Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Marta Pawłowska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi R. G. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Sobótka w przedmiocie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości I. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy Sobótka dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania; II. stwierdza, że bezczynność Burmistrz Miasta i Gminy Sobótka miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy Sobótka do wydania aktu albo do dokonania czynności w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

R. G., działając przez zawodowego pełnomocnika, złożył dnia 14 XI 2022 r. skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Sobótka w związku z prowadzeniem sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w obrębie K., gmina S., tj. działek nr [...] i [...] (G.6830.3.02.2017). Organowi zarzucono naruszenie art. 35 Kpa w zw. z art. 37 Kpa. Strona wniosła o: 1) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. zobowiązanie organu do zakończenia niniejszego postępowania w terminie miesiąca. W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 2017 r. początkowo zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości, jednakże od 2018 r. nie zachodzą żadne obiektywne okoliczności mające wpływ na przebieg tego postępowania. Co więcej strony niniejszego postępowania są zgodne i postępowanie i wyrażają wspólna zgodę na wskazany przez biegłego geodetę przebieg granicy działki. Tym samym nie można zgodzić się z faktem, że organ gminy prowadzi to postępowanie tak długo. Wnioskodawca kierował również ponaglenia, niestety bezskutecznie. Ponadto pełnomocnik wskazał, że z uwagi na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Sobótka, Sąd Rejonowy dla W.

K. od niemal 6 lat nie może prowadzić postępowania w zakresie działu spadku i zniesienia współwłasności. Postępowanie to jest zawieszone.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę Gmina S., działająca przez Burmistrza Miasta i Gminy Sobótka, wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z dnia 14.03.2017 r. R. W., pełnomocnik R. G., wystąpił o rozgraniczenie nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z nieruchomością sąsiednią oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb K. Został on jednak wezwany do uzupełnienia wniosku o wskazanie przesłanek do wszczęcia postępowania, takie uzupełnienie nie zostało doręczone we wskazanym terminie. Kolejnym wnioskiem z dnia 07.04.2017 r. R. W., pełnomocnik R. G., wystąpił o rozgraniczenie nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], z nieruchomością sąsiednią oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb K. Działając w trybie art. 30 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne, Burmistrz Miasta i Gminy Sobótka postanowieniem nr 2/2017 (znak sprawy: G.6830.3.2017) z dnia 17.04.2017 r. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe oraz upoważnił P. ul. [...] S. do przeprowadzenia czynności ustalenia granic. Na tym etapie jako strony postępowania ustalone zostały następujące osoby: H. K., E. K., A. K., J. G., R. G., S. B., W. B. i M. P. oraz D. B., E. B., W. B.(1) i A. B., wskazani jako posiadacze nieruchomości nr [...] obręb K. przez pełnomocnika Pana R. W. we wniosku. Postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nie zostało doręczone skutecznie wszystkim zainteresowanym w sprawie właścicielom rozgraniczanych nieruchomości, a organ prowadzący ustalił, że dwie strony postępowania tj. M. P. i S. B. nie żyją, w związku z tym postanowieniem z dnia 13.09.2017 r. znak G.6830.3.02.2017 przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone. Dnia 10.06.2019 r. postanowieniem znak G.6830.3.2017 postępowanie rozgraniczeniowe zostało podjęte po przedłożeniu przez R. W. postanowienia Sądu Rejonowego Sygn. Akt [...] z dnia 17 kwietnia 2019 r. wskazującego, że sąd ustalił spadkobierców po zmarłej M. P. Spadkobiercy S. B. nabyli spadek po zmarłym na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia rep [...] nr [...] sporządzonym przed notariuszem R. B. Umowa zawarta w roku 2017 z P., ul. [...], S. zlecająca wykonanie prac geodezyjnych w sprawie rozgraniczenia wygasła z dniem 31.12.2017 r.. W związku z tym przeprowadzono nowe postępowanie przetargowe w sprawie wyboru geodety uprawnionego do wykonania prac. W wyniku przeprowadzonego postępowania dnia 27.01.2020 r. w S. pomiędzy Gminą S., a firmą P., ul. [...], S. podpisana została umowa zobowiązująca wykonawcę m. in. do wykonania rozgraniczenia pomiędzy działką nr [...], a nr działką [...] obręb K. Dnia 18.02.2020 r. do przeprowadzenia czynności technicznych związanych z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości został upoważniony J. S. - geodeta posiadający uprawnienia zawodowe nr [...] wydane przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii, na podstawie upoważniania znak: [...]. Czynności te zostały przeprowadzone w dniu 09.07.2020 r.. Geodeta upoważniony wezwał w trybie art. 32 ust. 1-4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne strony postępowania do stawienia się na gruncie, celem ustalenia położenia punktów i przebiegu linii granicznych. W trakcie rozprawy granicznej stawiły się, osobiście bądź poprzez upoważnionego przedstawiciela, wszystkie prawidłowo wezwane strony postępowania. Strony postępowania zapoznały się dokumentacją geodezyjną wykazującą niezgodny przebieg granic oraz zawarły ugodę akceptując przebieg granicy wzdłuż istniejącego ogrodzenia. Ugoda ta wraz z niezbędną dokumentacją nie została jednak dostarczona do organu celem dokonania oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami zgodnie z art. 33 ust 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne aż do dnia 15.06.2022 r.. Ocena ta, a następnie włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego jest niezbędna, aby wydać decyzję kończącą postępowanie w sprawie. Od czasu zawarcia ugody, aż do złożenia jej w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy Sobótka organ dokonywał wszystkich możliwych działań mających na celu nakłonienia geodety uprawionego do złożenia przedmiotowej dokumentacji. Wystosowane zostały wezwania pisemne, wielokrotnie kontaktowano się telefonicznie, e-mailowo, jak i spotykano osobiście (pisma, notatki służbowe oraz wiadomości e-mail znajdują się w załączonej do odpowiedzi dokumentacji). Po dostarczeniu przez geodetę uprawionego dokumentacji organ przystąpił do jej oceny. Ze względu na skomplikowany charakter prowadzonego postępowania oraz wagę ugody, ocena ta trwała do 08.08.2022 r.. Organ nie stwierdził wadliwego wykonania czynności, o czym poinformowany został geodeta uprawiony wykonujący czynności oraz Powiatowy Zakład Katastralny we W. Obecnie organ oczekuje na przyjęcie dokumentacji technicznej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, po czym będzie mógł zakończyć toczące się postępowanie. Z informacji przekazanej przez Powiatowy Zakład Katastralny we W. wynika, że przewidywany termin wykonania zgłoszonych prac geodezyjnych został określony przez geodetę na dzień 1 lutego 2023 r. Podsumowując swoje twierdzenia i przedstawioną argumentację prawną organ wskazuje, że w przedstawionym stanie faktycznym nie można stwierdzić iż doszło do bezczynności, zwłaszcza z rażącym naruszeniem prawa, a zakończenie postępowania jest uzależnione od działań innych podmiotów, które wpływają na długi termin załatwienia sprawy zaś skarżący był na bieżąco informowany o podejmowanych przez organ czynnościach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej jako p.p.s.a.) skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 kpa, albowiem ponaglenie o którym mowa we wskazanym przepisie jest równoznaczne ze środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, warunek określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozpoznawanej sprawie został spełniony bowiem skarżący np.złożył "ponaglenie ll" do organu dnia 28 X 2021 r. w trybie art. 37 § 1 kpa. Z utrwalonego orzecznictwa sadów administracyjnych wynika, że o bezczynności organu administracji publicznej można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie rozpoczął postępowanie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go w terminie decyzją, postanowieniem lub innym aktem. Podkreślenia wymaga fakt, iż dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Terminy załatwienia spraw reguluje art. 35 § 3 kpa. Zgodnie z tym przepisem załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organem właściwym w sprawie o rozgraniczenie zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.- zwanej dalej jako ustawa) jest wójt (burmistrz albo prezydent miasta), który przeprowadza rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Według art. 30 ust. 4 ustawy wszczęcie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości następuje w drodze postanowienia. Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości z uwagi na przyjęte w ustawie rozwiązania prawne powinno zakończyć się jednym z następujących rodzajów rozstrzygnięć:-merytoryczną decyzją zatwierdzającą granice ustalone przez geodetę (art. 31 ust. 2 i 3 oraz art. 33 ust. 1ustawy), - decyzją o umorzeniu postępowania administracyjnego, jeżeli doszło do zawarcia ugody granicznej przed geodetą (art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 31 ust. 4 ustawy), - decyzją o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi, jeżeli zaistniał spór co do przebiegu linii granicznej, nie doszło do zawarcia ugody i nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej w sprawie (art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy). Z 0odpowiedzi na skargę wynika, ze w toku postępowania zawarto ugodę w sprawie, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku w2łaściwego zakończenia postępowania, toczącego się (co należy przypomnieć od 2017 r.!) Taki sposób rozstrzygnięcia ma jedynie charakter formalny, co oznacza, że nie kończy ono merytorycznie sprawy, nie mniej jednak jest niezbędne do wykazania, iż organ właściwy do załatwienia sprawy nie pozostaje w bezczynności. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy Sobótka nie wydał żadnego ze wskazanych rozstrzygnięć przewidzianych prawem dla załatwienia wniosku skarżącego o rozgraniczenie. W okolicznościach faktycznych sprawy samo wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości jest niewystarczające i świadczy o pozostawaniu organu w bezczynności, zwłaszcza, biorąc p0od uwagę jak dawno wniosek do organu został złożony. Argumentacja organu w kwestii szeregu problemów, jakie wystąpiły w toku procedowania natury obiektywnej może w pewnym sensie usprawiedliwiać opieszałość organu, ale, zdaniem sądu, nie sposób uznać, że całkowicie ekskulpuje ewidentną opieszałość Burmistrza. Reguły postępowania administracyjnego, określające obowiązki organu tak w zakresie prowadzenia postępowania jak i orzekania, zobowiązują organ m.in. do szybkiego, należytego i wyczerpującego zgromadzenia niezbędnych dowodów, celem ustalenia stanu faktycznego, a także informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a).

Skoro przewidziany przez ustawodawcę termin do załatwienia niniejszej sprawy został w oczywisty sposób naruszony, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji, uznając że po stronie organu doszło do bezczynności w toczącym się postępowaniu o charakterze rażącym