Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Robert Talaga (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. K. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr [...] ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...], przewidzianej do realizacji w gminie [...], w obrębie D., na terenie części działki ewidencyjnej nr [...].

Decyzja została doręczona K. K. (dalej jako skarżący lub strona) w dniu 18 kwietnia 2025 r. (k. 79 akt I instancji).

Pismem z dnia 30 kwietnia 2025 r. K. K. odwołał się od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia z uwagi na naruszenie przepisów postępowania. Odwołanie zostało opatrzone prezentatą Urzędu Gminy w [...], z oznaczeniem daty wpływu na dzień 5 maja 2025 r.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 dalej jako k.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, za pośrednictwem organu który wydał decyzję. Kolegium wskazało, że decyzja została doręczona K. K. w dniu 18 kwietnia 2025 r. a zatem termin na złożenie odwołania upłynął w dniu 2 maja 2025 r. (w piątek), natomiast odwołanie złożono dopiero 5 maja 2025 r. o czym świadczy data prezentaty Urzędu Gminy w [...], złożona na pierwszej stronie odwołania. Z tego względu organ odwoławczy uznał, że wniesione przez K. K. odwołanie jest spóźnione.

Pismem z dnia 2 października 2025 roku K. K. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2025 r., nr [...], domagając się stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, obarczoną wadą nieważności - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w całości.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 57 § 5 ust. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i ustalenie, że datą złożenia odwołania jest data prezentaty złożonej w urzędzie organu I instancji, w sytuacji gdy odwołanie zostało złożone za pośrednictwem wyznaczonego operatora pocztowego.

Do skargi załączono postaci kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki do Urzędu Gminy w [...] z dnia i wydruku z portalu śledzenia przesyłek.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji (postanowienia) nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Dokonana przez sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że zawiera ono wady powodujące konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był m.in. art. 134 k.p.a. zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu l instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania.

Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 k.p.a.).

Zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy, decyzja Wójta Gminy [...] z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr [...] została doręczona skarżącemu w dniu 18 kwietnia 2025 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 2 maja 2025 r. Zdaniem organu należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, bowiem odwołanie zostało złożone 5 maja 2025 r., co wynika z prezentaty organu I instancji umieszczonej na pierwszej stronie odwołania. Z kolei zdaniem skarżącego wniesione ono było z zachowaniem ustawowego terminu, gdyż zostało nadane w placówce pocztowej.

W ocenie Sądu z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy nie wynika, aby odwołanie zostało złożone bezpośrednio w organie I instancji. Na oryginale odwołania oraz na prezentacie organu I instancji znajdującej się na odwołaniu nie ma informacji, iż zostało ono złożone osobiście. Prezentata zawiera wyłącznie adnotację "data wpływu – 5 maja 2025 r." W aktach sprawy brak jest jednocześnie koperty, w której — jak twierdzi skarżący — odwołanie zostało nadane.

Wobec tego w ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala na definitywną ocenę czy złożone przez K. K. odwołanie zostało wniesione po terminie.

Stosownie do regulacji zawartej w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Decydującym faktem jest data nadania przesyłki, a nie jej otrzymanie przez adresata. W przypadku jej nadania, jako przesyłka polecona, dowód taki posiada niewątpliwie nadawca i w przypadkach spornych powinien wykazać się umieszczoną na dowodzie nadania pieczęcią urzędu pocztowego.

Z dołączonego do skargi potwierdzenia nadania przesyłki, zawierającej według twierdzeń skarżącego przedmiotowe odwołanie wynika, iż została ona złożona w urzędzie pocztowym w D. w dniu 30 kwietnia 2025 r. listem poleconym nr [...] (k.9 akt sądowych). Skarżący załączył również wydruk śledzenia ww. przesyłki ze strony internetowej Poczty Polskiej, z którego wynika, że przesyłka o powyższym numerze została nadana 30 kwietnia 2025 r. i doręczona 5 maja 2025 r. (k. 8 akt sądowych). Dodać trzeba, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 października 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188, z późn. zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego.

W świetle powyższego w ocenie Sądu powstała więc uzasadniona wątpliwość co do tego kiedy i w jakiej formie (osobiście czy poprzez operatora pocztowego) skarżący wniósł odwołanie z dnia 30 kwietnia 2025 r. Załączone do skargi dokumenty dowodzą jedynie tego, że w dniu 30 kwietnia 2025 r. skarżący nadał przesyłkę o nr [...] na adres Wójta Gminy [...], [...]. Na ich podstawie nie da się jednak jednoznacznie ustalić jaka przesyłka została nadana. Z kolei brak w aktach sprawy koperty, bądź adnotacji o formie wniesienia odwołania nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie czy odwołanie K. K. zostało złożone osobiście w dniu 5 maja 2025 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Opisane powyżej wątpliwości, czynią co najmniej przedwczesnym przyjęcie przez skarżony organ następstw określonych w treści art. 134 k.p.a. Tylko jednoznaczne, nie budzące wątpliwości ustalenie, że odwołanie bądź przesyłka je zawierająca zostały nadane po terminie może wywołać skutki, o których mowa w art. 134 k.p.a. W tych okolicznościach sprawy organ tych ustaleń zaniechał.

Z powyższych względów kontrolowane postanowienie z dnia 26 sierpnia 2025 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. podlegało uchyleniu, o czym orzeczono w w pkt 1 sentencji wyroku.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że brak było podstaw do uznania, że wydane w sprawie postanowienie obarczone jest wadą nieważności — rażącego naruszenia prawa, bowiem przywołane okoliczności wskazują, że organ jedynie zbyt pochopnie uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, co jednak nie pozwala na ocenę jego działania w kategoriach rażącego, a więc najdalej idącego o szczególnie znamiennym ciężarze gatunkowym, naruszenia prawa.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.; 480 zł) Sąd orzekł o kosztach postępowania, na które składały się zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i wpis od skargi w wysokości 100 zł (pkt 2 sentencji wyroku).

Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.