III SA/Łd 226/24 - Postanowienie

Data orzeczenia	2024-07-31	
Data wpływu	2024-04-12	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi	
Sędziowie	Anna Dębowska /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6120 Ewidencja gruntów i budynków	
Hasła tematyczne	Przywrócenie terminu	
Sygn. powiązane	I OZ 717/24	
Skarżony organ	Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego	
Treść wyniku	Odmówiono przywrócenia terminu	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 86 § 1, art. 87, art. 88, art. 49 § 1, art. 53 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Dnia 31 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 22 lipca 2021 roku nr GiK-II.7221.41.2020.MF w przedmiocie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany granic i powierzchni działek postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. eg	
Uzasadnienie
Decyzją z 22 lipca 2022 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z 7 października 2020 r. o ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany granic i powierzchni działek ewidencyjnych [...], [...], [...] z obrębu ewidencyjnego [...] w gminie A., zgodnie z operatem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]. W decyzji tej zawarte było pouczenie o tym, że służy na nią stronom prawo do złożenia skargi za pośrednictwem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji.

Powyższą decyzję doręczono M. K. 27 lipca 2021 r.

Na decyzję tę M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę 20 lutego 2024 r.

13 marca 2024 r. skarżąca złożyła pismo opatrzone datą 8 marca 2024 r., w którym wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

W wykonaniu zarządzenia z 15 kwietnia 2024 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem niekorzystnych skutków procesowych, braków wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przez:

a) wskazanie, jaka konkretnie była przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi;

b) podanie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu;

c) podanie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i ich uprawdopodobnienie;

d) uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie 6 odpisów skargi oraz wskazanie swojego numeru PESEL.

Powyższe wezwanie skarżąca odebrała 18 kwietnia 2024 .

24 kwietnia 2024 r. skarżąca uzupełniła braki formalne skargi, tj. złożyła 6 odpisów skargi oraz wskazała w piśmie opatrzonym datą 21 kwietnia 2024 r. numer PESEL.

W piśmie tym skarżąca wskazała na konflikt z H. B. dotyczący lokalizacji ogrodzenia. Wyjaśniła, że trwała już wówczas sprawa w Sądzie Rejonowym. Oczekiwała na "wyprowadzenie" sprawy karnej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Nie skontaktował się z nią. Przyczyna była rodzinna. Ustała po "założeniu sprawy". Ma do czynienia z "nieuczciwością Urzędów". Pomaga córce mieszkającej poza granicami, która w 2021 r. urodziła wnuczka, a w listopadzie 2023 r. drugie dziecko.

Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SPP/Łd 38/24 starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

14 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącej wyznaczony z urzędu wniósł pismo, w którym oświadczył, że popiera skargę oraz wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik skarżącej wniósł także o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o przyznanie i zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one uiszczone ani w całości ani części, według norm prawem przepisanych z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt SK 66/19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5 p.p.s.a.).

Z treści powołanych przepisów wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, termin do dokonania przez stronę czynności, któremu uchybiła należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;

2. wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;

3. jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin;

4. we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

5. jeżeli upłynął rok od uchybionego terminu zachodzi wyjątkowy przypadek.

Wobec tego brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej, stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa wprawdzie, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z 22 stycznia 2014 r., II OZ 10/14). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu jest skutkiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M. Praw. 2002, nr 23, s. 1059; wyroki NSA: z 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96; z 17 maja 2011 r., II OSK 933/10). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się, np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 281-282). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, w tym również w zakresie obliczania terminów, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, brak staranności strony w zapoznaniu się z treścią pouczenia zawartego w doręczonej decyzji, oczekiwanie na poradę profesjonalisty, tym bardziej gdy strona została pouczona o terminach i innych okolicznościach mających wpływ na jej sytuację prawną (por. np. wyroki NSA: z 29 sierpnia 1997 r., II SA 101/96; z 26 listopada 1997 r., I SA/Lu 1219/96; z 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97; z 8 maja 2001 r., SA/Sz 260/00; z 21 maja 1999 r., I SA/Gd 2243/98; z 9 stycznia 2014 r., II GSK 1668/12; z 12 marca 2014 r., I OSK 473/13; z 24 października 2014 r., I OSK 2043/13; z 1 września 2015 r., II OSK 36/14; z 21 stycznia 2020 r., I OSK 1884/18; postanowienia NSA: z 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08; z 10 września 2010 r., II OZ 849/10; z 9 czerwca 2011 r., I OZ 402/11; z 7 maja 2015 r., II OZ 394/15). Jako regułę przyjmuje się również, że skutki działania innych osób za stronę, a więc osób którymi się posługuje, ją obciążają, zatem wadliwe dokonanie przez nich czynności nie wyłącza winy strony (por. postanowienie NSA z 26 czerwca 2015 r., II OZ 609/15).

Wskazać należy, że jednym z warunków formalnych merytorycznego rozpoznania wniosku jest jego wniesienie w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega bowiem odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Niemożność ustalenia konkretnego momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, nie może zostać potraktowana jako brak formalny, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 13 listopada 2013 r., II OZ 974/13). W sytuacji gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin ten został zachowany, to obowiązkiem sądu jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 13 czerwca 2008 r., I OZ 376/08; z 28 czerwca 2006 r., II OZ 661/06; z 15 września 2006 r., II OZ 885/06).

Zdaniem sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżąca, pomimo skierowanego do niej wezwania, nie wskazała kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Jedynie ogólnikowo stwierdziła, że "po założeniu sprawy", której jednakże nie wskazała i nie podała żadnej konkretnej daty ani okoliczności umożliwiającej ustalenie, kiedy to nastąpiło.

Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła swojego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak wspomniano, do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu, konieczne jest chociażby uprawdopodobnienie należytej staranności wymaganej od strony dbającej o swoje interesy. Z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji przywrócenia terminu pozytywne rozstrzygnięcie wniosku możliwe jest wyłącznie w sytuacji wystąpienia okoliczności obiektywnych, na które podmiot dopuszczający się uchybienia nie miał, a nawet nie mógł mieć jakiegokolwiek wpływu.

Podkreślić w tym miejscu należy, że wobec doręczenia skarżącej zaskarżonej decyzji 27 lipca 2021 r. trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o którym stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a., upłynął 26 sierpnia 2021 r. (w czwartek). Skarga została natomiast wniesiona dopiero 20 lutego 2024 r., a więc po ponad dwóch latach od jego upływu.

W takim wypadku przywrócenie terminu do wniesienia skargi byłoby możliwe tylko w wyjątkowym przypadku (art. 87 § 5 p.p.s.a.).

Tymczasem skarżąca nie wykazała, że miał miejsce wyjątkowy przypadek. Jedynie ogólnikowo powołała się nieskonkretyzowaną "przyczynę rodzinną", sprawę mającą się toczyć przed Sądem Rejonowym, "nieuczciwość Urzędów", udzielanie pomocy córce, która w 2021 r. i w listopadzie 2023 r. urodziła dzieci.

Pozostała argumentacja skarżącej odnosi się natomiast w istocie do merytorycznych aspektów sprawy. Pełnomocnik skarżącej w piśmie wniesionym 14 czerwca 2024 r. również nie przedstawił żadnych okoliczności mogących świadczyć o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a zwłaszcza, że zachodzi wyjątkowy przypadek jak tego wymaga art. 87 § 5 p.p.s.a. Zawarta w tym piśmie argumentacja dotyczy wyłącznie zasadności skargi.

Z tych względów sąd uznał, że przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie nie zostały spełnione i dlatego na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

ds