Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Kazimierz Włoch NSA Maria Serafin-Kosowska -spraw. Protokolant ref. staż. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi "A" S.A. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko M.S. I Uchyla zaskarżone postanowienie II Określa, że postanowienie uchylone w pkt I nie może być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku III Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej "A" S.A. w R. kwotę 250zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

SA/Rz 2294/02

Uzasadnienie

Według treści pisma Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 1997r. nr [...]- podpisanego przez komornika skarbowego - Urząd ten zwrócił Zakładowi Energetycznemu S.A. Rejon Energetyczny w S.W. tytuł wykonawczy wystawiony "na należności, które przestały być poddane egzekucji administracyjnej na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 roku ogłoszonego w Dz.U. Nr 107, poz. 693, zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji".

Pismem z dnia [...] lipca 2002r. wierzyciel "RZE S.A. w R." zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o udzielenie informacji odnośnie realizacji tytułu wykonawczego przeciwko M.S. polując się na swój wniosek z dnia 21 stycznia 1998r. na który nie otrzymał odpowiedzi. Kserokopia powyższego wniosku została dołączona do powyższego pisma a w jego treści wierzyciel " zaskarża w całości materialnotechniczną czynność zwrotu przez U.S. za pismem z dn. 30.12. 1997r..... tytułu wykonawczego". Wierzyciel zarzucił, że zwrot tytułu nastąpił z naruszeniem § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996r. w sprawie wykonania.... /Dz.U. nr 1 poz. 1997r. z późn. zm./ bo według tego przepisu sprawy wszczęte przed wejściem w życie Rozporządzenia prowadzone są według przepisów dotychczasowych a niniejsze postępowanie wszczęte zostało przed dniem 21 stycznia 1997r. i powinno być nadal prowadzone.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego - na podstawie art. 59 § 1 pkt. 7 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 36 poz. 161 z 1991r./ - umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko M.S. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W uzasadnieniu tegoż postanowienia podano, że "Rozporządzeniem RM z dnia 2 września 1997r. odebrano wierzycielom świadczącym m.in. usługi w zakresie energetyki cieplnej prawo do korzystania z egzekucji administracyjnej / par. 4 pkt.2/ i wobec powyższego tytuły wykonawcze obejmujące te należności podlegają zwrotowi a postępowanie egzekucyjne zostaje umorzone.

Wierzyciel "RZE S.A. w R." wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając, iż wykładnia prawa dokonana przez organ I instancji odnośnie wyłączenia określonych obowiązków spod egzekucji administracyjnej jest wadliwa.

Po rozpoznaniu powyższego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] października 2002r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt.1, art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 i art. 57 §1 pkt. 7 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu tego postanowienia organ II instancji naprowadził, że zgodnie z § 1 ust.1 pkt. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 1 poz. z 1997r./ egzekucji administracyjnej podlegały należności pieniężne przypadające Skarbowi państwa lub państwowym jednostkom organizacyjny będącym osobami prawnymi, jednostkami budżetowymi albo zakładami budżetowymi z tytułu świadczeń lub usług m.in. w zakresie energetyki cieplnej. Jednakże z dniem 30 września 1997r. weszła w życie zmiana powyższego Rozporządzenia /opublikowana w Dz.U. nr 107 poz. 693/ na skutek której powyższy przepis przestał obowiązywać. Ponieważ przy dokonywaniu zmiany przepisów nie przewidziano okresu przejściowego, z dniem 30 września 1997r. wszystkie tytuły wykonawcze obejmujące należności, które przestały być poddane egzekucji administracyjnej podlegają zwrotowi a postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu. Organ II instancji podał także, iż na podstawie przedłożonego tytułu wykonawczego dokonano w dniu 11 listopada 1997r. zajęcia rachunku bankowego ale " brak realizacji zajęcia".

Wierzyciel: Zakład Energetyczny S.A. w R. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji. Zarzucił, iż powyższe postanowienia oparte zostały na błędnej wykładni prawa polegającej na ustaleniu "że o ile wszedł w życie przepis wyłączający obowiązki spod egzekucji administracyjnej, to przepis ma działanie wstecz mimo, że nie wynika to z jego brzmienia lub celu.". Podniósł także, iż tytuł wykonawczy skierowany został do realizacji w 1996r. i realizowany był "do roku bieżącego" a w takiej sytuacji nieuzasadnione jest umarzanie postępowania egzekucyjnego na skutek wyłączenia tego obowiązku spod egzekucji w 1997r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 / - powoływanej dalej jako p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając wniesioną skargę zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 p.s.a., kontrola zaskarżonych decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze. Przede wszystkim kontroli Sądu podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania pod kątem jego zgodności z normami procesowymi, gdyż kontroli merytorycznej może podlegać tylko rozstrzygnięcie wydane po przeprowadzeniu postępowania z zachowaniem obowiązujących reguł procesowych. W związku z powyższym Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie brak jest pełnego materiału, który umożliwiałby kontrolę merytorycznej prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Przede wszystkim nie wiadomo jakiej należności dotyczył wniosek wierzyciela o przeprowadzenie egzekucji administracyjnej, gdyż brak jest tytułu wykonawczego i innych dokumentów z nim związanych, nie wiadomo też kiedy tytuł taki został złożony do organu I instancji, brak jest również dokumentu dotyczącego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego - na którą to okoliczność powołuje się organ II instancji.

Jak wskazano wyżej przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie umarzające postępowanie egzekucyjne a zgodnie z art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz.U. nr 110 poz. 968 z 2002r. z późn. zm./ na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zarówno zobowiązanemu jak i wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Umożliwienie stronie skorzystania z możliwości wniesienia środka zaskarżenia musi nastąpić poprzez doręczenie jej danego rozstrzygnięcia z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia tegoż środka /art. 124 §1 i art. 125 § 1 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy cyt. wyżej/. W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodu doręczenia postanowienia organu I instancji z dnia 14 sierpnia 2002r; zalega natomiast pismo organu I instancji z dnia 9 sierpnia 2002r. skierowane do Prezesa Zarządu RZE S.A. i doręczone adresatowi w dniu 16 sierpnia 2002r. w którym organ I instancji podaje, iż w załączeniu przesyła odpis cyt. wyżej postanowienia i wyjaśnia, że ponowna analiza postępowania wykazała błędne dokonanie zwrotu tytułu wykonawczego, gdyż w sprawie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne i wobec powyższego należało wydać postanowienie o jego umorzeniu.

Zażalenie złożone przez wierzyciela na powyższe postanowienie organu I instancji zostało podpisane przez jednego członka zarządu co budzi wątpliwości odnośnie prawidłowości jego wniesienia gdyż wprawdzie w aktach postępowania administracyjnego brak jest danych odnośnie struktury organizacyjno-prawnej wierzyciela, jednakże z dołączonego na żądanie Sądu odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 22 października 2002r. wynika, że Zakład Energetyczny S.A. ma zarząd wieloosobowy, ma też ustanowionych prokurentów a do składania oświadczeń woli wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.

Zgodnie z art. 30 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 cyt. wyżej ustawy, strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli i jeśli chodzi o spółkę akcyjną /a w takiej formie prawnej działa wierzyciel/, to do jej reprezentowania uprawniony jest zarząd w sposób wskazany w statucie lub w ustawie /art. 368 § 1, art. 373 § 1 kodeksu spółek handlowych - ustawa z dnia 15 września 2000r. Dz.U. nr 94 poz. 1037 z późn. zm./.

Środek odwoławczy /odwołanie, zażalenie itd./ podlega rozpoznaniu przez organ II instancji jeśli zostanie wniesiony prawidłowo pod względem formalno-procesowym czyli jeśli zostanie wniesiony przez uprawniony podmiot, z zachowaniem terminu itd. Zażalenie wniesione na określone rozstrzygnięcie musi zawierać wskazane w ustawie dane a w szczególności musi być podpisane przez wnoszącego - czyli w przypadku osoby prawnej przez osoby uprawnione do jej reprezentowania - a jeśli podpisu takiego nie zawiera lub też podpisania dokonała osoba nieuprawniona albo też nie wszystkie wymagane osoby uprawnione do reprezentacji, to organ powinien wezwać stronę o uzupełnienie tegoż zażalenie / art. 63 §3, art.64 § 2, art. 140 i art. 144 kpa/.

Bez wyjaśnienia wskazanych wyżej kwestii zażalenie to zostało rozpoznane przez organ II instancji a wydane przez niego postanowienie z dnia 2 października 2002r. zostało doręczone wyłącznie wierzycielowi; w aktach brak dowodu doręczenia tegoż postanowienia zobowiązanemu M.S.

Przestawione wyżej wadliwości w przebiegu postępowania przez organami uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1"c" p.s.a. O niewykonywaniu uchylonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.s.a. zaś zasądzenie kosztów postępowania sądowego opiera się na przepisach art. 200 i art. 205 § 2 p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt. 1 "c" Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych......./Dz.U. nr 163 poz. 1349 z późn. zm./.