Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wydanie z akt dokumentów postanawia: odrzucić skargę

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy w toku czynności egzekucyjnych prowadzonych w stosunku do K. R. i R. R. na podstawie tytułów wykonawczych od nr W/19/824/2011 do nr W/19/830/2011, wystawionych przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy w dniu 10 maja 2011r. dokonał zawiadomieniem nr EA/721-13/11-RH zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bydgoszczy K. R. (emerytura) i R. R. (renta). Zawiadomienia o zajęciu doręczono każdemu zobowiązanemu z osobna wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych w dniu 19 maja 2011 r.

Pismami z dnia 29 kwietnia 2014 r. K. R. i R. R. złożyli wnioski o doręczenie odpisów przedmiotowych tytułów wykonawczych.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy pismem z dnia 27 maja 2014 r. wezwał K. R. i R. R. do sprecyzowania wniosków poprzez wskazanie zakresu żądania. Wezwani nie dopełnili żądanej czynności.

Pismem z 29 czerwca 2022 r. K. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność organu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Wyliczenie rodzaju spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych zawarte w przywołanych przepisach ma charakter zupełny, a zatem sąd administracyjny nie jest właściwy do zajmowania się sprawami, które nie zostały wyraźnie wskazane w przywołanych wyżej przepisach. Jednocześnie stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. zaskarżenie: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052; dalej jako: "k.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105; dalej jako: "O.p."), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.; dalej jako "K.A.S."), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p., postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 K.A.S., oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.

Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do podjęcia przez ten organ rozstrzygnięcia lub czynności w konkretnej sprawie administracyjnej. W przypadku zaś uznania skargi na bezczynność za zasadną, na podstawie art. 149 p.p.s.a., sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego, ani też w konsekwencji rozstrzygać, czy wydana decyzja lub podjęte czynność były zgodne z prawem.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła do tut. Sądu skargę na bezczynność organu egzekucyjnego polegającą na niewydaniu jej tytułów wykonawczych.

Z uwagi na powyższe wskazać należy, że - stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.) - tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dokument ten stwierdza jedynie istnienie i wymagalność obowiązku, do wykonania którego doprowadzić ma - wszczęte na jego podstawie - postępowanie egzekucyjne i nie mieści się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Tytuł wykonawczy nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie jest ani decyzją administracyjną ani postanowieniem, jak również nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Również żaden przepis szczególny nie przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencji do kontroli takiego aktu. Skarga na tytuł wykonawczy jest zatem niedopuszczalna (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 733/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2012r., sygn. akt II GSK 164/12, z dnia 8 stycznia 2014r. o sygn. akt II GSK 2415/13 i z dnia 9 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 2474/16).

Skoro skarga na tytuł wykonawczy nie przysługuje, to tym bardziej brak jest podstaw do przyjęcia, że przysługuje skarga na bezczynność organu, który nie wydał stronie odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenie stanowi bowiem czynność materialno-techniczną, która nie przyznaje bądź stwierdza lub uznaje uprawnienia czy obowiązki. Fakt doręczenia ma jedynie ten skutek, że od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego dla zobowiązanego biegnie termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jak podkreśla się w orzecznictwie: "zobowiązanie organu tylko do dokonania czynności materialno-technicznej, jaką jest doręczenie, nie może być dokonywane w ramach kompetencji sądu administracyjnego, zakreślonych w art. 3 § 2 pkt 1 i 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a." (vide: R. Hauser i M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2013, s. 71, i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007r., sygn. akt II FSK 1094/06; por. też: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2008r., sygn. akt II SA/Sz 1192/07; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA/Ol 436/04 – dostępne w CBOSA).

Reasumując, tytuł wykonawczy, czynność doręczenia odpisu tytułu wykonawczego czy postępowanie organu w tym zakresie nie mieści się w katalogu opisanym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., a w szczególności nie stanowi innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym nierozpoznania wniosku o wydanie postanowienia o odmowie dokonania takiego doręczenia nie może być przedmiotem skargi na bezczynność, podlegającym kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.

W tym stanie sprawy, uznając skargę za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.