Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 października 2023 r. nr 470000/603/CW/01037286/2023-ZAS w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie uprawnień do zasiłku chorobowego postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 30 listopada 2023 r. M. M. (skarżący, strona skarżąca) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 października 2023 r. nr 470000/603/CW/01037286/2023-ZAS w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie uprawnień do zasiłku chorobowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna.

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, Sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) — dalej: p.p.s.a

Zakres właściwości sądów administracyjnych wyznaczają art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.) — dalej p.p.s.a.

Zgodnie więc z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje zatem orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Ze względu na to, każdą wniesioną skargę sąd administracyjny poddaje kontroli pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr 470000/603/CW/01037286/2023-ZAS w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku chorobowego. Jest to postanowienie wpadkowe, nie kończy bowiem postępowania głównego, dotyczy kwestii jego zawieszenia.

Jak wynika z akt administracyjnych przekazanych Sądowi przez organ oraz z odpowiedzi na skargę, zaskarżone orzeczenie zostało wydane 13 października 2023 r. w odpowiedzi na wniosek strony skarżącej z 15 września 2023 r. o uchylenie postanowienia z dnia 21 sierpnia 2023 r. o zawieszeniu postępowania, które toczy się w celu ustalenia prawa skarżącego do zasiłku chorobowego z tytułu zgłoszenia do ubezpieczenia, na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2023 r., poz. 1230 ze zm.) — dalej: u.s.u.s.

Art. 123 u.s.u.s. stanowi, że w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zatem pierwszeństwo w stosowaniu mają przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie natomiast z art. 83b u.s.u.s., jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję (ust. 1). Od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień Zakładu zażalenie nie przysługuje (ust. 2). Z tego wynika, że art. 83b u.s.u.s. wyłączając dopuszczalność zaskarżenia w drodze zażalenia, wyłącza jednocześnie dopuszczalność skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego postanowień wydawanych w postępowaniach w sprawach regulowanych ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych (patrz: S. Gajewski [w:] Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, red. K. Antonów, Warszawa 2024, art. 83(b), LEX).

Powyższe znajduje potwierdzenie w treści art. 3 § 2 p.p.s.a. cytowanego we wstępnej części uzasadnienia, skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna tylko na takie prawne formy działania organów administracji publicznej, o których mowa w punktach od 1 do 9 tego artykułu oraz w sytuacjach przewidzianych przez ustawy szczególne, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 5 p.p.s.a. Oznacza to, że skarga na inne formy działania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 lub 6 p.p.s.a.

Odmienne regulacje dotyczą spraw o przyznanie świadczenia z ubezpieczenia społecznego w drodze wyjątku oraz spraw o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie, w których właściwość sądu administracyjnego wynika z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Do tych kategorii sprawa niniejsza się jednak nie zalicza.

Za niedopuszczalną zatem z powodu braku właściwości rzeczowej sądu administracyjnego należy uznać skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia zawieszonego postępowania w celu ustalenia prawa strony skarżącej do zasiłku chorobowego.

Sąd wskazuje ponadto, że skarga strony skarżącej o tożsamej treści została z tych samych przyczyn prawomocnie odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 5/24.

Z powyższych względów Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.