Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr 036120252/GSOL w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę.

I SA/Wa 1827/23

UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr 036120252/GSOL, po rozpoznaniu wniosku D. B. z dnia 7 lipca 2023 r. o przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023, poz. 1073) – odmówił wnioskodawczyni prawa do tego świadczenia.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Skarżąca D. B. w dniu 7 lipca 2023 r. zwróciła się do Placówki Terenowej KRUS w S. z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku dołączyła oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa oraz zaświadczenie nr 9/2023 Wójta Gminy J. z dnia 7 lipca 2023 r. potwierdzające, że skarżąca pełniła funkcję sołtysa w sołectwie D. od lutego 2007r. do lutego 2015 r.

Wójt Gminy J. pismem z dnia 7 sierpnia 2023 r. w uzupełnieniu zaświadczenia nr 9/2023 z dnia 7 lipca 2023 r. poinformował, ze D. B. pełniła funkcje sołtysa w sołectwie D. przez dwie kadencje, w okresie od 14 lutego 2007 r. do 2 lutego 2015 r.

Organ w uzasadnieniu decyzji powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, który stanowi, że świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:

1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990r.

o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej

dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat;

2) osiągnęła wiek:

a) w przypadku kobiet-60 lat,

b) w przypadku mężczyzn- 65 lat

wskazał, że skarżąca udowodniła jedynie 7 lat, 11 miesięcy i 19 dni, wobec powyższego nie legitymuje się wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa tj. przez co najmniej dwie kadencje, stanowiące nie mniej niż osiem lat i w związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.

Skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 25 sierpnia 2023 r. skarżąca wniosła do Sądu Okręgowego w S., które organ rentowy przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zgodnie z właściwością i pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji.

Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła :

a. naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a przez to błędne zastosowanie, co sprowadza się do przyjęcia, że osobie, która pełniła funkcję sołtysa przez pełne dwie kadencje a łącznie przez 7 lat, 11 miesięcy i 19 dni nie przysługuje prawo do uzyskania tego świadczenia, gdzie w rzeczywistości przy zastosowaniu wykładni rozszerzającej i kierując się intencją ustawodawcy prawo takie winno przysługiwać osobie, która pełniła funkcję sołtysa przez co najmniej dwie pełne kadencje; |

b. art. 6 i 7 w zw. , z art, 180 § 1. k.p.a, w zw. z art. 2 ust. 1. u.s.r. - poprzez jego niezastosowanie, a w efekcie niepodjęcie czynności zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia sprawy poprzez zaniechania ustalenia, z jakiego powodu – pomimo pełnienia przez skarżącą funkcji sołtysa przez pełnie dwie kadencje – łączny okres sprawowania tej funkcji nie osiągnął wymiaru 8 pełnych lat;

c. art. 7a w zw. z art. 180 §1. k.p.a, w zw. z art. 2 ust. 1. u.s.r, poprzez jego niezastosowanie i w efekcie rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść skarżącej pomimo ewidentnych problemów interpretacyjnych, wątpliwości co do samej normy prawnej i istniejącej sprzeczności w dyspozycji art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa

d. art. 8 w zw. z art. 180 § 1. k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1. u.s.r. - poprzez jego niezastosowanie i w efekcie prowadzenia w stosunku do skarżącej postępowania z pominięciem zasad równego traktowania osób pełniących funkcje sołtysa przez dwie pełne kadencje, których łączny okres liczony w dniach wyniósł mniej niż 8 pełnych lat w stosunku do osób, które taką samą funkcję pełniły także przez dwie pełne kadencje lecz łączny okres pełnienia tej funkcji liczony w dniach wyniósł co najmniej 8 lat:

e. art. 107 § 1. ust. 7) k.p.a. w zw. z art. 180 § 1. k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1. u.s.r. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie wydanie decyzji obarczonej wadami - tj, bez pouczenia strony możliwości odwołania się od tej decyzji i sposobie złożenia takiego odwołania;

f. art. 32 konstytucji poprzez jego niezastosowanie a w efekcie co skutkuje dyskryminacja osób pełniących funkcje sołtysa przez dwie pełne kadencje, których łączny okres liczony w dniach wyniósł mniej niż 8 pełnych lat w stosunku do osób, które taką sam funkcję pełniły także przez dwie pełne kadencje lecz łączny okres pełnienia tej funkcji liczony w dniach wyniósł co najmniej 8 lat.

Wnosiła o zmianę przedmiotowej decyzji poprzez orzeczenie, że skarżącej przysługuje prawo do uzyskania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji Sołtysa, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wskazała, na wadliwość i wewnętrzną sprzeczność istniejącą w przedmiotowej normie prawnej. Wskazała, że intencją ustawodawcy w tym przypadku było z całą pewnością zawężenie kręgu beneficjentow tego świadczenia pieniężnego co do osób, które pełniły funkcję sołtysa przez dwie pełne kadencje. Stąd w treści kwestionowanej normy prawnej znalazło się określenie – co najmniej dwóch kadencji które dookreślone zostało terminem nie mniej niż przez 8 lat. Celem takiej regulacji jest w jej zamiarze wyróżnienie osób, które w sposób istotny - pełniąc funkcję sołtysa – przyczyniły się do właściwego funkcjonowania i rozwoju społeczności wiejskich. Zabieg ten miał na celu wyodrębnienie kręgu osób, które w sposób ponadprzeciętny przyczyniły się do funkcjonowania i rozwoju społeczności wiejskiej na poziomie sołectwa - a więc osób, które wybrane zostały ponownie do pełnienia tej funkcji po zakończeniu pierwszej kadencji.

W założeniu ustawodawcy - miało to prowadzić do "docenienia" takich sołtysów poprzez przyznanie im "nagrody", przez którą należy w tym przypadku rozumieć świadczenie pieniężne regulowane w/w ustawą.

Wystarczającym dla zachowania właściwego ustalenia kręgu beneficjentow tego świadczenia byłoby jednoczesne dodanie zwrotu dwie kadencje z jednoczesnym odstąpieniem od dookreślenia kalendarzowego (8 lat).

Wskazała, że niedopuszczalnym w realiach demokratycznego państwa prawa jest sytuacja, gazie dwie osoby, które znalazły się w takiej samej sytuacji faktycznej, których zachowanie jest takie same - w świetle art. 2 ust. 1 przedmiotowej ustawy - traktowane są w sposób odmienny.

Podkreśliła, ze termin ogłoszenia ponownych wyborów nie zależy od sołtysa i nie ma on żadnego wpływu na wyznaczenie tej daty.

Ponadto organ nie podjął żadnych starań aby potwierdzić czy daty rozpoczęcia i zakończenia kadencji pełnienia przez nią funkcji sołtysa, uzyskane z Urzędu Gminy J., są prawidłowe.

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ podkreślił, że wydając zaskarżoną decyzję zastosował przepisy ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa i podjął wszelkie czynności zmierzające do rzetelnego wyjaśnienia sprawy, które skutkowały wydaniem przedmiotowej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa KRUS z dnia 25 sierpnia 2023 r., odmawiającej skarżącej D. B. prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji organ powołał treść art. 2 ust. 1 u.ś.p., zgodnie z którym świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:

1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat;

2) osiągnęła wiek:

a) w przypadku kobiet - 60 lat,

b) w przypadku mężczyzn - 65 lat.

Z powołanego przepisu art. 2 ust. 1 u.ś.p. wynika, że przyznanie świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie następujących przesłanek. Po pierwsze, zależne jest od stwierdzenia, czy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa przez co najmniej dwie kadencje. Po drugie , koniecznym jest ustalenie, że pełnienie funkcji sołtysa trwało nie mniej niż 8 lat. Po trzecie, wnioskodawca powinien osiągnąć odpowiedni wiek (kobieta 60 lat a mężczyzna 65 lat).

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do stwierdzenia czy skarżąca spełniła przesłankę dotyczącą pełnienia funkcji sołtysa przez okres nie mniej niż 8 lat. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca pełniła funkcję sołtysa wyłącznie przez okres 7 lat, 11 miesięcy i 19 dni. Swoje ustalenie organ oparł na znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniu wystawionym przez Wójta Gminy J. w dniu 7 lipca 2023 r., w którym wskazano, że w okresie od 14 lutego 2007 r. do 2 lutego 2015 r. D. B. pełniła funkcję sołtysa w sołectwie D. (k. 7 akt administracyjnych). Forma i treść tego zaświadczenia nie budzi wątpliwości Sądu. W tym dokumencie urzędowym stwierdzono, że skarżąca pełniła funkcję sołtysa w okresie od 14 lutego 2007 r. do 2 lutego 2015 r. W związku z tym brak było podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, bowiem skarżąca nie legitymowała się wymaganym okresem 8 lat pełnienia funkcji sołtysa.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela przyjętą w zaskarżonej decyzji interpretację art. 2 ust. 1 u.ś.p. O możliwości przyznania omawianego świadczenia pieniężnego przesądza okoliczność czy skarżąca pełniła funkcję sołtysa przez dwie kadencje nie mniej niż przez 8 lat. Takie rozumienie omawianego przepisu wynika wprost z językowego brzmienia przepisu, bowiem w pierwszym zdaniu art. 2 ust. 1 u.ś.p. określono, że warunki przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia wynika, że skarżąca pełniła funkcję sołtysa przez dwie kadencje jednak jedynie przez okres 7 lat 11 miesięcy i 19 dni, czyli poniżej wymaganego przez u.ś.p. okresu 8 lat. W takiej sytuacji świadczenie skarżącej nie przysługuje, co prawidłowo ocenił organ w zaskarżonej decyzji.

Skarżąca w skardze od decyzji podnosiła, że pełnienie przez nią funkcji sołtysa przez dwie kadencje nie obejmowało łącznie 8 lat z przyczyn od niej niezależnych bowiem wynikało z ustalonych terminów wyborów sołtysów. Zdaniem Sądu powyższa okoliczność nie mogła zostać przez Prezesa KRUS uwzględniona przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, albowiem stosownie do art. 6 k.p.a. Prezes KRUS jest zobowiązany stosować przepisy prawa w takiej formie i treści, w jakiej zostały uchwalone. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Subiektywne przekonanie skarżącej o sfomułowaniu przepisów u.ś.p. w sposób wadliwy, tj. wykluczający przyznanie świadczenia osobie, która nie legitymuje się okresem 8 lat pełnienia funkcji, pomimo sprawowania funkcji przez dwie kadencje, jak wskazano nie mogło zostać uwzględnione przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu ustalenie stanu faktycznego sprawy zostało dokonane w sposób prawidłowy na podstawie dokumentu urzędowego nie budzącego wątpliwości, wydanego przez uprawniony do tego organ w przepisanej formie. W orzecznictwie przyjmuje się, że szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego polega na tym, że organ nie może odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu. Nie jest to równoznaczne z koniecznością przyjęcia wynikających z niego okoliczności za udowodnione, lecz z koniecznością podjęcia inicjatywy w celu obalenia domniemania wynikającego z tego dowodu - jeśli okoliczność stwierdzona w dokumencie urzędowym, ocenionym przez pryzmat art. 80 k.p.a., budzi wątpliwości w świetle pozostałych okoliczności i dowodów, bądź jawi się jako niepełna czy niejasna (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 477/22).

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia 25 sierpnia 2023 r. odmawiająca przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.