Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi T. T. i B. T. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących T. T. i B. T. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. i T. T., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną ulicę [...], położonej w K., w jednostce ewidencyjnej [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. prawa własności opisanej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną ulicę [...] w K.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem B. i T. T. złożyli odwołanie podnosząc, że w stosunku do przedmiotowej działki nie zostały spełnione przesłanki zajętości pod drogę publiczną i władania publicznoprawnego oraz wskazując na naruszenie przepisu art. 10 kpa z uwagi na brak możliwości zapoznania się z całym materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej rozpatrując odwołanie stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) i wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], z której wydzielona została działka nr [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność B. i T. T., a więc na wskazaną datę stanowiła własność osób fizycznych, nie zaś Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego. Z załącznika nr [...] do uchwały Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] 1986 r. nr [...] ([...]) wynika, że ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Na fakt zajęcia pod drogę nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] wskazuje znajdująca się w aktach sprawy mapa z projektem podziału nieruchomości oraz naniesienie na mapę zasadniczą wykonane dnia [...] czerwca 2011 r. Ponadto stosownie do pisma Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. z dnia [...] marca 2012 r. projekt podziału nieruchomości sporządzony w ramach operatu z dnia [...] lipca 2011 r. uwzględnia stan nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że z powyższych dokumentów jednoznacznie wynika, że działka nr [...] była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną ul. [..] w K. W ocenie organu II instancji przestrzenny zasięg działania powołanego art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych). W związku z powyższym w ocenie Ministra w niniejszym postępowaniu została zgromadzona dokumentacja geodezyjna bezspornie potwierdzająca stan zajętości przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., a więc brak jest podstaw do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. W odniesieniu do przesłanki władztwa organ odwoławczy wskazał, że stosownie do orzecznictwa sądowego dla udowodnienia władztwa należy wykazać wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem Przy czym udokumentowane władztwo winno wskazywać konkretne fakty, zdarzenia, okoliczności wskazujące na czym ono polega. Ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia [...] lipca 2011 r. wynika, że na dzień 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] stanowiła część ul. [...], która pozostawała w tym dniu w zarządzie Zakładu Gospodarki Komunalnej II. Dowodem potwierdzającym władztwo publicznoprawne nad przedmiotową nieruchomością jest protokół z dokonanego w dniu [...] marca 1997 r. przeglądu dróg przeprowadzonego m.in. na ul. [...] w K. Zdaniem Ministra powyższe dokumenty potwierdzają władanie publicznoprawne sporną nieruchomością zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez niezawiadomienie stron o toczącym się postępowaniu oraz uniemożliwienie im tym samym wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego organ II instancji zważył, że B. i T. T. wiedzieli o toczącym się postępowaniu, co wynika m.in. z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. informującego strony przedmiotowego postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie. Jednocześnie stosownie do przytoczonego przez Ministra wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (np. złożenia dokumentu). W ocenie Ministra w niniejszej sprawie brak jest jednak podstaw do uznania, że wypowiedzenie się przez stronę przed wydaniem decyzji miałoby znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r.

Na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli B. i T. T., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [..] września 2011 r., ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji Wojewody, w związku z rażącym naruszeniem prawa w zakresie postępowania dowodowego i zapewnienia stronom możliwości obrony ich interesu. Skarżący wskazali, że decyzja Ministra narusza ich interes prawny przez błędne ustalenie, że zostały spełnione przesłanki nabycia przez Gminę K. prawa własności na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], co w konsekwencji uniemożliwiło im uzyskanie jakiegokolwiek odszkodowania za wywłaszczenie tej nieruchomości wobec dowiedzenia się po upływie terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o rzekomym jej nabyciu z mocy prawa przez Gminę K.

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji zaakceptowanie i oparcie się na błędnie ustalonym przez organ I instancji stanie faktycznym, obejmującym ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość była na dzień 31 grudnia 1998 r. zajęta pod ulicę [...] w K. i stanowiła fragment jej pasa drogowego. Ponadto zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, czyli:

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez zaakceptowanie stwierdzenia przez organ I instancji nabycia przez Gminę K. z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości mimo niespełnienia dwóch przesłanek nabycia nieruchomości z mocy prawa, mianowicie zajętości pod drogę publiczną oraz władania nieruchomością przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego,

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez zaakceptowanie naruszenia przez organ I instancji prawa własności skarżących i pozbawienia ich prawą do słusznego odszkodowania.

Skarżący zarzucili również zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, czyli:

- art. 140 w związku z art. 10 § 1 w zw. z art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 81 w związku z art. 8 i art. 9 kpa, poprzez niezapewnienie stronom możliwości wypowiedzenia się co do pisma Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. z dnia [...] marca 2012 r. włączonego do materiału dowodowego sprawy na etapie postępowania przed organem II instancji i naruszenie przez to prawa stron do obrony ich słusznego interesu,

- art. 140 w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżących i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżących odmówiono wiarygodności,

- art. 140 w związku z art. 78 § 1 i § 2 w zw. z art. 75 w zw. z art. 123 § 2 kpa - poprzez nierozpatrzenie wniosku dowodowego stron o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania stron oraz przesłuchania świadków R. O. i G. O. na okoliczność sposobu użytkowania działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz nieprzeprowadzenie dowodów z przesłuchania stron oraz z przesłuchania świadków R. O. i G. O. na okoliczność sposobu użytkowania działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r., mimo podtrzymania w odwołaniu takiego żądania,

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 78 § 2 w zw. z art. 75 w zw. z art. 123 § 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji mimo nieuwzględnienia przez organ I instancji żądania przeprowadzenia dowodów z przesłuchania stron oraz z przesłuchania świadków R. O. i G. O. na okoliczność sposobu użytkowania działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną, a zatem zaakceptowanie tego naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji,

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo niepodjęcia przez ten organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji naruszenia przez ten organ słusznego interesu stron, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i zaniechanie przeprowadzenia dowodów na okoliczność, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] nie była zajęta pod ulicę [...] w K. i nie stanowiła fragmentu jej pasa drogowego, a zatem zaakceptowanie tego naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji,

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 10 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji mimo naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym a zatem zaakceptowanie tego naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Materialnoprawną podstawę do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Zgodnie z tą regulacją prawną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności. Powołany art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00).

Przypomnieć należy, że w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji. Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonych decyzji było przeprowadzone wadliwie. Zgodnie z treścią przywołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest także obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie, w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja, zostało przeprowadzone z naruszeniem przywołanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że przedmiotowa droga została zaliczona do kategorii dróg publicznych, a w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem spornej nieruchomości byli B. i T. T. Uzasadnione natomiast w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego wątpliwości budzi natomiast fakt zajęcia pod drogę przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz fakt władania nią w podanej dacie przez jednostkę samorządu terytorialnego. Ze znajdujących się bowiem w aktach sprawy kserokopii dokumentów nie wynika, jaki na dzień 31 grudnia 1998 r. był stan zajętości nieruchomości pod drogę publiczną oraz nie zostało należycie udokumentowane władnie w tej dacie przez jednostkę samorządu terytorialnego przedmiotową działką. Oznacza to, że okoliczność tę (co do istnienia na działce pasa drogowego i zakresu władania nieruchomością) należy uznać za niedostatecznie wyjaśnioną przez organy orzekające przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu ani organ I instancji, ani organ II instancji ponownie rozpatrujący niniejszą sprawę prowadząc postępowanie wyjaśniające te kwestie nie mogły poprzestać w ich ustaleniu jedynie na znajdujących się w aktach sprawy: "Protokole z dokonanego w dniu [...] marca 1997 r. przeglądu dróg (k-38 akt adm.)", wypisie z rejestru gruntów sporządzonego według stanu na dzień [...] sierpnia 2011 r., mapie z projektem podziału sporządzonej dnia [...] czerwca 2011 r., naniesieniu na mapę zasadniczą sporządzonego dnia [...] czerwca 2011 r. oraz oświadczeniu Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia [...] lipca 2011 r. Wynika to z faktu, że powołana w decyzji organu II instancji jako dowód zajęcia pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowej działki mapa z projektem podziału sporządzona została dnia [..] czerwca 2011 r., zaś kopia mapy zasadniczej z naniesieniami sporządzona została dnia [...] czerwca 2011 r. Z obu tych map wynika, że zostały one sporządzone w 2011 r., jak określił to uprawniony geodeta "w trybie art. 73 i art. 73 ust. 3a" powołanej wyżej ustawy. Dokumenty te nie posiadają żadnej legendy, która umożliwiałaby odczytanie dokonanych na nich odręcznie kolorowych naniesień. Z dokumentów tych nie można również w żaden sposób ustalić, czy przebieg drogi wrysowany w granice spornej nieruchomości odzwierciedla jej stan faktyczny na dzień 31 grudnia 1998 r. czy też obecny. Oznacza to, że nie sposób z tego dokumentu określić, w jakiej dacie ma on dokumentować istniejący stan faktyczny. Na dokumenty te nie zostały naniesione przez uprawnionego geodetę istniejące w dniu 31 grudnia 1998 r. granice pasa drogowego, które potwierdzałyby stan zajętości przedmiotowej działki w konkretnym ustawowym terminie. Przy czym wyjaśnić należy, że w ocenie Sądu pozbawione jest jakiejkolwiek mocy dowodowej znajdujące się w aktach organu II instancji pismo Urzędu Miasta K. z dnia [...] marca 2012 r., ponieważ Miasto K. nie jest w tej sprawie podmiotem uprawnionym do udzielania takich wyjaśnień, skoro nie jest autorem tych opracowań geodezyjnych. Minister winien był w przypadku ujawnienia się takich wątpliwości wystąpić o wyjaśnienie treści sporządzonych prac geodezyjnych do jego autora, czyli uprawnionego geodety mgr inż. A. G. Tylko bowiem twórca tych dokumentów wie, jaką treść one zawierają i tylko uprawniony geodeta może się ostatecznie wypowiedzieć na temat zakresu zleconej mu i wykonanej przez niego pracy geodezyjnej. Tylko zatem uprawniony geodeta będący autorem omawianych prac geodezyjnych może wyjaśnić ich treść i wziąć za te wyjaśnienia odpowiedzialność zarówno zawodową, jak i dyscyplinarną. W żadnym wypadku Miasto K. (w imieniu którego wypowiedziała się Dyrektor Wydziału Geodezji) nie jest zatem podmiotem kompetentnym do dokonywania takiej analizy dokumentów geodezyjnych, nie posiada bowiem w tym zakresie (z pozycji co najwyżej zleceniodawcy) odpowiednich uprawnień. Dlatego też stanowisko Dyrektora Wydziału Geodezji zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. nie może być uznane za wiarygodny, jednoznaczny i rozstrzygający dowód w sprawie, na podstawie którego organ orzekający stwierdza, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty geodezyjne dowodzą, jaki istniał stan spornych nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Oznacza to, że wbrew przekonaniu organu bez odpowiednich wyjaśnień uprawnionego geodety, twórcy przedmiotowych dokumentów geodezyjnych brak jest jakichkolwiek podstaw by uznać "że z powyższych dokumentów jednoznacznie wynika, iż działka nr [...] była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną - ul. [...] w K.". Także znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr [...] (a zatem jeszcze sprzed wydzielenia z niej działki nr [...]) odzwierciedla jedynie stan prawny aktualny na dzień wydania tego dokumentu, czyli na dzień [...] sierpnia 2011 r., o czym świadczy znajdująca się na tym dokumencie data. Nie stanowi on zatem żadnego dowodu w sprawie stanu zajętości przedmiotowej działki pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r. Oznacza to, że żaden ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, na które powołują się organy orzekające, nie zawiera określenia ani granic pasa drogowego, ani władztwa jednostki samorządu terytorialnego w stosunku do przedmiotowej działki na dzień 31 grudnia 1998 r. W tej sytuacji za jedyny i wystarczający dowód zajętości tej działki pod drogę nie można uznać oświadczenia Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia [...] lipca 2011 r. Nie został on bowiem poparty żadnymi innymi dowodami, a zatem nie może on stanowić jedynej podstawy orzekania przez organy w niniejszej sprawie. Oznacza to, że samodzielnie dokument ten nie może przesądzać o wykonywaniu przez jednostkę samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 1998 r. władztwa w stosunku do spornej działki.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekający stanął na stanowisku, że kwestia władania i zajętości działki nr [...] pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. nie została dostatecznie wyjaśniona przed podjęciem rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie w ogóle bowiem nie został udokumentowany ani stan zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. ani fakt władania w tej dacie sporną nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego, co oznacza w rozpatrywanej sprawie brak należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego (naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa) przez organy I i II instancji przed wydaniem rozstrzygnięć i brak właściwego udokumentowania istnienia wszystkich koniecznych, ustawowo określonych przesłanek zastosowania art. 73 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, czyli faktycznego zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz faktu władania w tej dacie przedmiotową nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego. Oznacza to, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, które to naruszenie ma bezpośrednie znaczenie dla prawidłowego określenia zakresu możliwości pozbawienia skarżących posiadanego przez nich i konstytucyjnie chronionego prawa własności przedmiotowej działki.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, dokumenty geodezyjne sporządzone przez uprawnionego geodetę wykazujące stan zajętości przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r. (tzw. mapa synchronizacyjna). Z brzmienia tego przepisu wynika, że przez pojęcie dowodu należy rozumieć także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie. Art. 75 § 1 nie zawiera zatem zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz jest to jedynie wyliczenie przykładowe. Oznacza to, że jednostka samorządu terytorialnego ma możliwość dowodzenia istotnych dla sprawy okoliczności różnymi dowodami, w tym również odpowiednimi opracowaniami geodezyjno-kartograficznymi.

Dodatkowo odnosząc się do postawionych w skardze wniosków wyjaśnić należy, że Sąd nie uznał za uzasadniony zarzutu naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdzone przez Sąd wady prowadzonego postępowania administracyjnego stanowią niewątpliwie naruszenie obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże nie mieszczą się, w ocenie Sądu orzekającego, w pojęciu rażącego naruszenia prawa.

W tej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę ocenę i zalecenia Sądu zawarte w niniejszym wyroku, powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą przede wszystkim bezspornie ustalić istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. stan faktyczny i prawny przedmiotowej działki, czyli ustalić istniejący w tej dacie faktyczny przebieg w terenie spornego odcinka ulicy oraz jej położenie względem granicy przedmiotowej działki nr [...]. Oznacza to konieczność sporządzenia dodatkowej dokumentacji geodezyjnej (np. mapy geodezyjnej wraz z wykazem synchronizacyjnym), która dokumentować będzie istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. stan faktyczny przedmiotowej nieruchomości. Niezbędne jest także uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o wypisy z ewidencji gruntów dotyczące spornych nieruchomości aktualnych na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz zebranie dowodów świadczących o wykonywaniu (i jego zakresie) władztwa jednostki samorządu terytorialnego w stosunku do działki nr [...]. Dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, na podstawie dokonanych ustaleń organ będzie mógł skonfrontować ustalony na dzień 31 grudnia 1998 r. stan faktyczny z treścią przywołanego wyżej art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i ocenić możliwość jego zastosowania w niniejszej sprawie. Swoje zaś ustalenia i rozstrzygnięcie organ wyczerpująco umotywuje w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, sporządzonego zgodnie z art. 107 § 3 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.