Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na niewykonanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lubartowie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 marca 2023 r. sygnatura akt I SA/Lu 36/23 - w zakresie dopuszczalności skargi p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Po rozpoznaniu skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 18 listopada 2022 r. nr 0601-IEE.711.282.2022.3 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 15 marca 2023 r. (I SA/Lu 36/23) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lubartowie z dnia 14 września 2022 r. nr 0609-SEE-711.886.2022, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

M. C. wniósł skargę na niewykonanie wyżej opisanego wyroku, podnosząc że organy nie respektują orzeczenia wydanego przez sąd. Nie tylko nie zawiesiły postępowania egzekucyjnego, ale też doprowadziły je do końca, egzekwując całą kwotę nim objętą.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Lubartowie zwrócił się o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na działania lub zaniechania organów administracji publicznej, wprost wskazane w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – oznaczana dalej jako p.p.s.a.), w szczególności wyliczone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Szczególnym przepisem jest art. 154 § 1 p.p.s.a., który umożliwia stronie wniesienie skargi na niewykonanie przez organ administracji publicznej wcześniejszego wyroku sądu administracyjnego. Zgodnie z tą regulacją, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy strona może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powyższego przepisu wynika wyraźnie, że skarga na niewykonanie wyroku w tym trybie nie jest dopuszczalna, jeżeli przedmiotem kontroli sądu było działanie organów, np. decyzja lub postanowienie.

Powyższa regulacja jest spójna z pozostałymi unormowaniami procedury sądowoadministracyjnej. Stosownie bowiem do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą

w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Organy administracji publicznej jak najbardziej mają zatem obowiązek stosować się do zaleceń i ocen, zawartych w orzeczeniu sądu. Strona postępowania ma także prawo domagać się, by działania organów odpowiadały wymogom art. 153 p.p.s.a. i w takim rozumieniu wyrok sądu został wykonany. Jednak właściwym środkiem ku temu jest wniesienie skargi na decyzję, postanowienie lub inne czynności, przedsięwzięte w wyniku ponownego rozpatrywania sprawy. W jego toku organy administracji muszą się bowiem stosować do oceny prawnej i wskazań, pochodzących od sądu. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. może być podstawą zarzutów skargi, a co więcej, nawet jeżeli strona takiego działania wprost nie wytknie, sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu uwzględnić fakt takiego naruszenia, co wynika z art. 135 p.p.s.a.

Inaczej rzecz się ma w wypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wówczas sąd w pierwszej kolejności zobowiązuje organ do konkretnego działania (art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.), zatem niewykonanie wyroku polegać może na braku aktywności. Skarga w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. przewidziana została właśnie na wypadek biernej postawy organu administracji i tylko do takich sytuacji się ogranicza.

W sytuacji skarżącego oznacza to, że w toku kontynuowanego postępowania egzekucyjnego organy administracji publicznej obowiązane były zastosować się do wyroku z dnia 15 marca 2023 r. Jeśli w ocenie strony nie sprostały temu obowiązkowi, właściwym sposobem obrony było skorzystanie ze środków, przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), w szczególności z zarzutów lub skargi na czynności egzekucyjne. Następnie, w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych, zapadającego w formie postanowienia, skarżący mógł złożyć skargę do sądu administracyjnego – podstawę ku temu stwarza bowiem art.

3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. W ramach kontroli postanowień organów egzekucyjnych badaniu podlegałoby również to, czy uczyniły one zadość wymogom, wynikającym z art. 153 p.p.s.a.

Nie jest natomiast możliwe w tego rodzaju przypadku wniesienie skargi,

o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., z uwagi na wskazane wyżej ograniczenie jej przedmiotowego zakresu. Skarga taka w przypadku wyroku, nie dotyczącego bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., wobec czego Sąd orzekł jak na wstępie.