Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko [...] - oddala skargę -

Rada Wydziału [...] Politechniki [...] uchwałą z dnia [...] października 2008 r., unieważniła konkurs na stanowisko profesora nadzwyczajnego w Katedrze [...].

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r. Z. S. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały. W uzasadnieniu podniósł, że uchwała jest sprzeczna z prawem oraz statutem uczelni, bowiem on sam przystąpił do konkursu i został wyłoniony, jako jedyny kandydat na te stanowisko.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 61a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały. W uzasadnieniu podał, że przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164. poz. 1365 z późn. zm.), daje podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego wyłącznie dla właściwych organów danej szkoły wyższej (rektora lub senatu uczelni). Uchwały rady podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawach należących do jej kompetencji są wiążące dla kierownika, pracowników, doktorantów i studentów tej jednostki. Od uchwały rady podstawowej jednostki organizacyjnej kierownikowi tej jednostki służy odwołanie do senatu uczelni. Senat uczelni uchyla uchwałę rady podstawowej jednostki organizacyjnej sprzeczną z ustawą, statutem, uchwałą senatu, regulaminami i innymi przepisami wewnętrznymi uczelni lub naruszającą ważny interes uczelni. Uchwały senatu uczelni publicznej podjęte w zakresie kompetencji stanowiących są wiążące dla innych organów uczelni publicznej, jej pracowników, doktorantów i studentów. Jednak rektor uczelni publicznej może zawiesić wykonanie uchwały senatu, jeżeli narusza ona przepisy ustawy lub statutu uczelni i w terminie czternastu dni od jej podjęcia zwołuje posiedzenie senatu, w celu rozpatrzenia uchwały. Jeżeli senat nie zmieni lub nie uchyli zawieszonej uchwały, wówczas rektor przekazuje ją ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego, w trybie określonym w art. 36 ust. 1 ustawy (art. 65 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. W związku z czym, rozstrzygnięcie nadzorcze właściwego ministra dotyczy interesu prawnego określonej uczelni i kompetencji jej organów, czyli rektora lub senatu, do podejmowania aktów prawnych o charakterze ogólnym, a nie rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie innego podmiotu prawnego. Wniosek osoby fizycznej należy potraktować jako informację o ewentualnych nieprawidłowościach w uczelni, który może posłużyć jedynie jako sygnał do wszczęcia postępowania z urzędu, jeżeli organ uzna, że są do podstawy. W związku z tym, że Z. S. nie jest stroną, ani jej przedstawicielem czy pełnomocnikiem, to nie posiada uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału [...] Politechniki [...] powziętej w dniu [...] października 2008 r. w sprawie unieważnienia konkursu na profesora nadzwyczajnego w Katedrze [...], bowiem art. 36 ust. 1 ww. ustawy, nie przewiduje działania właściwego ministra na wniosek złożony przez podmiot zainteresowany wyeliminowaniem uchwały lub decyzji organu uczelni z obrotu prawnego. Zatem w ocenie organu, po stronie wnioskodawcy brak jest przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. z uwagi na brak interesu prawnego. Zgodnie bowiem z treścią tegoż przepisu, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego, wskazał wyraźnie na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Chodzi tu zatem nie tyle o interes faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ile o interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. W związku z powyższym, wnioskodawca nie wykazał, że służy mu wspomniany interes albowiem nie wskazał normy prawa, z której wynikałyby dla niego bezpośrednio określone prawa lub obowiązki, a pomiędzy jego sytuacją prawną i przedmiotem postępowania nie istniało realne i rzeczywiste powiązanie. Dalej podkreślono, że brak interesu prawnego powoduje w konsekwencji brak legitymacji czynnej. Legitymacja procesowa wiąże się z uprawnieniami określonego podmiotu do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego (legitymacja procesowa czynna) oraz uczestniczeniem w tym postępowaniu jako strona (legitymacja procesowa bierna) ze względu na dysponowanie interesem prawnym lub obowiązkiem znajdującym umocowanie w materialnym prawie administracyjnym, a także w procesowym prawie administracyjnym w takim zakresie, w jakim będzie chodzić o weryfikację w trybie postępowania administracyjnego zagadnienia posiadania przez ten podmiot interesu materialnoprawnego.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po rozpoznaniu wniosku Z. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. i w uzasadnieniu powołał się na argumenty w nim zawarte.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i w uzasadnieniu powołał się na zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej odrzucenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prawidłowo wywiódł, że po stronie skarżącego brak jest przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżący nie posiada bowiem interesu prawnego, gdyż brak jest normy prawa, z której wynikałyby dla niego bezpośrednio określone prawa lub obowiązki, a pomiędzy jego sytuacją prawną a przedmiotem postępowania nie istnieje realne i rzeczywiste powiązanie.

Na wstępie należy przede wszystkim podkreślić, że jak prawidłowo wywódł organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, od uchwały rady podstawowej jednostki organizacyjnej kierownikowi tej jednostki służy odwołanie do senatu uczelni. Senat uczelni - zgodnie z art. 68 ust 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365, z późn. zm.) uchyla uchwałę rady podstawowej jednostki organizacyjnej sprzeczną z ustawą statutem, uchwałą senatu lub najwyższego organu kolegialnego uczelni niepublicznej, regulaminem i innymi przepisami wewnętrznymi uczelni lub naruszającą ważny interes uczelni. Zgodnie natomiast z art. 65 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy rektor uczelni publicznej zawiesza wykonanie uchwały senatu naruszającej przepisy ustawy lub statutu uczelni i w terminie 14 dni od jej podjęcia zwołuje posiedzenie senatu w celu ponownego rozpatrzenia uchwały. Jeżeli senat nie zmieni albo nie uchyli zawieszonej uchwały, rektor przekazuje ją ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego w celu rozpatrzenia w trybie art. 36 ust. 1 tej ustawy. Oznacza to zatem, że interes skarżącego w niniejszej sprawie jest jedynie interesem faktycznym. Posiadanie interesu prawnego w sprawie zależy od konkretnego unormowania prawnego, a nie od mylnego uznania się za stronę. Zatem o tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie podmiotu, bądź dopuszczenie go przez organ do udziału w tym postępowaniu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny".

Należy zauważyć, że skarżący nie został zatrudniony na stanowisku, o objęcie którego się ubiegał, a uchwała Rady Wydziału [...] Politechniki [....] z dnia [...] października 2008 r. dotyczyła unieważnia konkursu, w wyniku którego skarżący wcale nie został wybrany, a zatem nie nie była ona bezpośrednio skierowana do osoby skarżącego. Oczywistym jest, że skarżący startujący w konkursie jest zainteresowany, żeby się on odbył i został rozstrzygnięty, jednakże sam fakt brania w nim udziału nie powoduje powstania po stronie skarżącego interesu prawnego w zaskrażeniu uchwały o inieważnieniu nierozstrzygniętego konkursu. Brak jest także przepisu prawa mateialnego, który by przewidywał taki skutek.

Co więcej, wbrew wywodom skargi, w niniejeszej sprawie interes prawny skarżacego nie wynika z zawartego w art. 10 Kodeksu pracy prawa do pracy, w tym do minimalnego wynagrodzenia i obowiązku Państwa do prowadzenia polityki zmierzającej do pełnego produktywnego zatrudnienia. Skarżący w żaden sposób nie nabył bowiem roszczenia o zatrudnienie go na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Katedrze [...]. Podobnie w odniesieniu do pozostałych, powołanych w skardze przepisów Kodeksu Pracy, zakazujących m.in. dyskryminacji czy zapewniających prawo zrzeszania się, a także określających termin na wniesienie do sądu pracy żądania nawiązania umowy o pracę, trudno się doszukać, aby wynikał z nich interes prawny skarżącego w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.