Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi N. S. na czynność Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Ś. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o najem lokalu komunalnego p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu N. S. kwotę [...] złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

W dniu 8 maja 2019 r. N. S. złożył w Zakładzie Gospodarki Mieszkaniowej w Ś. wniosek o najem lokalu mieszkalnego.

Pismem z dnia [...] maja 2019 r. Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej

w Ś. poinformował wnioskodawcę, że wniosek o najem lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony pozostawia się bez dalszego rozpoznania ze względu na niespełnienie kryterium umożliwiającego zawarcie umowy najmu lokalu przewidzianego w § 11 ust. 1 pkt 4 lit. b uchwały Nr XVI/126/2011 Rady Miasta Ś. z dnia 27 października 2011 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Ś. ze zmianami, a mianowicie zamieszkiwany lokal posiada powierzchnię pokoi wynoszącą 29,14 m2, a zatem jest ona większa niż minimalne kryterium metrażowe przewidziane w ww. uchwale dla gospodarstwa czteroosobowego, tj. 28 m2.

Pismem zatytułowanym "odwołanie" N. S. zaskarżył czynność Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Ś. z dnia [...] maja 2019 r., zarzucając brak możliwości rozpoznania wniosku o najem lokalu mieszkalnego przez właściwy organ, tj. Społeczną Komisję Mieszkaniową.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, niepodlegającej właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o jej oddalenie jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje

Uchwałą z dnia 27 października 2011 r., Nr XVI/126/2011 Rada Miasta Ś. określiła zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Ś. . W przepisach Rozdziału 6 zatytułowanego "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawieranych na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej", w § 19 określono, że:

1. Wnioskodawca składa wynajmującemu wypełniony wniosek na formularzu przygotowanym przez wynajmującego oraz dołącza do niego wymienione w formularzu dokumenty i oświadczenia.

2. Wnioski, o których mowa w ust.1, wynajmujący, w terminie 6 tygodni od dnia złożenia wniosków, ocenia wstępnie pod względem formalnym i pod względem spełnienia przez wnioskodawców kryteriów umożliwiających zawarcie umowy najmu, przewidzianych w ustawie i niniejszej uchwale oraz:

1) zawiadamia wnioskodawców, których wnioski zawierają braki formalne,

o konieczności uzupełnienia tych braków zakreślając im w tym celu termin 14 dni od dnia doręczenia im zawiadomienia i pouczając o możliwym sposobie usunięcia braków oraz o tym, że wnioski nieuzupełnione w zakreślonym terminie pozostawione zostaną bez rozpoznania;

2) zawiadamia wnioskodawców, których wnioski są kompletne pod względem formalnym, o:

a) przekazaniu wniosków do dalszego rozpoznania - jeżeli wnioskodawcy spełniają kryteria umożliwiające zawarcie umowy najmu przewidziane w ustawie i w niniejszej uchwale,

b) pozostawieniu wniosków bez dalszego rozpoznania - jeżeli wnioskodawcy nie spełniają kryteriów umożliwiających zawarcie umowy najmu przewidzianych w ustawie i w niniejszej uchwale wskazując przy tym, jakie kryteria nie zostały przez wnioskodawców spełnione.

Wbrew użyciu, dyskusyjnego zdaniem Sądu, sformułowania w cytowany § 19

ust. 2 pkt 2 lit. b) o "pozostawieniu wniosków bez dalszego rozpoznania", jeżeli wnioskodawcy nie spełniają kryteriów umożliwiających zawarcie umowy najmu, kolejne przepisy uchwały przewidują dalszy bieg procedowania również dla tych wniosków, które pozostawiono bez dalszego rozpoznania. Według § 20 ust. 1 uchwały, kontrolę społeczną w sprawach dotyczących wynajmu lokali sprawuje komisja mieszkaniowa. Z przepisu § 20 ust. 2 uchwały wynika, że listy, o których mowa w § 19 ust. 4 pkt 1 i 2, wraz z wnioskami stanowiącymi podstawę ich sporządzenia oraz wnioski wskazane w § 19 ust. 2 pkt 2 lit. b wynajmujący, niezwłocznie po sporządzeniu list, przekazuje celem zaopiniowania komisji mieszkaniowej. Komisja mieszkaniowa opiniuje sposób rozpoznania wniosków w terminie 30 dni od dnia ich przekazania komisji.

W myśl przepisów § 20 uchwały, po zaopiniowaniu sposobu rozpoznania wniosków komisja:

1) zwraca wnioski wynajmującemu;

2) przekazuje listy wraz z opinią Prezydentowi Miasta Ś..

W przypadku niezatwierdzenia list Prezydent Miasta zwraca je wynajmującemu w celu ponownego ich sporządzenia po rozpoznaniu wniosków w zakresie zakwestionowanym przez Prezydenta. Do postępowania po ponownym sporządzeniu list stosuje się odpowiednio ust. 2 i 3 (§ 20 ust. 4). Zatwierdzone przez Prezydenta Miasta listy, o których mowa w § 19 ust. 4 pkt 1 i 2, podaje się do publicznej wiadomości, z uwzględnieniem zasad obowiązujących w zakresie ochrony i przetwarzania danych osobowych, najpóźniej do dnia 30 kwietnia każdego roku kalendarzowego, z zastrzeżeniem § 28 ust. 2, poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w budynku Urzędu Miasta Ś. i umieszczenie na stronie internetowej tego Urzędu (§ 20 ust. 5 uchwały).

Z przytoczonych regulacji wynika, że pisemna informacja Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Ś. z dnia [...] maja 2019 r. nie jest rozstrzygnięciem (aktem, uchwałą) z zakresu administracji publicznej kończącym postępowanie w sprawie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego

z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.

Warto przypomnieć, że według uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, uchwała odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchwała dotyczy działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Akty te są wydawane w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy i wywierają tylko pośrednio skutek w sferze prawa cywilnego, albowiem z osobą nieumieszczoną na liście oczekujących nie można zawrzeć umowy najmu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 530/12).

Podkreślenia wymaga jednak, że inicjujący sprawę wniosek skarżącego złożony dnia 8 maja 2019 r. dotyczy wstąpienia w stosunek najmu konkretnie oznaczonego lokalu mieszkalnego po jego opuszczeniu przez najemcę, co wynika wprost z pkt 1 wniosku. Zatem do jego rozpoznania winien mieć zastosowanie § 24 ust. 1 i 2 uchwały, z uwzględnieniem zmian doń wprowadzonych. Przepisy zawarte w § 24 i następnych uchwały nie odnoszą się do kwestii zakwalifikowania, bądź odmowy zakwalifikowania, do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego lecz dopuszczają jedynie możliwość uregulowania statusu prawnego osoby, która pozostała w lokalu po opuszczeniu lokalu przez najemcę. Co istotne, w konstrukcji tej nie występują jakiekolwiek elementy publicznoprawne.

Relacja pomiędzy dysponentem lokalu, a osobą, która występuje o zawarcie z nią umowy najmu tego, konkretnego lokalu ma bowiem wszelkie cechy cywilnoprawnego stosunku oferty (propozycji), której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. Chodzi wyłącznie o wyrażenie przez dysponenta lokalu woli zawarcia umowy najmu. Określenie w § 24 uchwały kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu po opuszczeniu lokali przez ich dotychczasowych najemców i warunków z tym związanych, dotyczy odrębnego trybu najmu takich lokali w stosunku do ogólnych zasad.

Zdaniem Sądu, przepis § 24 powołanej uchwały nie stanowi podstawy do żądania objęcia kontrolą sądu administracyjnego oświadczeń woli składanych w imieniu Miasta Ś., bowiem nie mają one charakteru (aktu, czynności, uchwały) z zakresu administracji publicznej i nie mieszczą się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Stanowisko będące odpowiedzią na wniosek lokatora konkretnego lokalu, jakąkolwiek przybrałoby ono postać formalnoprawną, dotyczącą zawarcia z nim umowy najmu ściśle określonego, zindywidualizowanego lokalu nie ma charakteru uchwały z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506).

Przedstawione powyżej stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i zostało zaakceptowane w szeregu orzeczeń

np. w postanowieniach z dnia 31 stycznia 2013 r. (sygn. akt I OSK 2499/12,

I OSK 2137/12 i I OSK 2072/12), z dnia 19 marca 2013 r. (sygn. akt I OSK 1042/12),

z dnia 11 lipca 2013 r. (sygn. akt I OSK 1381/13) oraz z dnia 25 lipca 2013 r. (sygn. akt I OSK 772/13).

W przypadku niewyrażenia zgody na złożony wniosek o zawarcie lokalu mieszkalnego w trybie § 24 uchwały, skarżący może ubiegać się o pomoc gminy

w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych – na zasadach ogólnych i w tym przypadku przepisy prawa zapewniają mu możliwość domagania się skontrolowania przez sąd administracyjny podjętego, końcowego rozstrzygnięcia w sprawie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy.

Skoro będąca przedmiotem skargi czynność Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Ś. z dnia [...] maja 2019 r. nie podlega właściwości sądu administracyjnego, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.