Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na uchwałę nr XLIII/763/2023 Rady Gminy Stężyca z dnia 12 września 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obrębu geodezyjnego Gapowo, gmina Stężyca postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz skarżącego K. W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

K. W. (dalej: "Skarżący"), na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.) - dalej: "u.s.g.", wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Stężyca (dalej: "Rada", "Organ")

nr XLIII/763/2023 z dnia 12 września 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obrębu geodezyjnego Gapowo, gmina Stężyca (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2023 r., poz. 4490) - dalej: "Uchwała XLIII/763/2023", "Plan", zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:

1. art. 8d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.) - dalej: "u.p.z.p.", w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r., w zw. z art. 17 ust. 9 u.p.z.p. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie skutkujące przeprowadzeniem dyskusji publicznej nad przyjętymi

w Planie rozwiązaniami przed wyłożeniem tego projektu do wiadomości publicznej, co doprowadziło do pozbawienia obywateli możliwości aktywnego udziału w opracowaniu Planu i podjęcia dyskusji nad jego treścią na skutek braku możliwości zapoznania się

z nią;

2. art. 8d w zw. z art. 17 ust. 9 u.p.z.p. poprzez podanie do publicznej wiadomości Planu jedynie na terenie sołectwa G., podczas gdy projekt Planu dotyczył obrębu G., znajdującego się na terenie dwóch sołectw, tj. S. i G., co skutkowało nieprawidłowym umożliwieniu obywatelom dyskusji nad Planem;

3. art. 17 ust. 9 u.p.z.p. poprzez:

a) nieprawidłowe uzyskanie opinii od Gminnej Komisją Urbanistyczno-Architektonicznej (dalej: "Komisja") przejawiające się w:

– braku informacji, kiedy przesłano projekt Planu Komisji, co uniemożliwiało weryfikację, czy wskazany projekt został udostępniony Komisji i kiedy to nastąpiło,

– braku w dokumentacji przekazanej Komisji załączników nr 2-6, co uniemożliwiało weryfikację, czy Komisja w ogóle zapoznała się z całością projektu,

– nieprawidłowościach związanych z datą posiedzenia Komisji - lista obecności na Komisji datowana jest na dzień 9 maja 2023 r., a pod powyższą listą znajduje się informacja, że Komisja odbyła się 28 czerwca 2023 r., co uniemożliwia ustalenie rzeczywistej daty posiedzenia Komisji,

– zarejestrowania odbycia się posiedzenia Komisji w dniu 28 czerwca 2023 r. (zgodnie z ww. listą), tj. dzień po zamieszczenia ogłoszeniu o zamiarze wyłożenia Planu do wglądu publicznego w dniu 27 czerwca 2023 r., co uniemożliwiało wprowadzenie zmian uzyskanych ze wskazanej opinii przed podaniem do publicznego wglądu;

b) nieprawidłowe uzyskanie opinii od Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku nr ONS.9022.4.149.2023.MG z 9 czerwca

2023 r. przejawiające się w:

– braku projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p.") wraz z prognozą oddziaływania na środowisko zawierającego potwierdzenie jego zaopiniowania przez ww. organ, co uniemożliwia weryfikację, czy ww. dokumenty były w ogóle opiniowane przez powyższy organ,

– błędnym wskazaniu w opinii ww. organu, że obowiązuje lokalizacja pasa zieleni izolacyjnej o szerokości minimum 10 m lub ekranów akustycznych na całej długości linii rozgraniczającej, podczas gdy Plan przewidywał szerokość minimum 4 m, co uniemożliwia jednoznaczne ustalenie, jaki projekt Planu miałby być opiniowany przez ww. organ;

c) nieprawidłowe uzyskanie opinii od Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej

nr SE.ZNS.4601.59.KS.2023 z 2 czerwca 2023 r. przejawiające się w błędnym wskazaniu w opinii ww. organu, że obowiązuje lokalizacja pasa zieleni izolacyjnej

o szerokości minimum 10 m lub ekranów akustycznych na całej długości linii rozgraniczającej, podczas gdy Plan przewidywał szerokość minimum 4 m, co uniemożliwia jednoznaczne ustalenie, jaki projekt Planu miałby być opiniowany przez ww. organ;

d) nieprawidłowe uzyskanie opinii od Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Kartuzach nr PZ.5563.47.1.2023.AK z 24 maja 2023 r. przejawiające się w braku informacji w uwagach i w wykazie o opinii ww. organu oraz braku ustosunkowania się, co uniemożliwia weryfikację, czy doszło w ogóle do uzyskania opinii ww. organu oraz lub czy zmiany wynikające z ww. opinii zostały wprowadzone do Planu przed jego wyłożeniem do publicznego wglądu;

e) nieprawidłowe uzyskanie opinii od Starosty Kartuskiego nr R.644.111.2023.AM

z 25 maja 2023 r. przejawiające się w braku informacji w uwagach i w wykazie

o opinii ww. organu oraz braku ustosunkowania się, co uniemożliwia weryfikację, czy doszło w ogóle do uzyskania opinii ww. organu oraz lub czy zmiany wynikające z ww. opinii zostały wprowadzone do Planu przed jego wyłożeniem do publicznego wglądu.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że jest mieszkańcem gminy Stężyca, w związku z tym zaskarżona uchwała dotyczy bezpośrednio jego interesów, ponieważ obejmuje obszar zagospodarowania przestrzennego w zamieszkanej przez niego gminie.

Skarżący podał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy

w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarżący zwrócił uwagę, że przepis ten stanowi lex specialis

w stosunku do ogólnej normy art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", określającej legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Skarżący zwrócił uwagę, że stwierdzenie naruszenia interesu prawnego przez uchwałę organu gminy jest warunkiem koniecznym rozpoznania skargi, przez co strona inicjująca postępowanie sądowe w tym trybie musi wykazać, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, np. pozbawiając ją uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację. Naruszenie interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 u.s.g. powinno być obiektywne, tzn. polegające na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących. W ocenie Skarżącego przywołane w skardze zarzuty jednoznacznie wskazują, że uchybienia Organu w zakresie nieprawidłowości w uzyskaniu opinii

i uzgodnień co do treści Planu oraz rozbieżności czasowe w jego udostępnieniu do wiadomości publicznej, w tym błędy w zakresie przeprowadzenia dyskusji publicznej nad jego treścią, bezpośrednio rzutowały na jego prawa związane z aktywnym uczestnictwem w uchwalaniu Planu.

W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej uwzględnienie, zaznaczając, że jej żądanie, tj. unieważnienie części Uchwały XLIII/763/2023, ze względu na brak ustawowych kompetencji po stronie Organu, nie może być wykonane.

Zarządzeniem z 29 maja 2026 r. Sąd zobowiązał Skarżącego do wykazania interesu prawnego do wniesienia skargi na Uchwałę XLIII/763/2023 poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego prawo własności (odpis z księgi wieczystej) do nieruchomości położonych na terenie objętym zaskarżoną uchwałą oraz do wyjaśnienia, w jaki sposób zaskarżona uchwała kształtuje aktualne stosunki prawne po stronie skarżącego, w szczególności, czy stała się ona podstawą indywidualnego orzeczenia administracyjnego nakładającego na niego określone obowiązki bądź ograniczającego wykonywanie przysługujących mu praw.

Przesyłka zawierająca ww. zarządzenie została wysłana na adres zamieszkania Skarżącego (G. [...], [...]-[...] S.). Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki (w dniach 2. i 10. czerwca 2026 r.) nie została ona odebrana, w związku z czym uznano ją za skutecznie doręczoną, w trybie art. 73 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego Sąd bada, czy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej) i 6 (akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej), nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Takim przepisem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r., poz. 662), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że skuteczne wniesienie skargi w trybie

art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje

w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r. sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego

z 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003/8/84). Skarżący powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/04, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze podkreśla się również,

że naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (tak: NSA w wyroku

z 14 marca 2002 r. sygn. akt II SA 2503/01). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie,

a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego.

Z przytoczonych wyżej orzeczeń wynika, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo podmiotu, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego

i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego (zob. postanowienie WSA

w Gdańsku z 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 588/22).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą a jego własną, indywidualną sytuacją prawną. Należy przy tym zaznaczyć, że taki związek musi istnieć w chwili podejmowania uchwały, a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia konkretnych obowiązków. Przy korzystaniu z art. 101 ust. 1 u.s.g. należy bowiem wykazać już dokonane uchwałą organu gminy, a nie tylko ewentualnie zagrażające naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Zdarzenia przyszłe

i niepewne nie mogą bowiem przesądzać o przyznaniu legitymacji do wniesienia skargi (zob. postanowienie NSA z 12 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2896/23).

W rozpoznawanej sprawie wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości z uwagi na jej niezgodność z przepisami art. 8d w zw. z art. 17 ust. 9 oraz art. 17 ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r., poz. 538), zaś interes prawny do jej zaskarżenia wywiedziono z faktu bycia mieszkańcem gminy.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Skarżący jest mieszkańcem gminy Stężyca,

w związku z tym zaskarżona uchwała dotyczy bezpośrednio jego interesów, ponieważ obejmuje obszar zagospodarowania przestrzennego w zamieszkanej przez niego gminie. W ocenie Skarżącego przywołane w skardze zarzuty jednoznacznie wskazują,

że uchybienia Organu w zakresie nieprawidłowości w uzyskaniu opinii i uzgodnień co do treści Planu oraz rozbieżności czasowe w jego udostępnieniu do wiadomości publicznej,

w tym błędy w zakresie przeprowadzenia dyskusji publicznej nad jego treścią, bezpośrednio rzutowały na jego prawa związane z aktywnym uczestnictwem w uchwalaniu Planu.

Należy wskazać, że zarządzeniem z 29 maja 2026 r. Sąd zobowiązał Skarżącego do wykazania interesu prawnego do wniesienia skargi na Uchwałę XLIII/763/2023 poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego prawo własności (odpis z księgi wieczystej) do nieruchomości położonych na terenie objętym zaskarżoną uchwałą oraz do wyjaśnienia,

w jaki sposób zaskarżona uchwała kształtuje aktualne stosunki prawne po stronie skarżącego, w szczególności, czy stała się ona podstawą indywidualnego orzeczenia administracyjnego nakładającego na niego określone obowiązki bądź ograniczającego wykonywanie przysługujących mu praw.

Przesyłka zawierająca ww. zarządzenie została wysłana na adres zamieszkania Skarżącego (G[...], [...]-[...] S.). Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki (w dniach 2. i 10. czerwca 2026 r.) nie została ona odebrana, w związku z czym uznano ją za skutecznie doręczoną, w trybie art. 73 P.p.s.a.

Zdaniem Sądu sam fakt bycia mieszkańcem gminy i przynależność do wspólnoty gminnej nie stanowi samoistnej podstawy do wywodzenia przez Skarżącego posiadania interesu prawnego w zaskarżeniu Uchwały XLIII/763/2023, nawet wówczas, jeśli została ona podjęta z naruszeniem prawa. Skarżący, będąc mieszkańcem gminy Stężyca, ma interes faktyczny, który w niniejszym postępowaniu nie podlega ochronie i nie może stanowić podstawy do zaskarżenia Uchwały XLIII/763/2023.

Jeszcze raz podkreślić trzeba, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego występuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo strony skarżącej, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na stronę skarżącą nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na niej ciążący. Naruszenie interesu prawnego musi powodować dla strony skarżącej negatywne konsekwencje prawne. W okolicznościach niniejszej sprawy Skarżący takiego naruszenia interesu prawnego nie wykazał. Wniesiona skarga jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., odrzucił skargę.

Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił Skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi.

Ponieważ naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd nie był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu, w tym badania merytorycznych zarzutów skargi.[pic]