykonawcę jedną osobą na stanowisku kierownika budowy posiadającą uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, przynależącą do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i ubezpieczoną od OC, posiadającą co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy,

art. 7 ust. 1, art. 23 ust. 5 w związku z art. 22 ust. 1a, art. 22a ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 ustawy P.z.p., poprzez określenie dyskryminacyjnego oraz ograniczającego konkurencję warunku udziału w postępowaniu polegającego na wprowadzeniu wymogu narzucającego wykonawcom wspólnie ubiegającym się o zamówienie lub korzystającym z zasobów podmiotów trzecich obowiązek spełnienia warunku co najmniej 2 robót budowlanych, o wartości nie mniejszej niż 1 000 000 zł brutto przynajmniej przez jednego wykonawcę lub też odpowiednio podmiot użyczający swoje zasoby.

Drugie z ww. naruszeń zostało ujawnione na skutek mającego miejsce w 2020 r. audytu przeprowadzonego przez Izbę Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: Instytucja Audytowa) w zakresie gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014- 2020. Mając na uwadze ustalenia Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, w okresie od 24 marca 2021 r. do 21 maja 2021 r., IZ RPO WM przeprowadziła kontrolę doraźną w zakresie zamówień publicznych, której przedmiotem było przedmiotowe postępowanie i stwierdziła opisanej wyżej w pkt 2 naruszenie.

Obydwa naruszenia ww. przepisów ustawy P.z.p. zostały zakwalifikowane przez IZ RPO WM jako nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r. z późn. zm., dalej jako: Rozporządzenie ogólne) i wywołały potencjalne negatywne skutki finansowe dla budżetu UE. Gdyby bowiem nie doszło do naruszeń ustawy P.z.p., zdaniem organu krąg wykonawców zainteresowanych udziałem w przedmiotowym postępowaniu mógłby być większy. Taka eliminacja, także potencjalna, mogła prowadzić do pominięcia oferty najlepszej, która na skutek wadliwego działania skarżącego w ogóle nie została zgłoszona. Uznano jednocześnie, że adekwatne do stwierdzonych naruszeń będzie nałożenie korekty finansowej w wysokości 5 % na umowę zawartą z wykonawcą.

Rozpatrując ponownie sprawę organ wskazał, że rozpoznanie sprawy odbywa się w warunkach związania, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a. i podkreślił, że w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności, która skutkowałaby odstąpieniem od podjętych przez Naczelny Sąd Administracyjny ocen i wskazań w wyroku z 25 kwietnia 2024 r. Stąd IZ RPO WM stwierdziła, że podczas ponownego rozpoznania przedmiotowej sprawy, zobowiązana jest uwzględnić ocenę prawną, wskazania oraz wnioski przedstawione w tymże orzeczeniu.

I tak w kwestii zarzutu NSA co do posługiwania się przez organ pozaprawnym kryterium "gwarancji" wskazano, że określenie to wywiedziono z orzecznictwa sądów administracyjnych i Krajowej Izby Odwoławczej. Jak podano, intencją IZ RPO WM nie było posługiwanie się pozaprawnymi kryteriami, a podkreślenie istoty prawidłowego formułowania przez zamawiającego warunków udziału w postępowaniu, które powinno dążyć do tego by wybrano wykonawcę, który będzie zdolny do prawidłowego wykonania zamówienia. Jednakże, aby możliwie najpełniej wykonać wskazany wyrok NSA, w wydanej decyzji organ odstąpił od stosowania pojęcia "gwarancja" w jakimkolwiek znaczeniu.

Dokonując zgodnie z zaleceniami NSA ponownej analizy naruszenia proporcjonalności i adekwatności warunku sprecyzowanego w treści SIWZ co do kierownika budowy, którym miała być osoba posiadająca 10 lat doświadczenia zawodowego przy kierowaniu budowami, organ wskazał, że kwestionowany warunek w żaden sposób nie referował do wskazanego powyżej charakteru prac i nie zapewniał, że prace te będą wykonywane pod kierunkiem osoby posiadającej odpowiednie doświadczenie. Zdaniem organu w postawionym warunku beneficjent nie wymagał, by osoba mająca piastować tę funkcję rzeczywiście posiadała doświadczenie w realizowaniu podobnych inwestycji. Warunek odniesiono jedynie do ogólnego doświadczenia zawodowego na stanowisku kierownika budowy. Dopuszczono przez to możliwość, że kierownik budowy posiadający wymagane 10-letnie doświadczenie zawodowe w rzeczywistości podczas swojej praktyki zawodowej mógł nigdy nie kierować robotami w tak specyficznych i trudnych warunkach na jakie wskazuje beneficjent, a co więcej, że jego praktyka zawodowa mogła obejmować wyłącznie pracę przy najprostszych robotach budowlanych.

Następnie wskazano, że wprowadzając wymóg posiadania przez kierownika budowy co najmniej 10-letniego doświadczenia zawodowego, beneficjent jednocześnie nie dookreślił w jaki sposób będzie liczył to doświadczenie. Beneficjent nie sprecyzował wprost czy 10-letni okres doświadczenia wiązał się z koniecznością legitymowania się przez kierownika budowy rzeczywistymi okresami pełnienia funkcji, czy dopuszczał występowanie przerw w tym okresie.

Ponadto stwierdzono, że sposób weryfikacji przedmiotowego warunku udziału w postępowaniu wskazuje, że beneficjent w rzeczywistości zrównał doświadczenie zawodowe z czasem posiadania uprawnień do kierowania robotami budowlanymi, a nie z faktycznym pełnieniem tej funkcji, a sam fakt posiadania uprawnień budowlanych nie jest równoznaczny z faktycznym wykonywaniem funkcji kierownika budowy przez taki okres. Zatem wprowadzony wymóg nie był weryfikowalny. Zdaniem organu zamawiający zamiast wymagać od kierownika budowy 10-letniego doświadczenia nabytego przy jakichkolwiek robotach budowlanych, mógł skrócić ten okres np. do lat 5, ale dodatkowo zażądać, aby kierownik budowy miał doświadczenie w wykonaniu co najmniej dwóch robót budowlanych polegających na budowie, przebudowie lub remoncie czynnego obiektu.

Organ wskazał też, że beneficjent określając warunki udziału w postępowaniu wymagał dwukrotnie krótszej praktyki zawodowej od osób zajmujących stanowisko kierownika robót w branżach instalacje sanitarne i instalacje elektryczne (5 lat) w porównaniu do osoby zajmującej stanowisko kierownika budowy (10 lat). Zdaniem organu takie zróżnicowanie okresu doświadczenia dodatkowo podkreśla nadmierność i nieproporcjonalność warunku 10-letniego doświadczenia zawodowego na stanowisku kierownika budowy.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że przyjęte przez niego kryterium wykluczyło jedynie 25% kierowników budowy organ wskazał, że wywody te, dotyczące rynku pracy kierowników budowy nie zostały poparte żadnymi danymi statystycznymi, a dodatkowo opierają się na błędnych założeniach. Jak stwierdzono, sam fakt możliwości uzyskania uprawnień kierownika budowy w wieku 25 lat wcale nie oznacza, że specjalistą z 10-letnim doświadczeniem w kierowaniu robotami budowlanymi zostanie osoba w wieku lat 35. Przede wszystkim zdobycie uprawnień nie wiąże się automatycznie z rozpoczęciem pracy w wyuczonym zawodzie. Ponadto posiadanie uprawnień nie jest równoznaczne z rzeczywistym pełnieniem funkcji kierownika budowy, gdyż w pracy na tym stanowisku mogą występować przerwy. W swoich rozważaniach beneficjent nie wziął też pod uwagę kobiet pełniących funkcje kierownika budowy, o czym świadczy wskazywany przez niego wiek emerytalny, tj. 65 lat. I wreszcie, tak jak moment zdobycia uprawnień nie oznacza rozpoczęcia pracy na stanowisku kierownika budowy, tak osiągnięcie wieku emerytalnego nie oznacza zakończenia kariery zawodowej. Argumentacja beneficjenta, że wykluczeniu przez niego podlegało jedynie 25 % kierowników budowy jest zatem zupełnie gołosłowna, oparta na błędnych założeniach. Nadto opiera się na kryterium wieku i sprowadza się do weryfikacji okresu posiadania uprawnień budowlanych, nie zaś rzeczywistego doświadczenia zawodowego.

Odnośnie potrzeby przeprowadzenia badań rynku osób posiadających uprawnienia kierowników budowy z województwa małopolskiego organ podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt: I GSK 1145/20, nie dopatrzył się naruszenia przez IZ RPO WM art. 77 k.p.a. i uznał, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem organ uznał, że ponownie rozpoznając sprawę organ nie był zobowiązany do przeprowadzania nowych dowodów w tym zakresie. Dodatkowo, przeprowadzanie badań rynku osób posiadających uprawnienia kierowników budowy z województwa małopolskiego nie byłoby adekwatne do okoliczności przedmiotowej sprawy. Podkreślono, że chociaż inwestycja realizowana była na terenie województwa małopolskiego, to zarówno wykonawca jak i kadra, która pozostawała w jego dyspozycji, mogła pochodzić spoza województwa. Odnoszenie przedmiotowych danych do rynku osób posiadających uprawnienia kierowników budowy z województwa małopolskiego byłoby sprzeczne z zasadą uczciwej konkurencji, gdyż de facto prowadziłoby do uznania, że wykonawcą powinien być podmiot dysponujący osobą będącą członkiem Małopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. To z kolei oznaczałoby wyeliminowanie licznego grona wykonawców dysponującymi osobami z uprawnieniami kierownika budowy z pozostałej części Polski, a także krajów ościennych.

Organ odniósł się również podniesionej w wyroku NSA kwestii dotyczącej tego, że warunek wymogu co do osoby kierownika budowy z 10-letnim doświadczeniem przy kierowaniu budowami został sformułowany przez ZOZ w treści SIWZ z 1 marca 2018 r., natomiast umowa o dofinansowanie została zawarta z beneficjentem 21 marca 2018 r.

Odnośnie zawartego w wyroku NSA twierdzenia, że nieuprawnione jest formułowanie tezy, że doświadczenie kierownika budowy na określonych budowach daje gwarancję prawidłowo wykonanych prac i pozostaje w kontrze do doświadczenia zawodowego mierzonego 10-letnim okresem posiadania uprawnień organ stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę nie oparto rozstrzygnięcia na ww. tezie, że gwarancją prawidłowo wykonanych prac będzie wyłącznie doświadczenie zdobyte na innych budowach. Przyczyną ponownego uznania warunku dysponowania osobą na stanowisku kierownika budowy posiadającego 10-letnie doświadczenie zawodowe, jest sformułowanie go w sposób nieproporcjonalnie wygórowany w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na określeniu dyskryminacyjnych warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, znak: ZOZ.DZP.271.1.III.2018 w zakresie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, organ powołując się na art. 24 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wskazał, że w 2021 r., na podstawie ustaleń Instytucji Audytowej (akta - k. 270-280), IZ RPO WM dokonała ponownej kontroli postępowania o udzielenie przedmiotowego zamówienia i stwierdziła, że w ramach ww. postępowania beneficjent w ogłoszeniu o zamówieniu (akta - k. 105 verte-106) oraz w SIWZ (akta - k. 113 verte) zawarł dyskryminujący zapis odnoszący się do warunków udziału w postępowaniu. Z ww. zapisu wynika bowiem, że ocena spełnienia warunków w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej będzie dokonana w oparciu o wykaz co najmniej 2 robót budowlanych, o wartości nie mniejszej niż 1 000 000 zł brutto każda, w zakresie niezbędnym do wykazania spełnienia warunku wiedzy i doświadczenia, wykonanych w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert. Ponadto beneficjent wskazał, że w przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie przynajmniej jeden z nich winien wykazać co najmniej 2 roboty wykonane w zakresie niezbędnym do wykazania spełnienia warunku zdolności technicznej lub zawodowej w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat i miejsca wykonania oraz odbiorców, a także załączyć dokument potwierdzający, że te roboty zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i prawidłowo ukończone. W przypadku skorzystania z uprawnień wynikających z art. 22a ustawy P.z.p., tj. posługiwania się w celu wykazania spełnienia warunku cudzymi zasobami, zamawiający wymaga, by przynajmniej jeden z podmiotów użyczających zdolności technicznej lub zawodowej przedstawił wykaz co najmniej 2 robót wykonanych w zakresie niezbędnym do wykazania spełnienia warunku zdolności technicznej lub zawodowej w okresie pięciu lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, i z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat i miejsca wykonania oraz odbiorców, a także załączył dokument potwierdzający, że te roboty zostały wykonane lub są wykonywane należycie.

Taki zapis, zdaniem organu, narusza przepisy art. 7 ust. 1, art. 23 ust. 5 w związku z art. 22 ust. 1 a, art. 22a ust. 1 oraz 23 ust. 1 ustawy P.z.p., ponieważ wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie powinni być traktowani jak jeden wykonawca. Zamawiający nie może nakładać większych wymogów na uczestników wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia ani różnicować sposób spełnienia warunków, w zależności czy podmiot sam ubiega się o zamówienie, czy wspólnie z innymi wykonawcami.

Organ uznał, że niedopuszczalnym jest ograniczenie konkurencji poprzez sformułowanie warunku w zakresie posiadania wiedzy i doświadczenia w taki sposób, aby warunek ten został spełniony przez co najmniej jednego konsorcjanta, zamiast łącznie przez wszystkich członków konsorcjum. Zdaniem organu w przypadkach, gdy przedmiot zamówienia uzasadnia konieczność wykazania się przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie określonym doświadczeniem (np. powtarzalnością należytej realizacji umowy), możliwe będzie sformułowanie warunku, narzucającego wykonawcom występującym wspólnie taki sposób jego wykazania, że jeden z wykonawców występujących wspólnie będzie musiał wykazać się całością lub wskazaną przez zamawiającego (niepodlegającą sumowaniu) częścią doświadczenia. Aby jednak nie naruszyć zasady proporcjonalności, takie określenie warunku udziału w postępowaniu powinno dotyczyć tych zamówień, przy których nie jest możliwe rozłączne wykonanie ich składników zgodnie z posiadanym doświadczeniem, a więc zamówień, których przedmiot jest niepodzielny lub co najmniej trudny do podzielenia w toku wykonawstwa.

Jednocześnie organ uznał, że nie zaistniały podstawy do odstępstwa od zasady określonej w art. 23 ust. 1 P.z.p. w ramach art. 23 ust. 5 P.z.p.

W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił analizę skutków finansowych stwierdzonych naruszeń ustawy P.z.p. dla budżetu UE oraz wskazał sposób określenia kwoty przypadającej do zwrotu.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niekompletne ustalenia faktyczne przejawiające się w ustaleniu, że charakter i zakres robót budowlanych objętych postępowaniem w trybie przetargu nieograniczonego ZOZ.DZP.271.1.III.2018. wymagają doświadczenia kierownika budowy mniejszego niż 10 lat lub wymagają doświadczenia określonego za pomocą innego kryterium niż kryterium czasowe;

- naruszenie art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych mających kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy, stanowiące działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej;

- naruszenie art. 7 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych w związku z art. 184 ust. 1 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 8 i ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące uznaniem, że ZOZ Oświęcim określił nadmierne wymagania podmiotowe w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego nr ZOZ.DZP.271.1.III.2018;

- naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wskazań wynikających z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt: I GSK 1145/20, w szczególności zalecenia nakazującego przedstawienia pogłębionej analizy weryfikowanych danych oraz parametrów pozwalających przyjąć w sposób jednoznaczny, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia proporcjonalności i adekwatności warunku sprecyzowanego w SIWZ co do kierownika budowy, którym miała być osoba posiadająca 10 lat doświadczenia zawodowego przy kierowaniu budowami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast, według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Małopolskiego z 11 marca 2025 r zobowiązująca stronę skarżącą do zwrotu części dofinansowania w kwocie 77 788,14 zł wraz z odsetkami, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków dotacyjnych podczas realizacji projektu pn. "Modernizacja Oddz.: Ginekologiczno-Położniczego, Noworodkowego oraz Psychiatrycznego służące poprawie jakości i dostępności udzielanych świadczeń zdrowotnych dla mieszkańców pow. oświęcimskiego i okolic". Organ dopatrzył się dwóch naruszeń: 1/ art. 22 ust. 1a ustawy P.z.p. poprzez określenie nadmiernego oraz ograniczającego konkurencję warunku udziału w postępowaniu, polegającego na wprowadzeniu wymogu dysponowania przez wykonawcę jedną osobą na stanowisku kierownika budowy posiadającą uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, przynależącą do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i ubezpieczoną od OC, posiadającą co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy oraz 2/ art. 7 ust. 1, art. 23 ust. 5 w związku z art. 22 ust. 1a, art. 22a ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 ustawy P.z.p., poprzez określenie dyskryminacyjnego oraz ograniczającego konkurencję warunku udziału w postępowaniu polegającego na wprowadzeniu wymogu narzucającego wykonawcom wspólnie ubiegającym się o zamówienie lub korzystającym z zasobów podmiotów trzecich obowiązek spełnienia warunku co najmniej 2 robót budowlanych, o wartości nie mniejszej niż 1 000 000 zł brutto przynajmniej przez jednego wykonawcę lub też odpowiednio podmiot użyczający swoje zasoby.

Istotne w sprawie jest, że kontrolowana decyzja została wydana w warunkach związania zapadłym uprzednio w sprawie wyrokiem NSA z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1145/20, którego kluczowe tezy zostały przedstawione w części faktycznej niniejszego uzasadnienia.

Oceniając zatem legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej uwzględnić należy treść art. 153 p.p.s.a., który znajduje zastosowanie do wyroków NSA za pośrednictwem art. 193 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie organy, których działanie (...) było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie to oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie.

Jak wskazano wyroku NSA z 27 listopada 2025 r., sygn. akt III FSK 1001/25 związanie oceną prawną, o której mowa w art. 170 i art. 153 p.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się jemu w pełnym zakresie. Związanie to dotyczy również wskazań, co do dalszego postępowania w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów postępowania w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Dla organu administracji ponownie rozpatrującego sprawę zawarty w orzeczeniu kasacyjnym pogląd dotyczący wyłożonych i zastosowanych przepisów, jak również ocena co do poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, jest wiążąca. Oznacza to, że skutki wydanego orzeczenia sądowego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, rzutując tak na ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w danej sprawie, jak też na ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w razie ponownego zaskarżenia kolejnego rozstrzygnięcia ostatecznego. Sądowa kontrola legalności orzeczenia wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy administracji publicznej sprowadza się zatem do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji.

Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny; a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 9 do art. 153).

Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała jednak miejsca. Potwierdził to również sam organ na stronie 28 i 29 zaskarżonej decyzji.

W konsekwencji ocena legalności zaskarżonej decyzji oraz zasadności podniesionych w skardze zarzutów odbywać będzie się przez pryzmat oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1145/20, którym i organ i orzekający w niniejszej sprawie Sąd jest związany.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wyszły poza granice ocen wyrażonych w ww. wyroku NSA. Mianowicie na tle niezmienionego stanu fatycznego i prawnego doszukano się drugiego naruszenia, a to: art. 7 ust. 1, art. 23 ust. 5 w związku z art. 22 ust. 1a, art. 22a ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 P.z.p., poprzez określenie dyskryminacyjnego oraz ograniczającego konkurencję warunku udziału w postępowaniu polegającego na wprowadzeniu wymogu narzucającego wykonawcom wspólnie ubiegającym się o zamówienie lub korzystającym z zasobów podmiotów trzecich obowiązek spełnienia warunku co najmniej 2 robót budowlanych, o wartości nie mniejszej niż 1 000 000 zł brutto przynajmniej przez jednego wykonawcę lub też odpowiednio podmiot użyczający swoje zasoby.

W kontekście powyższego Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 781/17 zgodnie z którym, Sąd I instancji nie jest pozbawiony możliwości oceny okoliczności niebędących przedmiotem wcześniejszych rozważań i oceny sądu, w uprzednio zapadłych w sprawie wyrokach, a w konsekwencji zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego, celem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena ta jest bowiem wiążąca tylko wtedy, gdy dana kwestia była przedmiotem rozważań sądu orzekającego w sprawie i okoliczność ta znalazła swój wyraz w uzasadnieniu orzeczenia sądu. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni, w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Nadto, ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania, bez potrzeby podejmowania zabiegów interpretacyjnych. Brak tym samym podstaw do przyjęcia domniemania, że skoro sąd rozstrzygający w sprawie, poddał ocenie prawnej np. wyłącznie przepisy prawa materialnego, to tym samym uznał, iż nie zachodzą jakiekolwiek wady o charakterze formalnoprawnym (por. także wyrok NSA z 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10, ONSA WSA 2013, nr 1, poz. 8, wyrok WSA w Warszawie z 5 października 2005 r., VI SA/Wa 960/05, wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 781/17 oraz z 11 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 674/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).

Zatem w związku z tym, że kwestia drugiego ze stwierdzonych naruszeń nie była przedmiotem oceny Sądów dotychczas orzekających w sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że konieczne było również odniesienie się do stwierdzonego przez organ naruszenia art. 7 ust. 1, art. 23 ust. 5 w związku z art. 22 ust. 1a, art. 22a ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 P.z.p.

W pierwszej kolejności, odnośnie stwierdzonego przez organ naruszenia art. 22 ust. 1a ustawy P.z.p. poprzez określenie wymogu dysponowania przez wykonawcę jedną osobą na stanowisku kierownika budowy posiadającego co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy, analizując zaskarżone rozstrzygnięcie pod kątem wskazań i zaleceń zawartych w wyroku NSA z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1145/20 Sąd zauważa, że organ, w rozbudowanej argumentacji przedstawił tożsame stanowisko, co wyrażone w pierwotnej decyzji z 4 czerwca 2019 r.

Stwierdził, że kwestionowany warunek nie referował do charakteru prac i nie zapewniał koniecznych kompetencji kierownika budowy. Zdaniem organu krótszy staż pracy kierownika budowy, a poparty doświadczeniem w tożsamych rodzajowo inwestycjach byłby bardziej adekwatny, w zakresie miary kompetencji. Wskazał, że beneficjent nie dookreślił w jaki sposób będzie liczył to doświadczenie. W rzeczywistości zrównał więc doświadczenie zawodowe z czasem posiadania uprawnień do kierowania robotami budowlanymi, a nie z faktycznym pełnieniem tej funkcji. Zdaniem organu wprowadzony wymóg nie był weryfikowalny, był nieproporcjonalny i nadmierny.

Co istotne jednak, organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy – zgodnie z wykładnią zawartą w wyroku NSA – pominął pozaprawne kryterium gwarancji należytego wykonania zamówienia w przypadku osoby posiadającej co najmniej 10 – letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy (por. teza 3.1. akapit trzeci wyroku NSA z 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1145/20 i str. 31 zaskarżonej decyzji).

Organ stwierdził (str. 47 zaskarżonej decyzji), że "(...) IZ RPO WM ponownie rozpoznając sprawę nie oparła rozstrzygnięcia na ww. tezie, że gwarancją prawidłowo wykonanych prac będzie wyłącznie doświadczenie zdobyte na innych budowach. Jak wyraźnie wskazano w decyzji z 17 grudnia 2024 r., znak: FE-I.3160.8.2024, IZ RPO WM przyznała, iż kryterium gwarancji nie należy do wymogów prawnych i nie oparto na nim rozstrzygnięcia w sprawie (akta - k. 366 verte-373). Przyczyną ponownego uznania warunku dysponowania osobą na stanowisku kierownika budowy posiadającego 10-letnie doświadczenie zawodowe, jest sformułowanie go w sposób nieproporcjonalnie wygórowany w stosunku do przedmiotu zamówienia".

Podkreślić należy, że NSA w wyroku z 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1145/2025 za uzasadnione uznał ponadprzeciętne wymagania wobec wykonawców w stosunku do charakteru przedmiotu zamówienia. W ocenie Sądu organ po ponownym rozpoznaniu sprawy nie obalił tej tezy.

Organ oparł rozstrzygnięcie na stanowisku o nieproporcjonalnie wygórowanym wymogu w stosunku do przedmiotu zamówienia nie negując jednocześnie twierdzeń skarżącego o wymagających warunkach realizacji, niezwykłego stopnia trudności prac objętych zamówieniem, wymagających nie tylko ogromnej wiedzy, wyobraźni, umiejętności zorganizowania robót, przewidywalności, ale przede wszystkim doświadczenia (str. 33 zaskarżonej decyzji).

NSA w wyroku z 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1145/2025 za nieuprawnioną uznał też tezę organu, że doświadczenie kierownika budowy na określonych budowach daje gwarancję prawidłowo wykonanych prac i pozostaje w kontrze do doświadczenia zawodowego mierzonego 10-letnim okresem posiadania uprawnień.

W ocenie Sądu po ponownym rozpoznaniu sprawy organ nie dowiódł, że kierownik budowy z pięcioletnim stażem i doświadczeniem przy realizacji podobnych inwestycji będzie bardziej kompetentny niż osoba z 10 letnim stażem. Zdaniem Sądu miernik kwalifikacji przyjęty w latach doświadczenia, a nie w ilości zrealizowanych inwestycji jest dopuszczalny, mieści się w swobodzie zamawiającego do określenia warunków przetargu i nie jest zbyt restrykcyjny dla przedmiotu zamówienia. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że 10 letni staż zawodowy w jakiejkolwiek specjalności zawodowej nie może być przyjęty za "zbyt długi", a już zwłaszcza kierownika budowy przy realizacji robót budowlanych dotyczących publicznych jednostek medycznych realizowanych w trakcie ich funkcjonowania.

W ocenie Sądu tak sformułowane kryterium nie powodowało wykluczenia innych potencjalnych wykonawców. Sąd zauważa, że warunek został sporządzony w pewnym stopniu ogólności jednak zdaniem Sądu to właśnie nadmiernie szczegółowy opis warunku mógłby w większym stopniu ograniczać oferentów.

Wiedza powszechnie znana i zasady doświadczenia życiowego wskazują, że każdy podmiot, który chce spełnić warunki przetargowe może nawiązać współpracę z fachowcami, którzy posiadają wymagane kompetencje tak aby sprostać wymogom zawartym w warunkach przetargu. Ponadto kwestionowany warunek nie wymagał, aby kierownik był zatrudniony przez potencjalnego wykonawcę, ale jedynie by był w jego dyspozycji.

Dodatkowo organ, pomimo że kontrargumentował tezę skarżącego o potencjalnym wykluczeniu jedynie 25 % kierowników budowy, to jednak – mimo zaleceń NSA - nie oparł swojego stanowiska na jakichkolwiek weryfikowanych danych wskazujących na wykluczający charakter przedmiotowego warunku. Innymi słowy nie wykazał, że sformułowanie warunku w proponowany przez siebie sposób (5 lat doświadczenia i dwie zrealizowane roboty) byłoby niedyskryminujące.

Nie bez znaczenia dla oceny, że kwestionowany warunek nie powodował jakiegokolwiek ograniczenia wykonawców jest okoliczność, że w przetargu zostały złożone dwie oferty i nikt nie wniósł zapytania, ani też odwołania od przedmiotowego warunku do KIO na podstawie art. 180 ustawy Prawo zamówień publicznych w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie. Zatem istnieje podstawa do przyjęcia, że nikt z potencjalnych, zainteresowanych oferentów nie uznał, że warunek ten jest ograniczający czy sprzeczny z przepisami ustawy P.z.p. w sposób uniemożliwiający mu branie udziału w procedurze przetargowej.

Zdaniem Sądu organ przekonywująco nie wykazał – zgodnie z wymogami zawartymi w wyroku NSA, że warunek dysponowania co najmniej 1 osobą na stanowisku kierownika budowy posiadającą co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy zachwiał niezbędną równowagą między interesem zamawiającego, a interesem potencjalnych wykonawców.

W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że warunek dysponowania co najmniej 1 osobą na stanowisku kierownika budowy posiadającą co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy był w istocie nieprawidłowością w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.U.EU.L.2013.347.320 ze zm.).

Wskazać należy, że pojęcie "nieprawidłowości" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 36 powołanego wyżej rozporządzenia 1303/2013 jako każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczące stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Przez "szkodliwy wpływ na budżet Unii" należy rozumieć zarówno wpływ rzeczywisty, jak również wpływ potencjalny (por. wyrok TSUE z dnia 14 lipca 2016 r., w sprawie C-406/14). Z kolei za nieuzasadniony wydatek należy uznać wydatek poniesiony z naruszeniem zasad prawa unijnego lub krajowego" (por. wyrok NSA z 24 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 841/16).

Stosownie do art. 143 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530), dalej: "u.f.p." - która to ustawa na gruncie krajowym określa zasady wydatkowania środków publicznych, w tym środków z funduszy europejskich - w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1); wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 (pkt 2); pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 3) - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o zwrocie.

Artykuł 207 u.f.p. konstytuuje więc krajową instytucję prawną odzyskiwania środków nienależnie wypłaconych dla wypełnienia przez państwo członkowskie obowiązków nałożonych przepisami rozporządzenia nr 1303/2013. Oznacza to, że przesłanki zwrotu przez beneficjenta środków - przewidziane w art. 207 ust. 1 u.f.p., należy interpretować z uwzględnieniem treści art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Zatem fakt wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych może stanowić przesłankę zwrotu środków w rozumieniu art. 207 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jeżeli naruszenie tych procedur stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. W konsekwencji - w świetle przytoczonej wyżej definicji nieprawidłowości - stwierdzenie zaistnienia przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wymaga ustalenia, że naruszenie określonych tym przepisem procedur wynikało z działania lub zaniechania beneficjenta, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym EU w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów ze wskazanych środków są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Tymi "innymi procedurami" w rozumieniu ww. art. 184 ust. 1 u.f.p. są zarówno przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak też wytyczne i różnorodne regulacje wynikające z systemów realizacji programów operacyjnych oraz umowy zawarte z beneficjentami (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., II GSK 1546/12, wyrok NSA z 8 maja 2014 r., II GSK 249/13).

Z kolei zgodnie z art. 22 ust. 1 a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie (Dz.U. z 2017 r., poz. 1571), zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu oraz wymagane od wykonawców środki dowodowe w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.

Skoro zatem w ocenie Sądu skarżący, formułując kwestionowany warunek dysponowania co najmniej 1 osobą na stanowisku kierownika budowy posiadającą co najmniej 10-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy, nie naruszył art. 22 ust. 1a P.z.p., nie wystąpiła nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, a w konsekwencji brak było w tym zakresie podstaw do nałożenia korekty i żądania zwrotu części przyznanych środków dotacyjnych.

Odnosząc się do drugiego ze stwierdzonych przez organ naruszeń Sąd zauważa, że zgodnie z art. 22a ust. 1 P.z.p. wykonawca może w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu, w stosownych sytuacjach oraz w odniesieniu do konkretnego zamówienia, lub jego części, polegać na zdolnościach technicznych lub zawodowych lub sytuacji finansowej lub ekonomicznej innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego łączących go z nim stosunków prawnych.

W art. 23 ustawy P.z.p. określono zasady wspólnego ubiegania się wykonawców o udzielenie zamówienia. I tak zgodnie z ust. 1 wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o zamówienie. Przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się odpowiednio do wykonawców, o których mowa w ust. 1 (ust. 3). Zamawiający może określić szczególny, obiektywnie uzasadniony, sposób spełniania przez wykonawców, o których mowa w ust. 1, warunków udziału w postępowaniu, o których mowa w art. 22 ust. 1 b, jeżeli jest to uzasadnione charakterem zamówienia i proporcjonalne (ust. 5). Zamawiający może określić warunki realizacji zamówienia przez wykonawców, o których mowa w ust. 1, w inny sposób niż w przypadku pojedynczych wykonawców, jeżeli jest to uzasadnione charakterem zamówienia i proporcjonalne (ust. 6).

Z kolei art. 22 ust. 1b stanowi, że warunki udziału w postępowaniu mogą dotyczyć kompetencji lub uprawnień do prowadzenia określonej działalności zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów.

W wyroku z 21 grudnia 2015 r., sygn. akt: KIO 2676/15, Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że zasadą wynikającą z przepisów p.z.p. jest, iż jeżeli wykonawca samodzielnie nie spełnia warunków udziału w postępowaniu, na zasadzie przepisu art. 23 p.z.p., może ubiegać się o udzielenie zamówienia w konsorcjum, w ten sposób, że każdy z uczestników konsorcjum spełnia w określony sposób wymagania zamawiającego, tworząc całościowo obraz wykonawcy, który w każdym elemencie potwierdza spełnienie warunków udziału w postępowaniu. Wyłączeniem od powyższej zasady może być okoliczność, że zamawiający w przypadku skomplikowanego i na tyle istotnego przedmiotu zamówienia może ustanowić warunki udziału w postępowaniu w odniesieniu do każdego uczestnika konsorcjum. Jest to jednakże okoliczność wyjątkowa i na tyle specyficzna, że musi być poparta określoną argumentacją i dowodami.

Strona skarżąca, w zastrzeżeniach do Informacji pokontrolnej z 25 maja 2021 r. wskazała, że za zasadnością określenia warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia przemawiają zarówno względy natury faktycznej, wynikające w szczególności ze specyfiki realizacji zadania polegającego na modernizacji wskazanych oddziałów, jak również względy natury prawnej, znajdujące swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej. Podkreślono też, że zamawiający może określić szczególny sposób spełnienia warunków udziału w postępowaniu w stosunku do wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, jeśli jest to uzasadnione charakterem zamówienia i proporcjonalne (Takie sytuacje występują wówczas, gdy z uwagi na przedmiot zamówienia konieczne jest posiadanie doświadczenia zdobytego w wyniku wielokrotnego wykonywania określonych czynności (k. 308 a.a.). Podano, że w określeniu warunków zamówienia skarżący kierował się dobrem najważniejszym, a więc życiem i zdrowiem pacjentów (k. 309 a.a.).

Zdaniem organu, zamawiający ani w dokumentacji przetargowej, ani w zastrzeżeniach do Informacji pokontrolnej, nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających, czy też wyjaśniających zastosowanie przez niego tego wyjątku. Jak stwierdzono zamawiający nie udowodnił w żaden sposób szczególności specyfiki zamówienia oprócz wskazania, że prace miały odbywać się na czynnym obiekcie szpitala.

Sąd nie podziela ww. stanowiska organu i uznaje, że w niniejszej sprawie sporny warunek mógł zostać tak określony w związku z zaistnieniem okoliczności zawartych w art. 23 ust. 5 P.z.p.

Wbrew twierdzeniom organu, w zastrzeżeniach do informacji pokontrolnej (k. 309 a.a.) skarżący w sposób przekonywujący wskazał na istnienie obiektywnych powodów dla braku łączenia potencjałów członków konsorcjum, uzasadnionym specyfiką zamówienia. Wskazano min., że prace budowlane objęte przedmiotowym zamówieniem prowadzone były w budynku głównym szpitala, a oddział, który został poddany remontowi nie został zamknięty, a jedynie ograniczył realizację świadczeń zdrowotnych. Jak podano, specyfika prowadzenia robót modernizacyjnych na oddziałach szpitalnych, w czynnym budynku, gdzie przebywają pacjenci wymaga doświadczenia na wielu polach i w różnych sytuacjach. Podkreślono, że szeroki zakres robót, w skład których wchodzą branża instalacyjna (prądy wysokie i niskie wraz ze specjalnymi systemami podtrzymania, wodno-kanalizacyjne, gazy medyczne, wentylacja i klimatyzacja) wymaga doświadczenia w nadzorowaniu, koordynacji prac, szczególnie przy konieczności zachowania ciągłości instalacji. Co istotne instalacje przechodzące przez modernizowane pomieszczenia służą także pozostałym oddziałom w całym budynku, na których przebywają pacjenci, a ich uszkodzenie spowoduje brak prądu, gazów medycznych lub zalanie, co może zagrażać bezpieczeństwu, zdrowiu i życiu pacjentów.

Podkreślono również wysoki stopień skomplikowania zamówienia zwłaszcza w kontekście prac wykonywanych w warunkach funkcjonującego szpitala. Podano, że poniżej modernizowanego oddziału znajduje się m. in. Oddział Intensywnej Opieki Medycznej. Zwrócono przy tym uwagę na okoliczność, że wobec niepełnej dokumentacji technicznej, prowadzenie prac remontowych musiała uprzedzić przeprowadzona z wysoką ostrożnością weryfikacja istniejących rozwiązań konstrukcyjno - materiałowych i instalacyjnych. Jako przykład podano rodzaj stropu między kondygnacyjnego, który okazał się stropem Ackermana o zbyt płytko osadzonych belkach oraz złym stanie pustaków ceramicznych i nadbetonu. Wszelkie rozwiązania instalacyjne wymuszały więc konieczność przewiertów i odkrywek przez taki strop w zakresie technologii zabezpieczenia stropu, a następnie wzmocnienia w uzgodnieniu z projektantem w zakresie konstrukcyjno-budowlanym.

Podkreślono, że chodzi o oddział ginekologiczno-położniczy i noworodkowy wraz z salą operacyjną i w tych okolicznościach za priorytet uznano dobro i bezpieczeństwo pacjentów. Stwierdzono, że możliwość wyeliminowania potencjalnych, zdarzeń, błędów, które mogłyby doprowadzić do utrudnienia, a nawet niemożliwości leczenia, nie tylko na oddziale modernizowanym, ale również oddziałów które znajdują się na piętrach niższych czy wyższych jest najważniejsza, dlatego doświadczenie wykonawcy uznano za rzecz o znaczeniu fundamentalnym.

Sąd w pełni podziela przytoczone powyżej stanowisko skarżącego i uznaje, że okoliczności te uzasadniają wyłączenie możliwości łączenia potencjałów z uwagi na specyfikę zamówienia, na zasadzie art. 23 ust. 5 P.z.p.

Nie ma wątpliwości, że doświadczenie zyskuje się przez powtarzalność, a to z kolei przekłada się na jakość usług. Sam organ stwierdził w treści zaskarżonej decyzji (str. 54 zaskarżonej decyzji), że w przypadku postawienia warunku wykonania określonej liczby takich samych zadań jego istotą jest wielokrotne wykonanie określonych przedsięwzięć, zaś miarą doświadczenia jest w takim wypadku nie tylko wykonanie określonego zadania, lecz także niezakłócone kilkakrotne powtórzenie takich przedsięwzięć, co wpisuje się w trafną logikę, że o ile raz poprawna realizacja określonego zadania może być wynikiem pozytywnego, poniekąd przypadkowego obrotu zdarzeń, o tyle powtórne zadowalające wykonanie takiego zadania świadczy o doświadczeniu podmiotu, które daje podstawę do przyjęcia, że wykonawca za każdym następnym razem, wykonując takie zadanie, wykona je dobrze.

Wynika z tego, że organ podziela przyjętą przez skarżącego logikę, że wymóg dwóch robót realizowanych przez jeden podmiot z konsorcjum daje większą gwarancję zdobytego doświadczenia w żądanym zakresie niż sumowanie potencjałów doświadczenia wszystkich członków konsorcjum. W niniejszej sprawie sformułowanie przedmiotowego warunku, opatrzone na uzyskanie jak najwyższej jakości usług (minimalizujących ryzyko usterek), jest ze wszech miar zasadne z uwagi na ekstraordynaryjne skutki wszelkich ewentualnych niepowodzeń, tj. mogące bezpośrednio zagrażać życiu i zdrowiu pacjentów przebywających w remontowanym budynku szpitala.

Sąd stwierdza, że sporny w sprawie zapis nie stanowi nadmiernego wymogu, ograniczającego konkurencję.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 maja 2025 r. sygn. akt I GSK 685/24 wypowiedział się co do warunków zamówienia w zakresie inwestycji dotyczącej obiektu użyteczności publicznej. Zwrócił uwagę, co skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że zakresowi i różnorodności robót odpowiadają określone warunki zdolności technicznej lub zawodowej udziału w postępowaniu. W przypadku grupowego ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego warunkiem było dysponowanie doświadczeniem wynikającym z samodzielnej realizacji wcześniejszych zamówień. Tego rodzaju wymóg i zastosowana forma informacji nie naruszają prawa. Podanie tej informacji spełniało warunek transparentności i równego traktowania wszystkich uczestników postępowania oraz gwarantowało zachowanie zasad uczciwej konkurencji. Opis sposobu oceny spełnienia warunków został dokonany przez Gminę przez pryzmat celu, jakiemu miał on służyć, a więc zapewnieniu wyboru wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania przedmiotu udzielanego zamówienia. Jest on obiektywny i determinowany specyfiką zamówienia, jego zakresem, stopniem złożoności, warunkami jego realizacji oraz wartością zamówienia (podobnie wyrok NSA z 16 grudnia 2025 r., sygn. akt I GSK 710/23).

Należy też zauważyć, że w sytuacji takiej jak w kontrolowanej sprawie, gdzie z przyczyn bezpieczeństwa kryterium najwyższej jakości świadczonych usług jest absolutnie priorytetowe, dopuszczenie możliwości łączenia potencjałów (w zakresie doświadczenia w ramach konsorcjum) mogłoby doprowadzić do wyłonienia podmiotu, który de facto jest znacznie mniej doświadczony niż podmiot indywidulany z określoną liczbą realizacji na koncie. W kontekście kryterium doświadczenia i jakości usług trafnie argumentował skarżący, w zastrzeżeniach do informacji pokontrolnej, że nie można bezrefleksyjnie sumować różnych elementów postawionych w ramach jednego warunku. Mogłoby to doprowadzić do traktowania konsorcjum albo wykonawcy niemającego doświadczenia lepiej niż wykonawcy indywidualnego ubiegającego się o zamówienie i korzystającego wyłącznie z własnego potencjału. Takie działanie z kolei mogło by prowadzić do naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Z powyższych powodów Sąd doszedł do przekonania, że strona skarżąca nie dopuściła się zarzucanego naruszenia przepisów P.z.p. w zakresie kwestionowanego warunku.

Sąd podkreśla, że wymagania dla spełnienia warunku w postaci zdolności technicznej lub zawodowej były takie same dla wszystkich oferentów. Wszyscy potencjalni wykonawcy mogli uzyskać informację o sposobie spełnienia warunku zdolności technicznej lub zawodowej. Ponadto na etapie prowadzenia postępowania nie zostały ani zadane pytania, ani nie zostało wniesione odwołanie na kwestionowany zapis SIWZ. Ponadto do skarżącego wpłynęły dwie oferty, co wskazuje, że dla potencjalnych oferentów kwestionowany wymóg nie stanowił przeszkody do złożenia oferty. Wszystkie te okoliczności zdaniem Sądu wykluczają możliwość zaistnienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013.

Końcowo Sąd zawraca uwagę na niespójność ocen organu względem obydwu narzuconych skarżącemu naruszeń. W przypadku pierwszego naruszenia (art. 22 ust. 1a P.z.p.) organ stwierdza, że (str. 33 zaskarżonej decyzji):

- "Zgodzić się niewątpliwie należy z Beneficjentem, że sama wiedza teoretyczna bez praktyki mogłaby nie być wystarczająca do kierowania robotami budowlanymi w tak wymagających warunkach jakie przedstawił Beneficjent"

- "Beneficjent słusznie argumentuje, że prowadzenie prac objętych zamówieniem było niezwykle trudne i wymagające nie tylko ogromnej wiedzy, wyobraźni, umiejętności zorganizowania robót, przewidywalności, ale przede wszystkim doświadczenia Doświadczenie polega na tym właśnie, że dany kierownik budowy już wcześniej brał udział w realizowaniu podobnych, skomplikowanych inwestycji, co sprawia, że w praktyce miał do czynienia z konkretnymi sytuacjami i problemami wymagającymi decyzji lub ingerencji kierownika budowy".

Jednakże uznano, że "(...) kwestionowany warunek w żaden sposób nie referował jednak do wskazanego powyżej charakteru prac i nie zapewniał, że prace te będą wykonywane pod kierunkiem osoby posiadającej odpowiednie doświadczenie".

Z powyższego wynika, że organ przyznał niezwykle trudny i wymagający przedmiot zamówienia, co zdaniem organu wymagało doświadczenia kierownika budowy opartego na uprzednim uczestniczeniu w podobnych, skomplikowanych inwestycjach, a z drugiej zanegował zaistnienie uzasadnionych okoliczności do odstępstwa od zastosowania art. 23 ust. 1 P.z.p. na podstawie art. 23 ust. 5 P.z.p. Jako wskazano na str. 55 zaskarżonej decyzji "Zdaniem IZ RPO WM narzucenie wykonawcom wspólnie ubiegającym się o zamówienie lub korzystającym z zasobów podmiotów trzecich obowiązku spełnienia warunku przynajmniej przez jednego z nich, nie było uzasadnione charakterem zamówienia", a wymóg ten był nieproporcjonalny do zamówienia.

Powyższa niespójność koresponduje z faktem, że IZ RPO WM w pierwotnym postępowaniu nie dopatrzyła się zaistnienia naruszenia art. 7 ust. 1, art. 23 ust. 5 w związku z art. 22 ust. 1a, art. 22a ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 ustawy P.z.p. Nastąpiło to dopiero nijako na skutek sugestii Instytucji Audytowej po przeprowadzeniu przez nią kontroli. Należy zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych ustalenia wynikające z postepowania kontrolnego dotyczącego bezpośrednio lub pośrednio środków UE nie wiążą organu orzekającego o zwrocie (por. wyrok NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1932/11, wyrok NSA z 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 180/12). Powyższe, zdaniem Sądu, obrazuje usilne starania organu dla znalezienia argumentacji uzasadniającej zaistnienie kolejnych zarzucanych naruszeń i dodatkowo godzi w legalność działania organu.

W rezultacie należało przyjąć, że organ orzekający w niniejszej sprawie naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z art. 7, art. 22 ust. 1a, art. 23 ust. 1 i ust. 5 P.z.p. oraz art. 143 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 oraz art. 153 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, o czym orzekł – na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. – w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Sąd umorzył jednocześnie postępowanie administracyjne na zasadzie art. 145 § 3 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zachodzą uzasadnione podstawy faktyczne i prawne do umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem wobec stwierdzenia braku naruszeń ze strony skarżącego, dalsze prowadzenie tego postępowania byłoby bezprzedmiotowe. Zawarte w punkcie trzecim wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych oparte zostało na przepisach art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Do kosztów tych Sąd zaliczył wpis od skargi (1556 zł), wynagrodzenie adwokata w wysokości 5 400 zł oraz zwrot 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.