Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński (sprawozdawca), Protokolant Nikola Szymonik, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1315/20 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 maja 2020 r. nr 1401-IOV-3.603.37.2019.JKr w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2008 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Skarga kasacyjna.

1.1. S. sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 23 czerwca 2021 r., wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2021 r., III SA/Wa 1315/20. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 maja 2020 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2008 r.

1.2. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżono w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej, w zw. art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a i w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie i utrzymywanie w obrocie prawnym wadliwej decyzji w sytuacji, gdy zmienność interpretacji prawa i wydawanie różnych decyzji w tym samym stanie faktycznym i prawnym narusza zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz stoi w sprzeczności z urzeczywistnianiem zasad sprawiedliwości społecznej;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 241 § 2, art. 240 § 1 pkt 4 i art. 128 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez oparcie orzeczenia na formalnym brzmieniu przepisu i przez to bezpodstawną odmowę wznowienia postępowania w sytuacji, gdy Decyzja pierwotna jest oczywiście wadliwa i winna być uchylona, a przez to zaaprobowanie sytuacji, kiedy w tożsamych stanach faktycznych i prawnych funkcjonują w obrocie prawnym odmienne rozstrzygnięcia, co stoi w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego;

- art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 oraz art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c w zw. art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne oddalenie skargi wskutek zaakceptowania stanowiska Dyrektora IAS i przyjęcie, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18 (dalej: Uchwała I FPS 3/18), zmieniająca wykładnię przepisów mających bezpośredni wpływ na sytuację prawną Spółki (tj. upływ terminu przedawnienia jej zobowiązania podatkowego) nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, podczas gdy fakt wydania Uchwały I FPS 3/18, w której podważono prawidłowość interpretacji przepisów prawa przedstawionej w Decyzji pierwotnej spełnia kryteria do wznowienia postępowania i uchylenia Decyzji pierwotnej;

- naruszenie art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 243 § 3 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez ich niezastosowanie i brak uchylenia Decyzji, w sytuacji gdy odmowa wznowienia postępowania w sprawie Spółki wskutek wydania Uchwały I FPS 3/18 stanowi naruszenie zasady równości i tożsamego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji prawnej, ponieważ zmiana interpretacji przepisów przez uchwałę NSA niesie za sobą takie same skutki jak te wynikające z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej (związane z wydaniem orzeczenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej; dalej jako ,,TSUE"). Wspomniane naruszenie przepisów postępowania prowadzi do sytuacji, w której Spółka – jako podmiot wobec którego przepisy prawa zostały zastosowane w sposób niezgodny z wykładnią zawartą w uchwale NSA jest dyskryminowana względem podmiotów, których interesy zostały zabezpieczone na wypadek wydania rozstrzygnięcia niezgodnego z wykładnią przepisów prawa unijnego zawartego w wyrokach TSUE;

- naruszenie art. 151 w zw. z art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne oddalenie skargi Spółki mimo związania Sądu treścią Uchwały I FPS 3/18, która rozstrzygała zagadnienie prawne odnoszące się do analogicznego problemu prawnego zaistniałego w sprawie Spółki - zastosowanie Uchwały I FPS 3/18 doprowadziłoby do wydania przez Sąd odmiennego rozstrzygnięcia, uchylającego Decyzję;

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 82 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP polegające na niedostrzeżeniu przez WSA w Warszawie naruszenia przez Dyrektora IAS zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych związanego z odmiennym traktowaniem podatników znajdujących się w takiej samej sytuacji prawnej tylko z uwagi na moment dostrzeżenia przez NSA w ramach Uchwały I FPS 3/18 wadliwości dotychczasowej interpretacji przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia poprzez zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

1.3. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego Wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

4.1. Przed odniesieniem się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w dniu 23 kwietnia 2019 r. do organu wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącej z 16 kwietnia 2019 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 28 września 2016 r. Swoje żądanie skarżąca umotywowała wystąpieniem przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I FPS 3/18 z 18 marca 2019 r. Przy czym wniosek złożony w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej został rozpoznany w odrębnym postępowaniu. Odmawiając wznowienia postępowania, organ powołał się na art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Organ wyjaśnił, że o wydaniu decyzji skarżąca dowiedziała się w dniu doręczenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 28 września 2016 r., tj. 5 października 2016 r., natomiast żądanie wznowienia postępowania złożone zostało wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2019 r.

4.2. W świetle powyższego, organ, odmawiając wszczęcia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, zastosował art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem sądowej kontroli było zatem zbadanie, czy przepis ten został prawidłowo zastosowany. Natomiast kwestia ta w zasadzie nie budzi wątpliwości. Żądanie wznowienia postępowania skarżąca oparła na art. 240 § 2 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Nie ulega wątpliwości, że o wydaniu decyzji skarżąca dowiedziała się w dniu doręczenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 28 września 2016 r., tj. 5 października 2016 r., natomiast żądanie wznowienia postępowania złożone zostało wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2019 r., w więc z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

5.1. Mając na uwadze przedstawione wyjaśnienia, na uwzględnienie nie zasługują podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, gdyż zasadniczo wykraczają poza granice sprawy poddanej sądowej kontroli w tym postępowaniu.

5.2. Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej, w zw. art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a i w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Powołana w uzasadnieniu tego zarzutu zmienność "zmienność interpretacji prawa i wydawanie różnych decyzji w tym samym stanie faktycznym" nie mogło mieć znaczenia w kontekście odmowy wszczęcia postępowania, gdyż – co raz jeszcze należy zaakcentować – organ nie rozpoznawał wniosku o wznowienie postępowania co do istoty ze względu na odmowę wszczęcia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia o wznowienie postępowania.

5.3. Nie można zgodzić się z Autorem skargi kasacyjnej, że organ bezpodstawnie odmówił wznowienia postępowania i tym samym naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 241 § 2, art. 240 § 1 pkt 4 i art. 128 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Odmowa wznowienia postępowania miała miejsce na podstawie art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, którego brzmienie nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Organ także prawidłowo zastosował ten przepis w okolicznościach faktycznych tej sprawy.

5.4. Nie ma racji skarżąca, wskazując, że podstawę do wznowienia postępowania stanowi uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18. Organ w ogóle nie prowadził ustaleń w tym zakresie, odmawiając wszczęcia postępowania ze względu na uchybienie terminu do wniesienia o wszczęcie postępowania. Z tych powodów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 243 § 3 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 269 § 1 p.p.s.a. oraz zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 82 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP.

6. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – orzekł, jak w sentencji wyroku.

7. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. - Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA

Dominik Mączyński Sylwester Marciniak Marek Olejnik