Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w przedmiocie sprostowania aktu zgonu oddala skargę.

W. B. w dniu 25 stycznia 2018 r. złożył do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego wniosek o sprostowanie aktu zgonu nr [...] po zmarłej A. B.

We wniosku wskazał, że w akcie zgonu błędnie określono stan cywilny zmarłej wskazując, że była ona w chwili śmierci zamężna. Skarżący wyjaśnił, że A. B. była rozwiedziona od 14 września 1987 r., na dowód czego załączył kopię wyroku rozwodowego z 7 września 1987 r. oraz wyciąg z ewidencji ludności szwedzkiego urzędu podatkowego.

W odpowiedzi Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego pismem z dnia 1 lutego 2018r. poinformował W. B., że nie ma możliwości sprostowania aktu zgonu na podstawie przesłanych dokumentów. Ponadto organ wskazał, że skarżący winien zwrócić się do Sądu Okręgowego lub w W. o uznanie wyroku rozwodowego Sądu Rejonowego w H. w Szwecji z 7 września 1987 r. Następnie po otrzymaniu z sądu postanowienia o uznaniu orzeczenia sądu zagranicznego i wpisaniu rozwodu do aktu małżeństwa, będzie możliwe sprostowanie aktu zgonu w zakresie stanu cywilnego osoby zmarłej.

W. B., po uprzednim wniesieniu ponaglenia o załatwienie sprawy, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że pomimo upływu roku i dwóch miesięcy od złożenia wniosku nie nastąpiło jego rozstrzygnięcie sprawy. Organ ograniczył się jedynie do pisma z 1 lutego 2018 r. stanowiącego arbitralne stwierdzenie, że wniosek nie może być rozpoznany, ponieważ brak jest podstaw materialno-prawnych do dokonania sprostowania aktu cywilnego. W ocenie skarżącego organ winien wydać decyzję administracyjną podlegającą kontroli instancyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 1 lutego 2018 r. Ponadto wyjaśnił, że skarżący mógł zakwestionować stanowisko Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego i wnieść od tego pisma odwołanie, wskazując jakie braki formalne w opinii skarżącego ono zawiera. To, że skarżący nie został w tym piśmie poinformowany o prawie wniesienia środka odwoławczego w żaden sposób nie niweczyło tego prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego przysługuje więc w sprawach, w których wydawane są decyzje administracyjne albo postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).

Z uwagi na to, że przedmiotem skargi była bezczynność organu, skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.

Terminy załatwienia spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).

W przedmiotowej sprawie Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego po otrzymaniu wniosku W. B. z dnia 24 stycznia 2018 r. skierował niezwłocznie, bo już dnia 1 lutego 2018 r. do skarżącego pismo stanowiące odpowiedź na jego wniosek. Organ w tym piśmie wyjaśnił skarżącemu, że nie ma możliwości sprostowania aktu zgonu A. B. na podstawie przesłanych dokumentów.

Rozstrzygnięcie sprawy wymagało wyjaśnienia charakteru tego pisma. Przepisy zawarte w art. 35 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2224 ze zm.) nie określają wprost formy czynności odmowy dokonania sprostowania aktu stanu cywilnego. Skoro jednak istnieje przepis prawa materialnego, który uprawnia do wystąpienia z wnioskiem o takie sprostowanie - przybierające formę czynności materialnotechnicznej - organ w przypadku stwierdzenia braku podstaw do sprostowania winien zakończyć postępowanie wydaniem decyzji administracyjnej. Dopiero taka forma odmowy dokonanej przez organ zagwarantować może wnioskodawcy ochronę jego praw w drodze postępowania instancyjnego i kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 maja 2019r. sygn. akt II SA/Gl 191/19 – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego nie nazwał wprawdzie swojego pisma z 1 lutego 2019r. decyzją, lecz nie zdeterminowało to jego charakteru . O istocie pisemnej czynności organu przesądza bowiem jej treść, a nie forma. Z tego względu pismo nie mające formy decyzji jest decyzją administracyjną, jeżeli pochodzi od organu administracji publicznej, skierowane jest na zewnątrz i w sposób władczy rozstrzyga o prawach lub obowiązkach podmiotów administrowanych w sprawie indywidualnej. Pismo takie powinno być uznane za decyzję, o ile zawiera minimum składników określonych w art. 107 §1 k.p.a., takich jak: oznaczenie organu, adresata decyzji, rozstrzygnięcie i podpis osoby uprawnionej do jej wydania. Pismo Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia 1 lutego 2018 r. odmawiające sprostowania aktu stanu cywilnego zawiera wymienione powyżej elementy, a zatem jest w istocie decyzją administracyjną.

W ocenie Sądu nie można w okolicznościach niniejszej sprawy skutecznie postawić organowi zarzutu bezczynności, gdyż wniosek skarżącego został rozstrzygnięty w ustawowym terminie. Brak określenia przez organ pisma jako decyzji administracyjnej może ewentualnie stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego.

Ocena trafności poglądu prawnego zawartego w decyzji z dnia 1 lutego 2019r. wykracza poza granice niniejszej sprawy.

Mając na względzie przytoczone wyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.