II SAB/Lu 11/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-03-26	
Data wpływu	2026-01-29	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie	
Sędziowie	Anna Ostrowska
Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	Stwierdzono bezczynność organu	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Brygida Myszyńska – Guziur (sprawozdawca) Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku M. O. z dnia [...] września 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 8 września 2025 r.; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz M. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
M. O., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (dalej jako "skarżący", "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w L. skargę na bezczynność Wójta Gminy (dalej jako "organ")

w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu administracji do udzielenia odpowiedzi na pismo złożone w dniu 8 września 2025 r. oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący wnioskiem z 8 września 2025 r. wystąpił do Wójta o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania: 1) czy na terenie gminy istnieją lub planowane jest utworzenie miejsc zakwaterowania dla imigrantów lub uchodźców w ramach mechanizmu relokacji; 2) czy gmina bierze lub planuje udział w jakichkolwiek programach rządowych, samorządowych lub unijnych, które dotyczą integracji lub wsparcia dla imigrantów/uchodźców; 3) czy gmina przewiduje lub planuje wprowadzić dla imigrantów lub uchodźców jakichkolwiek zniżki, ulgi czy szczególne ułatwienia w dostępie do usług publicznych (np. komunikacji, kultury, opieki). Do chwili wniesienia skargi skarżący nie otrzymał odpowiedzi na złożone zapytania.

W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie i nieobciążanie organu kosztami postepowania wskazując, że 22 stycznia 2026 r. udzielił żądanej informacji. Dodatkowo wyjaśnił, że po wpłynięciu skargi podjęto czynności wyjaśniające i ustalono, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej przesłany drogą elektroniczną nie został zarejestrowany w terminie jego wpływu, ze względu na nieobecność w pracy osoby obsługującej maila, na który wpłynął przedmiotowy wniosek. Osoba zastępująca nieobecnego pracownika omyłkowo nie przekazała maila do zarejestrowania na kancelarię urzędu. To spowodowało brak niezwłocznej obsługi tego wniosku. Z osobą zastępującą nieobecnego pracownika nie przedłużono umowy o pracę. Po ujawnieniu powyższej okoliczności organ niezwłocznie podjął czynności, w szczególności zarejestrował wniosek i przystąpił do jego merytorycznego rozpoznania, po czym tego samego dnia udzielił odpowiedzi. Wójt wskazał, że powyższa sytuacja miała charakter incydentalny, nie była działaniem celowym ani zamierzonym, a po jej stwierdzeniu wdrożono działania organizacyjne mające na celu zapobieżenie podobnym przypadkom w przyszłości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność jest stan faktyczny istniejący w dacie orzekania przez Sąd.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Wójt Gminy – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych. Odpowiadając na wniosek skarżącego z dnia 8 września 2025 r., Wójt Gminy w piśmie z dnia 22 stycznia 2026 r., po wniesieniu skargi do tut. Sądu udzielił odpowiedzi na sformułowane we wniosku pytania.

Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.) oraz dane publiczne, w tym informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. d u.d.i.p.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, iż katalog informacji publicznych wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por m.in. wyrok z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14). Podkreśla się przy tym, że aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź informacji, których organ nie wytworzył, nie jest w ich posiadaniu lub zdarzeń przyszłych (vide: wyrok NSA z 24 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 1187/21 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Nie stanowią informacji publicznej zdarzenia przyszłe i hipotetyczne. Żądana od organu informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego stanu rzeczy, do czynności już przez organ dokonanych i tylko w takiej sytuacji może być ona udostępniona. Wniosek nie może służyć wytworzeniu nowej informacji, wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej.

Sąd zwraca uwagę, że zamierzenia organu nie mogą być skutecznie traktowane jako materia informacji publicznej, chyba że mają odzwierciedlenie w dokumentach – w sprawie: w gminnych czy wytworzonych przez inny organ dokumentach (lub były utrwalone na innych nośnikach informacji), w posiadaniu których jest Wójt Gminy.

W przedmiotowej sprawie skarżący uzyskał odpowiedź na pytania dotyczące informacji publicznej we wskazanym we wniosku zakresie. Treść pytań mieści się w pojęciu informacji publicznej, ponieważ dotyczy realizacji polityki migracyjnej zarówno unijnej jak i krajowej oraz związanych z tym zadań organów samorządu terytorialnego, a zatem działań, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 lit. c) u.d.i.p.

Mając na uwadze ustanowiony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin udostępnienia informacji publicznej, wyznaczający ustawowo czas na odpowiedź podmiotu zobowiązanego na wniosek o informację publiczną stwierdzić należy, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 8 września 2025 r. Jak wynika z akt sprawy wniosek wpłynął do organu w dniu 8 września 2025 r., natomiast odpowiedź Wójta została przesłana skarżącemu 22 stycznia 2026 r., a zatem z naruszeniem ww. 14-dniowego terminu ustawowego. W konsekwencji wskazanych okoliczności Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Bezczynność, której w rozpoznawanej sprawie dopuścił się organ, nie miała charakteru rażącego (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W działaniach organu nie ma złej woli, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest jednak głównym zadaniem organu. Istotna pozostaje także okoliczność, że skarga wpłynęła do organu w dniu 22 stycznia 2026 r. i organ w tym samym dniu udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, wyjaśniając w odpowiedzi na skargę przyczyny w opóźnieniu. Powyższe argumenty uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji wyroku.

Okoliczność odpowiedzi na wniosek skarżącego, w tym udostępnienie żądanej informacji po wniesieniu skargi, lecz przed rozpoznaniem sprawy przed Sąd, czyni w oczywisty sposób zbędnym zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec ustania bezczynności na dzień rozpatrywania skargi i uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt IV sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 206 p.p.s.a. Przy czym wyjaśnienia wymaga, że w ramach zasądzonych na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 206 p.p.s.a., sąd zasądził kwotę 100 zł. Powołany przepis art. 206 p.p.s.a. stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Katalog przesłanek uzasadniających skorzystanie przez sąd z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie jest otwarty, a zastosowanie w konkretnej sprawie miarkowania kosztów ma charakter uznaniowy. Możliwość miarkowania, a nawet odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w przypadku, o którym mowa w art. 206 p.p.s.a., powiązano z pojęciem niedookreślonym, jakie stanowi "uzasadniony przypadek". W orzecznictwie podkreśla się, że "uzasadnionym przypadkiem", jest przypadek sprawy sądowoadministracyjnej, w której wystąpiły następujące okoliczności, np.: niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę (zob. post. NSA z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt I OZ 930/16; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16; publik. w CBOSA).

W ocenie Sądu za odstąpieniem od zasądzenia na rzecz skarżącego pełnej stawki minimalnego wynagrodzenia dla jego pełnomocnika przemawiała znana Sądowi z urzędu okoliczność, że występujący w sprawie pełnomocnik reprezentuje skarżącego w wielu jednorodzajowych postępowaniach. W tut. Sądzie zarejestrowano obecnie 14 spraw na bezczynność organów, inicjowanych wniesieniem skargi o identycznej treści. W tych okolicznościach sporządzenie skargi było czynnością, która nie wymagała poświęcenia czasu i nakładu pracy takiego samego, jak w przypadku wniesienia skargi w różnych przedmiotowo sprawach. Ponadto należy zauważyć, że stopień skomplikowania sprawy był niski, a sprawa podlegała rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym. Dodatkowo wskazać należy, że w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych widnieje kilkadziesiąt orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych zapadłych na skutek kierowania do organów wniosków o udzielenie informacji publicznej o tożsamej treści, a także identycznych skarg jak w niniejszej sprawie.

Końcowo wskazać należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.