Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 28/15 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 4 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2011r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił M. Sp. z o.o. w B. przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 4 listopada 2014r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2011r.

Sąd I instancji wskazał, że skarżąca Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą osiągając przychody znacznych rozmiarów: 8.424.676,21 zł w 2012r., 4.481.244,41 zł w 2013r. oraz 1.859.232,92 zł w 2014r., które wielokrotnie przewyższają wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca w latach 2012-2013 dokonywała czynności gospodarczych, które generowały znaczny zysk, co potwierdzają przedłożone roczne zeznania podatkowe za lata 2012-2013r., z których wynika, że Spółka za powyższe okresy odnotowała zysk w kwotach 590.130,20 zł i 200.760,39 zł. Co prawda w 2014r. odnotowała stratę (wg rachunku zysków i strat na koniec grudnia 2014r. w wysokości 32.708,23 zł), jednakże przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów kształtowały się na stosunkowo wysokim poziomie 1.859.232,92 zł.

Sąd podkreślił, że w dokumencie Sprawozdanie zarządu Spółki za 2013r. wskazano wprawdzie, że Spółka rok 2013 zakończyła stratą, jednak przedłużyła posiadane linie kredytowe, co świadczy o dużym potencjale finansowym firmy. Dalej w dokumencie tym zaznaczono, że spadek dochodów i obrotów nastąpił ze względu na mniejszą ilość inwestycji na rynku, ale Spółka w dalszym ciągu jest dostawcą znanych firm z sektora przemysłu ciężkiego budownictwa przemysłowego. Spółka zamierza rozwijać prowadzoną działalność, wzbogacić ofertę, zwiększać stan magazynowy. Z dokumentu tego wynika również, że Spółka zwiększyła zatrudnienie.

O braku środków finansowych strony skarżącej nie może zdaniem Sądu świadczyć fakt prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, gdyż nie stoi ono na przeszkodzie prowadzeniu przez Spółkę działalności gospodarczej. Przychody netto Spółki ze sprzedaży towarów i materiałów na koniec grudnia 2014r. wyniosły 1.859.232,92 zł.

Ponadto z historii rachunków bankowych wynika, że Spółka posiada jeszcze co najmniej dwa rachunki bankowe o nr [...] oraz [...], których wyciągów nie przedłożyła Sądowi I instancji. Zatem, wbrew wezwaniu referendarza sądowego skarżąca Spółka nie przedstawiła do oceny wyciągów ze wszystkich posiadanych przez siebie rachunków bankowych.

Sąd I instancji stwierdził, że strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł pełnomocnik Spółki.

Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyznaniu, że Spółka posiada środki finansowe pozwalające na uiszczenie wpisu od skargi w sytuacji, w której Spółka ma zajęte rachunki bankowe na skutek prowadzonych postępowań egzekucyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie Spółki nie może zostać uwzględnione.

W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Z treści powołanego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Takie stanowisko znajduje również oparcie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu, gdyż Sąd ten trafnie przyjął, że skarżąca Spółka w niniejszej sprawie nie wykazała, że jej sytuacja uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślenia wymaga, że Spółka miała świadomość, że jej oświadczenia złożone na druku PPPr – zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy – nie były dla Sądu wystarczające do ustalenia jej rzeczywistych możliwości finansowych, dlatego też wezwano stronę w trybie art. 255 P.p.s.a. do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Tymczasem Spółka, jak wskazał Sąd I instancji nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej, tj. wszystkich wyciągów z rachunków bankowych. Okoliczność ta nie została również wyjaśniona w złożonym przez pełnomocnika Spółki zażaleniu.

Ponadto, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, nie można pominąć okoliczności, że w 2014r. przychody netto Spółki ze sprzedaży towarów i materiałów kształtowały się na stosunkowo wysokim poziomie, tj. 1.859.232,92 zł. Ze sprawozdanie Spółki za 2013r. wynika, że zwiększyła ona zatrudnienie i w dalszym ciągu jest dostawcą firm z sektora przemysłu ciężkiego budownictwa przemysłowego.

Skala prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej świadczy o możliwości wygospodarowania środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych. Oceny tej nie zmienia fakt, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą przynosi stratę. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem, powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Spółka nie wykazała, aby utraciła płynność finansową.

Warto podkreślić, że z treści zażalenia wniesionego przez pełnomocnika Spółki nie wynikają żadne konkretne informacje o sytuacji finansowej Spółki, a ponadto w zasadzie nie nawiązano w nim do argumentacji Sądu I instancji, która legła u podstaw oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie.

Reasumując w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji stwierdził, że nie zostały spełnione określone w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.