Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], zezwalającej na przetwarzanie odpadów spółce [...] postanawia: wskazać Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy w sprawie.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu pomiędzy nim a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], zezwalającej na przetwarzanie odpadów spółce [...] Sp. z.o.o.

W uzasadnieniu wniosku Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wskazał, że pismem z dnia [...] grudnia 2019 r" znak: [...], Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] (zwanemu dalej: "Regionalnym Dyrektorem"), wniosek firmy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przy ul. [...] dotyczący stwierdzenia wygaśnięcia ww. zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Na mocy tego zezwolenia Spółka prowadziła działalność w zakresie przetwarzania odpadów na fragmentach działek o nr ew. [...] i [...]. W związku z zakończeniem działalności w zakresie przetwarzania odpadów Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie jej wygaśnięcia.

Prezydent Miasta [...] przekazując wniosek powołał się na decyzję nr [...] Ministra Energii z dnia [...] czerwca 2019 r., w sprawie ustalenia terenów zamkniętych ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa (Dz. Urz. ME z 2019 r. poz. 9) uzasadniając, że działki na których prowadzone było przetwarzanie odpadów należą do terenów zamkniętych. Dodatkowo zaznaczono, że zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 701, z późn. zm.), zwanej dalej: "ustawą o odpadach", organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się Regionalny Dyrektor. W uzasadnieniu wniosku organ ten wskazał m.in., że decyzja Ministra Energii, na którą powołuje się Prezydent Miasta [...], obowiązuje od dnia 12 lipca 2019 r., a przywołany wyżej przepis ustawy o odpadach dotyczy kompetencji organu w zakresie wydania zezwolenia w zakresie zbierania i przetwarzania - a nie stwierdzenia wygaśnięcia tych decyzji. Nadto przepis art. 162 § 1 K.p.a. stanowi, iż to organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji - stwierdza jej wygaśniecie. Poza wszelką wątpliwością jest, że organem administracji publicznej, który wydał decyzję zezwalającą spółce [...] Sp. z.o.o. na przetwarzanie odpadów w pierwszej instancji jest Prezydent Miasta [...]. Zatem w okolicznościach sprawy - to Prezydent Miasta [...] jest organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...].

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta [...] wniósł o wskazania Regionalnego Dyrektora jako organ właściwy w sprawie. Jak wskazał ten organ zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. W przypadku orzekania o wygaśnięciu decyzji, kiedy nastąpiła zmiana właściwości rzeczowej organu, organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest nowy organ, tj. ten, który na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów wydawałby taką decyzję w pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a." z zastrzeżeniem art. 22 § 1 K.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych.

W przedmiotowej sprawie właściwy do rozstrzygnięcia sporu jest sąd administracyjny, albowiem, w okolicznościach sprawy, będące w sporze organy nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia.

Spór o właściwość ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów jednostek samorządu terytorialnego dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej. Ze sporem negatywnym mamy do czynienia wówczas, gdy żaden z organów nie uznaje się za właściwy do załatwienia wniosku strony.

Należy podkreślić, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swojego żądania (por. wyrok NSA z 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890), a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok NSA z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). Organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko strony.

W sprawie niniejszej przedmiotem sporu kompetencyjnego jest to, który organ jest właściwy do rozpoznania wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. zezwalającej ww. Spółce na przetwarzanie odpadów.

Zgodnie z art. 48 ustawy o odpadach zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wygasa: m.in. jeżeli podmiot objęty zezwoleniem zaprzestał działalności objętej zezwoleniem lub z innych powodów zezwolenie stało się bezprzedmiotowe (pkt 2), na wniosek podmiotu objętego zezwoleniem (pkt 3). Ustawa o odpadach nie zawiera przepisów szczególnych, które regulowałyby właściwość organu w sprawach, o których mowa w art. 48 tej ustawy. Zatem zastosowanie w tym zakresie znajdują przepisy K.p.a. Zgodnie z art. 162 § 1 K.p.a. wygaśnięcie decyzji stwierdza organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji. W tej sprawie organem, który wydał decyzję, o której wygaszenie strona wnosi był Prezydent Miasta [...]. Zatem to ten organ jest właściwy do rozpoznania wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] dotyczącego stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Jak prawidłowo wskazał wnioskodawca Regionalny Dyrektor byłby organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów wyłączenie na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej, co wynika z art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach w zw. z art. 378 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r, poz. 1396, ze zm.). Tymczasem, teren zamknięty, którego dotyczy niniejsza sprawa nie jest terenem ustalonym przez Ministra Obrony Narodowej, lecz przez Ministra Energii.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.