Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M.P. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Aresztu Śledczego do załatwienia punktu 3. wniosku M.P. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałej części skargę oddala, IV. zasądza od Dyrektora Aresztu Śledczego na rzecz skarżącego M.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2020 r. M.P. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania czy:

1) na terenie Aresztu Śledczego znajduje się cela mieszkalna, w której oprócz drzwi, w wejściu do celi zamontowano kratę koszową (dystansującą) a także całodobowo można monitorować zachowanie osadzonego przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk;

2) na terenie Aresztu Śledczego jest stanowisko ochronne, na którym funkcjonariusz Służby Więziennej całodobowo kontroluje zachowanie osadzonego, pełniąc dozór przy otwartych drzwiach celi mieszkalnej i zamkniętej kracie koszowej (dystansującej) uniemożliwiającej osadzonemu samodzielne opuszczenie celi;

3) administracja Aresztu Śledczego na podstawie decyzji organu postępowania karnego wykonawczego o monitorowaniu zachowania osadzonego stosowała lub stosuje wobec osób przebywających w Areszcie Śledczym– na podstawie § 4 ust. 1 pkt 9 i 10 Instrukcji nr 2/2016 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 sierpnia 2016 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności – środki profilaktyczne polegające na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej, pełniącego całodobowo dozór przy otwartych drzwiach celi – całodobowo monitorując zachowanie osadzonego przez zamkniętą kratę koszową (dystansującą) uniemożliwiającą osadzonemu opuszczenie celi, o ile taka praktyka jest lub była stosowana, wnioskodawca wniósł także o udzielenie informacji, wobec ilu osadzonych w/w środki były stosowane kolejno w latach 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 i na dzień sporządzenia informacji;

4) administracji Aresztu Śledczego jest znana praktyka polegająca na stałej, całodobowej bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej, pełniącego całodobowo dozór przy otwartych drzwiach celi – całodobowo monitorując zachowanie osadzonego przez zamkniętą kratę koszową (dystansującą) uniemożliwiającą osadzonemu opuszczenie celi.

Wnioskodawca zwrócił się o doręczenie powyższej informacji publicznej listownie. Wniosek wpłynął do Dyrektora Aresztu Śledczego w dniu 12 czerwca 2020 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Aresztu Śledczego poinformował wnioskodawcę, iż w placówce tej znajdują się cele mieszkalne, o których mowa w pkt 1 wniosku oraz nie ma stanowiska, o którym mowa w pkt 2 wniosku. Z kolei w odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 3 oraz 4 wniosku, Dyrektor udzielił wnioskodawcy ogólnej informacji o podstawowych zadaniach Służby Więziennej, w tym wynikających z art. 108 § 1, art. 88d oraz art. 212 ba Kodeksu karnego wykonawczego, przytaczając treść powyższych przepisów.

Pismem datowanym na [...] czerwca 2020 r. M.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w zakresie obejmującym pkt 3 wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r. Zarzucił organowi naruszenie: art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecna wersja obowiązująca Dz.U. z 2020 r. poz. 2176) dalej w skrócie u.d.i.p., poprzez nieudostępnienie w terminie 14 dni żądanej informacji publicznej, a jedynie wydania wykładni prawa w przedmiocie stosowania przez administrację Aresztu Śledczego zindywidualizowanych oddziaływań oraz szczególnych zaleceń ochronnych z uwagi na charakter popełnionych przestępstw i konieczności dbania o właściwy wizerunek Służby Więziennej, a nadto art. 14 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie żądanej informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z treścią wniosku z [...] czerwca 2020 r.

Wniósł o zobowiązanie Dyrektora Aresztu Śledczego do udostępnienia w terminie 7 dni od daty ogłoszenia rozstrzygniecia w niniejszej sprawie, informacji publicznej w zakresie objętym pkt 3 wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r., jak również, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w powyższym zakresie.

Zdaniem skarżącego organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej mimo, iż jest w jej posiadaniu. Zamiast odpowiedzieć na wniosek w zakresie objętym skargą, udzielił jedynie wykładni prawa w przedmiocie stosowania przez administrację Aresztu Śledczego zindywidualizowanych oddziaływań oraz szczególnych zaleceń ochronnych z uwagi na charakter popełnionych przestępstw i konieczności dbania o właściwy wizerunek Służby Więziennej. Tymczasem decyzje o monitorowaniu zachowania osadzonego są dokumentami urzędowymi, które podlegają udostępnieniu na zasadach określonych przez u.d.i.p. Przechowywane są w aktach osobowych osób pozbawionych wolności prowadzonych przez administrację jednostki penitencjarnej. Podlegają one zatem udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Sama formuła "w szczególności" zawarta w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. jednoznacznie pokazuje, że katalog informacji publicznej, która podlega udostępnieniu, ma charakter niezamknięty. Czy żądana informacja przez wnioskodawcę jest informacją publiczną, czyli dotyczy informacji o sprawach publicznych, określa przepis art. 1 ust. 1 ustawy. Skoro decyzje o monitorowaniu zachowania osadzonego wydawane przez organy postępowania karnego wykonawczego są dokumentem urzędowym podlegającym ujawnieniu, to Dyrektor Aresztu Śledczego nie mógł uznać, że dane liczbowe, które stanowiłyby informację publiczną, nie są gromadzone. Wszystkie decyzje o monitorowaniu zachowania osadzonego podlegają nadzorowi penitencjarnemu dokonywanemu przez sędziego penitencjarnego, więc muszą być w stałym posiadaniu jednostki penitencjarnej. W tym zakresie organ nie uwiarygodnił faktu nieposiadania żądanej informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego wniósł o jej odrzucenie, motywując to niewyczerpaniem przez skarżącego przed zainicjowaniem postępowania sądowego środka zaskarżenia w postaci ponaglenia z art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżący wniósł o przyznanie na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., od organu na swoją rzecz sumy pieniężnej w wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, jak również o zasądzenie poniesionych kosztów postępowania, argumentując to lekceważeniem przez organ obowiązków wynikających z u.d.i.p. oraz działaniem na niekorzyść skarżącego. Kolejnym pismem procesowym z [...] grudnia 2020 r. skarżący podtrzymał powyższe wnioski, wskazując m.in., iż Dyrektor Aresztu Śledczego na wniosek innej osoby, o treści tożsamej z wnioskiem skarżącego z [...] czerwca 2020 r., udostępnił żądaną informację publiczną niezwłocznie i w całości. Zdaniem skarżącego, ze strony organu było to celowe działanie na jego niekorzyść, nie miało żadnego uzasadnienia merytorycznego, faktycznego ani prawnego i wynikało jedynie z faktu, iż skarżący jest osobą tymczasowo aresztowaną i osadzoną w placówce penitencjarnej. Stanowiło to również rażące naruszenie prawa skarżącego do informacji publicznej. Skarżący przytoczył również szereg innych przypadków, w których zwracał się do dyrektorów innych placówek penitencjarnych z takimi samymi wnioskami i otrzymywał pełne odpowiedzi na swoje pytania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. Bezczynność ma miejsce w sytuacji, w której dany podmiot mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez przepisy prawa nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności. Wniesienie skargi na tak rozumianą bezczynność jest uzasadnione nie tylko w razie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale również w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie ocenił, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu.

W pierwszej kolejności, odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o odrzucenie skargi, należy zwrócić uwagę, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, tzn. nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. czy też (w poprzednio obowiązującym stanie prawnym) uprzednie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (wyroki NSA z 30 listopada 2011 r., I OSK 1991/12, z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05; postanowienie NSA z 23 kwietnia 2010 r., I OSK 646/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się w trybie unormowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, poza wyjątkami wskazanymi w art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. oraz wynikającym z regulacji art. 15 ust. 2 tej ustawy. Dlatego też skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. i art. 52 § 2 p.p.s.a. z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu w postępowaniu administracyjnym w postaci ponaglenia, w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa (wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., I OSK 4287/18). Wprawdzie dodany wówczas przez ustawodawcę art. 53 § 2b p.p.s.a. mógłby sugerować, że każda skarga na bezczynność lub przewlekłość niezależnie od rodzaju sprawy, której ona dotyczy, powinna zostać poprzedzona ponagleniem, to jednak mając na uwadze, że ponaglenie jest środkiem prawnym uregulowanym w k.p.a., przepis ten znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłość, toczących się w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie jest natomiast sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Tryb udostępniania informacji w całości reguluje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zawarte w niej odesłanie do przepisów k.p.a. jest bardzo wąskie i dotyczy wyłącznie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji i decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.). Stąd w sprawach z zakresu informacji publicznej nie może mieć zastosowania ta część art. 53 § 2b p.p.s.a. w której mowa, że skarga na bezczynność lub przewlekłość "może być wniesiona (...) po wniesieniu ponaglenia". Przepis ten należy interpretować w ten sposób, że ponaglenie jest wymagane wówczas, gdy sprawa objęta skargą na bezczynność lub przewlekłość prowadzona jest w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lub przy ich zastosowaniu (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., I OSK 2433/18).

Wobec powyższego wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu, zaś wniosek organu o jej odrzucenie, z uwagi na jego bezzasadność, nie mógł zostać uwzględniony. W niniejszej sprawie Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy – wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Powołana ustawa stanowi rozwinięcie i realizację konstytucyjnej oraz konwencyjnej zasady obywatelskiego dostępu do informacji publicznej, wedle której informacja publiczna jest jawna i dostępna, poza sytuacjami ograniczenia jawności w drodze ustaw lub w związku z ochroną prywatności. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty przez użycie zwrotu "w szczególności". Sprawia to, że dostęp do informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich lub jest w ich posiadaniu. Za takowe uznaje się bowiem wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.

W myśl art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 848 ze zm.) dalej w skrócie u.s.w. Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 523 ze zm., dalej k.k.w.) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Zgodnie z art. 7 pkt 3 u.s.w. organem Służby Więziennej jest dyrektor aresztu śledczego. Jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m. in. areszty śledcze (art. 8 ust. 1 pkt 3 u.s.w.). Z kolei koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa (art. 6 u.s.w.). W myśl art. 13 ust. 1 u.s.w. aresztem śledczym kieruje dyrektor. Do zakresu działania dyrektora aresztu śledczego należy w szczególności realizacja zadań wynikających z innych ustaw (art. 13 ust. 2 pkt 7 u.s.w.). W świetle treści powyższych przepisów Dyrektor Aresztu Śledczego spełnia przesłanki do uznania go za podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność wskazanego wyżej organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wynikającej z pytania nr 3 sformułowanego we wniosku skarżącego z [...] czerwca 2020 r., a dotyczącego tego czy administracja Aresztu Śledczego na podstawie decyzji organu postępowania karnego wykonawczego o monitorowaniu zachowania osadzonego stosowała lub stosuje wobec osób przebywających w Areszcie Śledczym – na podstawie § 4 ust. 1 pkt 9 i 10 Instrukcji nr 2/2016 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 sierpnia 2016 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności – środki profilaktyczne polegające na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej, pełniącego całodobowo dozór przy otwartych drzwiach celi – całodobowo monitorując zachowanie osadzonego przez zamkniętą kratę koszową (dystansującą) uniemożliwiającą osadzonemu opuszczenie celi, zaś o ile taka praktyka jest lub była stosowana – wobec ilu osadzonych miało to miejsce kolejno w latach 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 i na dzień sporządzenia informacji.

W reakcji na powyższy wniosek skarżącego z [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Aresztu Śledczego odpowiedział wprawdzie skarżącemu pismem z [...] lipca 2020 r., jednakże w zakresie objętego skargą pytania nr 3 udzielił wnioskodawcy jedynie ogólnej informacji o podstawowych zadaniach Służby Więziennej, w tym wynikających z art. 108 § 1, art. 88d oraz art. 212 ba Kodeksu karnego wykonawczego, przytaczając treść powyższych przepisów.

Żądane przez skarżącego informacje dotyczące stosowania wobec osadzonych w stosunku do których wydana została indywidualna decyzja o monitorowaniu zachowania i zastosowaniu wobec nich środków profilaktycznych, polegających na zastosowaniu całodobowo monitorowanej bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w celi opisanej w pytaniu 3, a także liczby takich przypadków w poszczególnych latach, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze u.d.i.p. W przepisie tym mowa jest o danych publicznych, takich jak treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności zaś treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, które spełniając przesłanki informacji publicznej podlegają udostępnieniu. W sytuacji zatem gdy treść indywidualnych decyzji administracyjnych stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., to tym bardziej nie może być pozbawiona takiego charakteru informacja o ilości osób, wobec których takie decyzje zostały wydane w poszczególnych latach.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że w myśl art. 25a ust. 1 u.s.w. jednostki organizacyjne Służby Więziennej dysponują Centralną Bazą, prowadzoną w systemie teleinformatycznym i stanowiącą zbiór informacji oraz danych osobowych. Przetwarza się w niej informacje niezbędne do realizacji ustawowych zadań wykonywanych przez tę formację, w tym związane z pobytem osoby pozbawionej wolności w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, w szczególności m.in. informacje niezbędne do dokonania prawidłowej klasyfikacji, rozmieszczenia wewnątrz zakładu karnego lub aresztu śledczego oraz indywidualnego postępowania zmierzającego do realizacji celów, jakim ma służyć wykonanie kar pozbawienia wolności, środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności oraz tymczasowego aresztowania (art. 25a ust. 2 pkt 1) lit. f) tiret 2) czy informacje o objęciu osoby pozbawionej wolności szczególną ochroną w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczenia (art. 25a ust. 2 pkt 1) lit. f) tiret 2). Informacje objęte zakresem pkt 3 wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2020 r. są zatem informacjami, które zgodnie z przepisami prawa, gromadzi i przetwarza właściwy organ Służby Więziennej, a więc pozostają w jego dyspozycji. Stanowią one informację o działalności i organizacji podmiotu publicznego, w tym sposobie realizacji przez niego zadań publicznych oraz posiadanego przezeń majątku.

W sytuacji zatem, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do podmiotu obowiązanego do uczynienia zadość temu obowiązkowi, zaś objęta żądaniem informacja stanowi informację publiczną, wniosek skarżącego powinien zostać załatwiony w trybie uregulowanym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, co do zasady poprzez udzielenie żądanej informacji, chyba że zachodzą przesłanki przesądzające o ograniczeniu prawa dostępu do wnioskowanej informacji publicznej. Zgodnie z przepisami cytowanej ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy skarżący nie uzyskał odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt 3 jego wniosku z [...] czerwca 2020 r., a jedynie ogólnikową informację na temat zasad realizacji zadań związanych ze stosowaniem środków zindywidualizowanych oddziaływań na osadzonych przez Służbę Więzienną, sprowadzającą się w istocie do przytoczenia treści kilku przepisów ustawowych. Oznacza to, że organ nie załatwił w tej części wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej i w tym zakresie pozostaje w bezczynności. Tym samym skarga zasługiwała na uwzględnienie poprzez zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego z [...] czerwca 2020 r. w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku, w oparciu o treść art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w stwierdzonej bezczynności Dyrektora Aresztu Śledczego. Organ udzielił bowiem skarżącemu w ustawowym terminie odpowiedzi na pismo z dnia [...] czerwca 2020 r., brak jest zatem podstaw do uznania, że jego wniosek został zignorowany czy zlekceważony. Nieudostępnienie żądanej informacji w zakresie objętym skargą wynikało zaś z błędnej interpretacji przepisów prawa. W tej sytuacji uznać należało, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.. orzeczono w pkt 2 wyroku.

Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącego o przyznanie mu sumy pieniężnej w wysokości wskazanej w jego piśmie z [...] grudnia 2020 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zasądzenie sumy pieniężnej jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji (w postaci grzywny lub sumy pieniężnej lub obu naraz) organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków. Okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniały zastosowania wobec organu represji w postaci przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., nie wskazywały też na konieczność dyscyplinowania go w celu zapewnienia podjęcia przez niego dalszych czynności. W konsekwencji nakładanie na organ dodatkowych sankcji finansowych uznać należało za nieuzasadnione, stąd też w tym zakresie wniosek skarżącego podlegał oddaleniu (pkt 3 wyroku).

Z kolei rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).