III SA/Gl 962/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-12	
Data wpływu	2025-10-10	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz	
Symbol z opisem	6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów	
Hasła tematyczne	Szkolnictwo wyższe	
Skarżony organ	Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 1571; art. 76 ustawy; Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Dz.U. 2022 nr 0 poz 2000; art. 145 par. 1 pkt 2 k.p.a.; art. 10 par. 1 k.p.a.; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2026 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. J. P. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Rektora A im. [...] w K z dnia 21 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania tytułu zawodowego magistra oddala skargę.	
Uzasadnienie
Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Rektora A im. [...] w K. (dalej: organ; Rektor) z 21 lipca 2025 r. nr [...] na mocy której: (1) uchylono decyzję Rektora z 31 stycznia 2025 r. nr [...] w całości; (2) uchylono decyzję z 26 czerwca 2017 r. o nadaniu G.K. (dalej: strona; skarżący) tytułu zawodowego magistra; a w konsekwencji (3) odmówiono nadania G.K. tytułu zawodowego magistra.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach;

W dniu 26 czerwca 2017 r. wydana została decyzja Rektora (nr dyplomu [...]) o nadaniu stronie tytułu zawodowego magistra. Ww. decyzja jest ostateczna. Jej wydanie poprzedzało złożenie – 12 czerwca 2017 r. – przez skarżącego pracy magisterskiej pt.: "[...]" do której dołączono oświadczenie strony o świadomości prawnej, że złożona praca została napisana samodzielnie.

Pismem z 17 stycznia 2025 r. Prokuratur Prokuratury Okręgowej w G.(dalej: Prokurator) złożył w oparciu o art. 182 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 7 listopada 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 77 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. z 11 września 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1571) wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem poprzez stwierdzenie nieważności dyplomu wydanego stronie 26 czerwca 2017 r. przez Rektora A im. [...] w K., potwierdzającego nadanie tytułu zawodowego magistra.

Prokurator wskazał, że strona wprowadziła członków komisji egzaminacyjnej w błąd co do faktu, że jest autorem pracy magisterskiej o tytule "[...]", a którą to pracą posłużył się przed komisją egzaminacyjną A im. [...] w K. jako sporządzoną przez siebie w całości, podczas gdy pracę tę sporządziła inna osoba. Fakt ten został przy tym stwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego K.w K. z 9 lipca 2020 r., [...] .

Decyzją z 31 stycznia 2025 r. nr [...] Rektor orzekł o "uchyleniu dyplomu nr [...] z dnia 26 czerwca 2017 r. nadającego Panu G.K. tytuł zawodowy magistra oraz odmawiam nadania Panu G.K. stopnia zawodowego magistra".

Pismem z 12 lutego 2025 r. zatytułowanym jako "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" Prokurator domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z 31 stycznia 2025 r. w przedmiocie uchylenia dyplomu nr [...] z 26 czerwca 2017 r. Argumentowano, że Rektor błędnie zakończył postępowanie wznowieniowe, skoro orzekł o "uchyleniu dyplomu", który nie jest decyzją administracyjną i jako taki nie podlega uchyleniu.

Pismem z 11 kwietnia 2025 r. Rektor zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności dyplomu nr [...] wydanego stronie 26 czerwca 2017 r., który potwierdza nadanie tytułu zawodowego magistra.

Decyzją z 21 lipca 2025 r. nr [...] Rektor działając na podstawie art. 104 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 77 ust. 4 pkt 2 oraz art. 77 ust, 5 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.; dalej: p.s.w.n.) stwierdził "nieważności dyplomu nr [...] , wydanego Panu G.K. w dniu 26 czerwca 2017 r. przez Rektora A im. [...] w K., który potwierdza nadanie tytułu zawodowego magistra".

Natomiast aktualnie zaskarżoną decyzją z 21 lipca 2025 r. nr [...] Rektor uchylił swoją wcześniejszą decyzję z 31 stycznia 2025 r. nr [...] w całości; (2) uchylił decyzję z 26 czerwca 2017 r. o nadaniu stronie tytułu zawodowego magistra; (3) odmówił nadania stronie tytułu zawodowego magistra.

W podstawie prawnej organ powołał następujące przepisy, a mianowicie: art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 23 ust. 4 p.s.w.n., oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 76 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 p.s.w.n., art. 77 ust. 4 pkt 2 p.s.w.n.

Rektor argumentował, że kluczowym dowodem w niniejszej sprawie jest prawomocny wyrok Sądu Rejonowego K. w K. z 9 lipca 2020 r., sygn. akt [...]. Orzeczeniu temu przysługuje, jak dalej zaznaczył organ, przymiot dokumentu urzędowego, co zgodnie z przepisem art. 76 § 1 k.p.a. oznacza, że stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wyrok Sądu Rejonowego warunkowo umarza postępowanie, nie jest więc możliwe uznanie go – w ocenie organu – za wyrok skazujący. Wyrok warunkowo umarzający postępowanie nie jest jednak, jak spostrzeżono, wyrokiem uniewinniającym. W istocie, wyrok warunkowo umarzający postępowanie potwierdza, że osoba oskarżona popełniła zarzucany jej czyn, jednocześnie obalając domniemanie niewinności. Następnie zaznaczono, że organ nie jest związany wyrokiem Sądu Rejonowego K. w K., ponieważ wyrok ten nie jest wyrokiem skazującym. Nie sposób jednak odmówić dokumentowi urzędowemu w postaci uwierzytelnionego odpisu wyroku sądu mocy dowodowej, co wobec braku dowodów przeciwnych przemawia za uznaniem, że strona popełniła przestępstwo z art. 272 k.k. W podsumowaniu organ stwierdził, że decyzja jest skutkiem ustalenia, że pierwotna decyzja z 26 czerwca 2017 r. (o nadaniu tytułu zawodowego magistra) została wydana w wyniku naruszenia prawa. Dlatego też organ administracji publicznej jako związany przepisami k.p.a. nie ma w zakresie rozstrzygnięcia niniejszej sprawy innej możliwości, niż tylko uchylić decyzję z 26 czerwca 2017 r. i wydać nową decyzję.

Od ww. decyzji Rektora z 21 lipca 2025 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł skarżący zarzucając jej naruszenie: art. 10 § 1 k.p.a. tj. prawo czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczono następnie, że organ poprzestał na uznaniu za wystarczające ustaleń wynikających z wyroku sądu karnego dotyczącego warunkowego umorzenia postępowania karnego bez jakiejkolwiek samodzielnej, niezależnej oceny materiału dowodowego dotyczącego sposobu przygotowania przez stronę pracy magisterskiej. Zdaniem strony - ocena organu została ograniczona jedynie do formalnego stwierdzenia naruszenia na podstawie jednego dokumentu bez pogłębionej analizy oraz bez aktywnego udziału strony, co pozostaje także w sprzeczności z zasadą zaufania obywatela do organów administracji publicznej oraz zasadą proporcjonalności.

W konsekwencji strona wnosiła o uchylenie decyzji nr [...] w całości oraz stwierdzenie, że jej wydanie nastąpiło z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Natomiast w odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie odwołując się do stanowiska zajętego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie strony skarżącej, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje ocena legalności decyzji Rektora z 21 lipca 2025 r. nr [...]. W jej wyniku orzeczono o uchyleniu wcześniejszej decyzji Rektora z 26 czerwca 2017 r. o nadaniu stronie tytułu zawodowego magistra, a następnie odmówiono stronie nadania tytułu zawodowego magistra.

Zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowieniowym na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja (ta) wydana została w wyniku przestępstwa.

Z akt administracyjnych wynika, że decyzją z 26 czerwca 2017 r. Rektor nadał stronie stopień zawodowy magistra. Decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji, gdyż nie została zaskarżona przez żadną ze stron. Następnie pismem z 17 stycznia 2025 r. Prokurator powołując się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego K. w K. z 9 lipca 2020 r., [...] żądał wszczęcia postępowania administracyjnego "mającego na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem". Rektor prawidłowo uznał, że Prokurator powołał się na przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z faktem wydania prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, a wniosek dotyczy postępowania zakończonego decyzją ostateczną (z 26 czerwca 2017 r.), jak również został wniesiony w terminie wynikającym z art. 146 § 1 k.p.a.

Słusznie zatem wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 26 czerwca 2017 r. o nadaniu stronie tytułu zawodowego magistra. Samo wznowienie postępowania nie oznacza jeszcze konieczności uchylenia decyzji objętej wnioskiem Prokuratora. Rozpoczyna się bowiem postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w tym sensie, czy powołana we wniosku przesłanka ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Postępowanie wznowieniowe nie oznacza ponownego rozstrzygania sprawy w jej całym wymiarze. Postępowanie to dotyczy ustalenia, czy przesłanka wznowieniowa w istocie prowadzi do konieczności uchylenia decyzji i ponownego rozstrzygnięcia sprawy.

Zasadnie uznał Rektor, że kluczową dla tej sprawy okolicznością powołaną we wniosku Prokuratora z 17 stycznia 2025 r. jest fakt wydania przez Sąd Rejonowy K.w K. 9 lipca 2020 r., w sprawie [...] prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego proces karny z udziałem strony, której postawiono następujący zarzut: "w dniu 20 czerwca 2017 roku w K., wyłudził poświadczenie nieprawdy w postaci dyplomu A w K. potwierdzającego zdobycie tytułu magistra, poprzez podstępne wprowadzenie członków komisji egzaminacyjnej w błąd co do faktu, iż jest autorem pracy magisterskiej o tytule "[...]", którą to pracą posłużył się przed komisją egzaminacyjną wymienionej uczelni wyższej, jako sporządzoną przez siebie w całości, podczas gdy pracę tę sporządziła inna osoba, tj. o czyn z art. 272 k.k.".

Wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne nie jest wyrokiem skazującym. Warunkowe umorzenie postępowania zakłada bowiem ustalenie sprawstwa i winy oskarżonego i jako takie, choć nie jest skazaniem, jest elementem represji i sankcji. Natomiast odnośnie charakteru samego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie podkreśla się, że taki wyrok nie może być utożsamiany z wyrokiem skazującym, jednakże zawiera on w sobie stwierdzenie popełnienia przestępstwa. Z wyroku takiego w sposób jednoznaczny wynika zarówno popełnienie przestępstwa przez sprawcę, jak i potwierdzenie jego winy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2012 r., II OSK 899/11).

W konsekwencji uznać należało, że wydając zaskarżoną decyzję organ był uprawniony do uwzględnienia faktu popełnienia przez skarżącego czynu zabronionego – wyłudzenia poświadczenia nieprawdy – tj. przestępstwa z art. 272 k.k. Okoliczność ta ma zaś bardzo istotne znaczenie w niniejszym postępowaniu, gdyż zgodnie z art. 76 ust. 2 p.s.w.n. praca dyplomowa jest samodzielnym opracowaniem zagadnienia naukowego, artystycznego lub praktycznego albo dokonaniem technicznym lub artystycznym, prezentującym ogólną wiedzę i umiejętności studenta związane ze studiami na danym kierunku, poziomie i profilu oraz umiejętności samodzielnego analizowania i wnioskowania.

W kwestii zarzutu skarżącego dotyczącego uwzględnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, przede wszystkich treści prawomocnego wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy K. w K. 9 lipca 2020 r., w sprawie [...] i tym samym zaniechaniu samodzielnego rozpatrzenia sprawy przez Rektora uznać należy, że jest on niezasadny. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, fakt warunkowego umorzenia postępowania, istniejąc jako fakt społeczny, nie tylko może, ale także musi być brany pod uwagę przy wydawaniu decyzji o uzyskaniu tytułu zawodowego magistra i uzyskaniu dyplomu (art. 76 p.s.w.n.). W przepisie tym, w jego ustępie drugim jest m.in. mowa o obowiązku samodzielnego sporządzenia pracy dyplomowej. Z oświadczenia strony z 12 czerwca 2017 r. wynika, że praca magisterska została przez stronę sporządzona samodzielnie, a przy tym skarżący "jest świadom odpowiedzialności prawnej za złożenie nieprawdy". Natomiast prawomocny wyrok sądu powszechnego z 9 lipca 2020 r., [...], obala ww. oświadczenie.

Wyrok ten jest zatem dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jednak szczególna moc dowodowa tego środka jest ograniczona, gdyż na podstawie art. 76 § 3 k.p.a. możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Taki dowód nie został jednak zgłoszony w skardze bądź w jakimkolwiek innym piśmie w ramach postępowania administracyjnego.

Zatem skarżący w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego nie podważył okoliczności w nim stwierdzonych, jak również nie wykazał, aby ww. wyrok nie obowiązywał (np. w wyniku jego uchylenia przez sąd odwoławczy).

Organ prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko, a jego działanie wbrew stanowisku strony nie stanowiło naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym akcentowanej w uzasadnieniu skargi zasady samodzielności jurysdykcyjnej. W szczególności Sąd nie zgadza się z zarzutem naruszenia przez organ treści art. 10 § 1 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że strona miała zagwarantowane prawo czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu i z tego prawa korzystała – m.in. składała wnioski dowodowe (por. pismo z 31 marca 2025 r.), jak również była informowana o wszczęciu postępowania administracyjnego i jego przedmiocie (por. zawiadomienie z 11 kwietnia 2025 r., [...]), w tym uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a., a dalej organ informował stronę o przedłużenie terminu do załatwienia sprawy (por. pismo z 26 maja 2025 r., [...]). Rektor wystąpił również do Sądu Rejonowego K. w K. o wydanie uwierzytelnionego odpisu wyroku z 9 lipca 2020 r., [...] oraz o uzyskanie dalszych informacji co do treści wyroku i daty zatarcia "obowiązków wynikających z wyroku" (por. pismo z 9 czerwca 2025 r., [...] ).

Stwierdzając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę