Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 2 lipca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1734/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.A. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 czewrca 2025 r., nr 635/25 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 września 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 1734/25, po rozpoznaniu wniosku Z.A. (dalej jako skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi skarzacego na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 czewrca 2025 r., nr 635/25, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim z dnia 14 marca 2025 r. Nr 112/2025 nakzaującą skarżącemu dokonanie całkowitej rozbiórki obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej o wymiarach rzutu 2,61 m x 3,10 m, pełniącego funkcję gospodarczą, znajdującego się na działce nr ewid. [...] obr. [...], w S., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako P.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Sąd mając na uwadze przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub decyzji z art. 61 § 3 P.p.s.a. zauważył, że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie tego przepisu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. wyrok NSA z 14 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 691/17).

Dalej Sąd wskazał, że skarżący powinien przekonać go o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a., a złożył wniosek nie wskazując wprost jakie okoliczności miałyby przemawiać za udzieleniem mu ochrony tymczasowej, a to na nim spoczywał, obowiązek wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oczywistym jest, że wykonanie nakazu rozbiórki ze swej istoty może powodować zaistnienie przesłanek wynikających z art. 61 § 3 P.p.s.a., jednakże żaden przepis prawa nie stanowi o automatycznym wstrzymaniu wykonania decyzji rozbiórkowej w przypadku wniesienia przez stronę skargi do sądu administracyjnego, ani nie zwalnia osoby ubiegającej się o ochronę tymczasową z wykazania, w konkretnym stanie faktycznym, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub niebezpieczeństwo znacznej szkody.

Charakter znacznej szkody ma taka szkoda, która niesie ze sobą skutki odmienne od tych, które decyzja z reguły wywołuje. Poniesienie kosztów rozbiórki obiektu budowlanego jak też utratę samego przedmiotu rozbiórki, należy zaliczyć do normalnych skutków takiej decyzji (por. postanowienia NSA: z 4 marca 2020 r., II OZ 218/20; z 22 maja 2020 r., II OSK 1422/19; z 9 czerwca 2021 r., II OZ 364/21).

Skarżący również w uzasadnieniu skargi nie przedstawił żadnych argumentów świadczących o zaistnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wręcz przeciwnie, skarżący podał, że sporny budynek to budynek o lekkiej konstrukcji i nie jest związany z gruntem i że ma charakter tymczasowy z możliwością jego przemieszczenia. Sporny budynek nie jest budynkiem mieszkalnym, a zatem jego rozbiórka nie będzie wiązała się z utratą miejsca zamieszkania, a skarżący nie wykazał, że koszty rozbiórki tego budynku mogłaby spowodować znaczną szkodę w jego majątku.

Wobec powyższego Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę. Zwrócił uwagę, że udzielenie takiej ochrony działałoby wyłącznie do chwili wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.

Sad podkreślił także, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Takie działanie Sądu, dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego, oznaczałoby bowiem niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z 12 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 144/21, CBOSA; postanowienie NSA z 27 stycznia 2016 r, sygn. akt I OZ 38/16, CBOSA), zatem argumentacja przedstawiona celem uzasadnienia zasadności skargi nie mogła być podstawą do uwzględnienia wniosku.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżąjąc je w całości. Zarzucił naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, mimo zaistnienia przesłanek z ww. przepisu w stosunku do zaskarżonej decyzji.

Na podstawie tak postawionego zarzutu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekzazanie sprawy organowi nadzoru budowalego II Instancji (powinno być Sądowi I instancji) do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnosi, że wykonanie decyzji PINB, nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego o drewnianej konstrukcji doprowadzi do jego pokrzywdzenia bowiem z przyczyn zdrowotnych oraz z powodu konieczności opieki nad niepełnosprawną córką nie będzie w stanie odbudować takiego obiektu.

Zatem, wbrew twierdzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania dyspozycji art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd ten nie przedstawił bowiem wystarczającej argumentacji na brak zaistnienia przesłanek odmowy wstrzymania decyzji WINB.

Na terenie powiatu mińskiego znajdują się tysiące tego rodzaju budynków . Są to domki na narzędzia, domki dla lalek, karmniki, budy dla psów itp. Organy nadzoru generalnie nie zajmują się tymi kwestiami i nie nakazują rozbiórek takich obiektów. Natomiast w tak błahej kwestii zastosowano najbardziej surowe konsekwencje, prowadząc do skrajnie nierównego traktowania obywateli, co stoi w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu, że Sąd błędnie ocenił, że skarżący nie wykazał we wniosku przesłanek wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowej dotyczącej całego obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej o wymiarach rzutu 2,61 m x 3,10 m, pełniącego funkcję gospodarczą, znajdującego się na działce nr ewid. [...] obr. [...], w S., stwierdzić należy, że zarzut ten jest chybioiny.

W istocie skarżący nie wykazał, że rozbiórka ww. obiektu konstrukcji drewnianej, nie posiadajacego fundamentów, funkcji gospodarczej spowoduje znaczne szkody w jego majątku lub trudne do odwrócenia skutki. Skoro jest to obiekt konstrukcji lekkiej drewnianej, nie umocowany do gruntu, to w sposób niewymagający specjalistycznego sprzętu, przy użyciu dostępnych narzędzi budowlanych (np. pił) można go zdemontować a następnie ustawić przy wykorzystaniu zdemontowanych elementów w innym miejscu. Nie sposób zatem przyjąć, że rozbiórka ta spowoduje trudne do odwrócenia skutki.

Zdemontowanie konstrukcji nie jest jakimś szczególnym skutkiem wykonania decyzji rozbiórkowej. Jest to istota takiej decyzji zatem z tym faktem nie sposób łączyć powstania znacznej szkody.

Brak możliwości (brak czasu) z powodu opieki nad niepełnosprawną córką aby odbudować obiekt a także własny stan zdrowia skarżącego nie uzasadnia przyjęcia, że nakaz rozbiórki doprowadzi do znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Może przecież wybudować podobny obiekt w sposób legalny zlecajac jego wykonanie profesjonalnym podmiotom zajmującym się tego rodzaju usługami. Odnośnie do kwestii znacznej szkody, to wymagało to przedstawienia własnej sytuacji majątkowej i osobistej poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów w tym zakresie. Skoro skarżący nie udokumentował swojej trudnej sytuacji w jakikolwiek sposób, to Sąd nie mógł ocenić jej pod kątem przesłanek wstrzymania.

Okoliczność powszechnego występowania tego rodzaju prostych, drewnianych konstrukcji nie uzasadnia przyjęcia, że orzeczona rozbiórka powinna zostać wstrzymana. Słuszność i legalność zaskarzonej decyzji będzie przedmiotem oceny sądowej podczas rozpatrywania skargi. Obecnie to jest niedopuszczalne z uwagi na zakaz dokonywania przedsądu w ramach postępownia wpadkowego jakim jest postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonanai decyzji.

Reasumując, należało podzielić i uznać za prawidłowe stanowisko Sądu I instancjji, że skarżący nie wykazał we wniosku okoliczności wskazujących na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. i dlatego jego wniosek podlegał oddaleniu.

Sąd I instancji słusznie odmówił wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowej, albowiem nie przedstawiono we wniosku ani w zażaleniu okoliczności uzasadniających przyjęcie, że w wyniku rozbiórki takiego obiektu zagraża mu znaczna szkoda czy też trudne do odwrócenia skutki.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.