Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor [...]OR ARiMR", "organ odwoławczy") postanowieniem z [...] maja 2019 r. na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "Kpa"), stwierdził niedopuszczalność zażalenia, wniesionego przez P. M. – wspólnika [...] s.c. na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] maja 2019 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego.

Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zawiadomieniem z 22 października 2018 r., organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych [...] s.c. decyzją tego organu z [...] września 2008 r.

Pismem z 8 maja 2019 r. P. M. – następca prawny wspólnika [...] s.c. (dalej: "skarżący") wystąpił z wnioskiem o zawieszenie ww. postępowania do czasu prawomocnego zakończenia prowadzonego wobec skarżącego postępowania karnego.

Postanowieniem z [...] maja 2019 r. organ I instancji nie uwzględnił wniosku skarżącego i na podstawie art. 98 § 1 oraz art. 97 § 1 Kpa odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego.

W zażaleniu na to postanowienie, skarżący wystąpił o jego uchylenie w całości

i postawił zarzuty naruszenia art. 97 § 2 i art. 101 Kpa.

Dyrektor [...] OR ARiMR postanowieniem z [...] maja 2019 r., wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Wskazał bowiem, że w świetle poglądów prawnych prezentowanych

w orzecznictwie sądowym aktualne brzmienie treści art. 101 § 3 Kpa nadane ustawą

z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dniem

11 kwietnia 2011 r. nie budzi wątpliwości. Treść tego przepisu należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Skoro bowiem w omawianym przepisie posłużono się zwrotem "w sprawie odmowy podjęcia postępowania", przez który ustawodawca rozumie jedynie postanowienia negatywne, to nie ma podstaw, aby w stosunku do postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania" dokonywać wykładni rozszerzającej ten zwrot, zamiast ograniczać go wyłącznie do postanowień o zawieszeniu postępowania.

Za koniecznością takiej interpretacji art. 101 § 3 Kpa przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. Istotą nowelizacji art. 101 § 3 Kpa było bowiem pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc na postanowienia

o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2013r., sygn. akt II OSK 2296/12). Uzasadnieniem takiego założenia jest zasada szybkości postępowania (art. 12 Kpa) wymagająca od organu administracji publicznej wnikliwego i szybkiego działania w sprawie, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Z przedstawionych wyżej przyczyn uznaje się za uzasadnione wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Trudno bowiem przyjmować, aby racjonalny ustawodawca z jednej strony wprowadzał mechanizmy udrażniające przebieg postępowania, a z drugiej strony utrzymywał te, które mogą służyć jego przedłużaniu. Strona niezadowolona z postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie zostaje pozbawiona możliwości jego kontroli, albowiem rozstrzygnięcie to może kwestionować w odwołaniu od decyzji (art. 142 Kpa). Organ odwoławczy dodał, że na takie przyczyny uzasadniające wykluczenie zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania wskazywano w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Sejm RP VI kadencji, nr druku: 2987). Ten sam argument przemawia także za wykluczeniem zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania.

Reasumując, organ odwoławczy uznał, że zgodnie z art. 101 § 3 Kpa zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania jest niedopuszczalne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej jako "Sąd") na ww. postanowienie organu odwoławczego, występując o jego uchylenie

w całości skarżący postawił zarzut naruszenia art. 101 § 3 Kpa. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w sytuacji gdy strona zgłosi wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania organ wydaje postanowienie o odmowie podjęcia postępowania i także na takie postanowienie przysługuje stronie zażalenie. Dodał, że nie jest sporna okoliczność, że organ powziął wiadomości o prowadzeniu postępowania karnego

w sprawie obejmującej okres i przedmiot płatności, których dotyczy niniejsza sprawa. Istnieje zatem w sprawie prejudykat, gdyż orzeczenie sądu prowadzącego postępowanie karne zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej winno nastąpić przed wydaniem decyzji organu. Prawomocne orzeczenie sądowe determinuje bowiem treść

i samo rozstrzygnięcie aktu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...]OR ARiMR wniósł o oddalenie skargi

i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sprawowana jest w oparciu

o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134

§ 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

Dokonując zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zauważyć bowiem należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 Kpa o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie

o odmowie zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego

w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

Zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 Kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Treść art. 134 Kpa wskazuje, że organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym ma obowiązek dokonać ustaleń, czy wniesione odwołanie bądź zażalenie jest dopuszczalne. W przypadku ustalenia, że na postanowienie zażalenie nie przysługuje obowiązkiem organu odwoławczego jest stwierdzenie w formie postanowienia jego niedopuszczalności, co nie pozwala na przystąpienie przez organ do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej.

Taka sytuacja występuje w okolicznościach niniejszej sprawy.

W myśl bowiem art. 101 § 3 Kpa jedynie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania stronie przysługuje zażalenie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepis art. 101 § 3 Kpa nie obejmuje postanowień negatywnych (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2509/12, czy wyrok NSA z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt

II OSK 340/13).

Sąd w niniejszej sprawie w pełni pogląd ten podziela, a orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane.

Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy, należy zwrócić uwagę na zmianę przepisów Kpa, która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r., polegającą na dodaniu do

§ 3 art. 101 Kpa, treści, że zażalenie służy również na postanowienie w sprawie "odmowy podjęcia zawieszonego postępowania."

Powyższe wskazuje, że istotą tej nowelizacji było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżenia postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego.

Nie można więc obecnie wykładać przepisu art. 101 § 3 Kpa, w ten sposób, że zwrot "w sprawie zawieszenia" oznacza również postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Zwrot ten należy rozumieć w węższym znaczeniu. Obejmuje on jedynie zawieszenie postępowania i odmowę podjęcia zawieszonego postępowania.

Na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, jako nie tamującego biegu postępowania, nie przysługiwało zatem zażalenie, a zatem wniesione zażalenie musiało zostać uznane za niedopuszczalne, co obligowało organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 Kpa.

Zaskarżone postanowienie jest zatem zgodne z prawem. Dyrektor [...]OR ARiMR nie mógł bowiem przystąpić do jego rozpatrzenia, gdyż naraziłby się na zarzut rażącego naruszenia prawa. Z tych też względów argumentacja skargi zmierzająca do wykazania zasadności zawieszenia postępowania jest w istocie bezprzedmiotowa.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.