Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S.A. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II SO/Wa 6/20 o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie z wniosku M. G. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył P. S.A. w W. grzywnę w wysokości 4918 zł oraz zasądził na rzecz wnioskodawcy 100 zł tytułem wpisu od wniosku.

W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 15 stycznia 2020 r. M. G. (dalej jako wnioskodawczyni) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie spółce P. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako spółka) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z niewykonaniem przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nieprzesłaniem w terminie ustawowym do WSA w Warszawie skargi z 19 września 2019 r. na odmowę udzielenia informacji publicznej z 13 września 2019 r., podtrzymującą wcześniejszą odmowę z 5 września 2019 r. Wspomniana skarga wpłynęła do spółki 23 września 2019 r.

W odpowiedzi na powyższy wniosek spółka podniosła, że nie jest organem w rozumieniu p.p.s.a., lecz spółką prawa handlowego, co oznacza, że jakiekolwiek czynności podejmowane przez nią, bądź ich brak, w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą nie podlegają kognicji sądów administracyjnych i nie mogą być przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Uwzględniając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że spółka od 23 września 2019 r. była w posiadaniu korespondencji zawierającej skargę i od tej daty rozpoczął bieg termin przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin na wykonanie ww. obowiązku upłynął 23 października 2019 r. Skarga wraz odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi nie zostały do dnia wydania niniejszego postanowienia przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W ocenie tego Sądu argumentacja spółki zawarta w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny stanowi merytoryczne uzasadnienie stanowiska wobec złożonego przez M. G. wniosku o udostępnienie informacji publicznej i w żaden sposób nie zwalnia z obowiązku przekazania skargi do Sądu. Organ (spółka) miał bezwzględny obowiązek przekazania skargi M. G. z 19 września 2019 r. do sądu administracyjnego, do którego ostatecznie należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych.

Sąd ten powołał się na art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz na Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r. (M.P. z 2020 r. poz. 174), zgodnie z którym przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4 918,17 zł. W związku z powyższym Sąd wymierzył spółce P. S.A w W. grzywnę w wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r., biorąc pod uwagę czas, jaki upłynął od 23 października 2019 r. (ostatni dzień terminu na przekazanie skargi do Sądu) do dnia wydania niniejszego postanowienia oraz argumentację spółki. W ocenie tego Sądu orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. O zwrocie wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie organowi grzywny Sąd ten orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a..

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły P. S.A., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:

- art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne uznanie P. S.A. za organ administracji i przez to uznanie, że ciąży na nim obowiązek przekazania skargi na bezczynność;

- naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuprawnione nałożenie grzywny na podmiot niebędący organem administracji w rozumieniu p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Sąd pierwszej instancji nie zwrócił bowiem uwagi na przepisy szczegółowe dotyczące spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej i na termin na wykonanie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzą na skargę przez organ.

Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429; "u.d.i.p.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do ww. obowiązków sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Powyższe przepisy znajdują zastosowanie nie tylko do organów administracji, lecz również do podmiotów wymienionych w art. 4 u.d.i.p. Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione następnie w kolejnych podpunktach tego przepisu. Katalog tych podmiotów jest jedynie przykładowy, o czym świadczy użyte w art. 4 ust. 1 ustawy sformułowanie "w szczególności". Zatem podmiotem zobowiązanym do przekazania złożonej do niego skargi nie musi być organ w rozumieniu p.p.s.a., tak jak to wskazuje wnosząca zażalenie spółka. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych również spółka prawa handlowego może być w określonej sytuacji traktowana jak podmiot wykonujący zadania publiczne, a tym samym może podlegać omawianym przepisom. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w przeszłości P. S.A. były już karane grzywną za nieprzekazanie sądowi skargi w terminie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 997/12; z 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I OZ 1356/19 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego już z samej możliwości podlegania przez dany podmiot przepisom u.d.i.p., a w zw. z art. 21 pkt 1 tej ustawy również przepisom p.p.s.a., wynika obowiązek przekazania przez taki podmiot skargi w ustawowym terminie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bowiem jedynie ustalenie, że dany podmiot, którego w sposób oczywisty nie można wykluczyć z grona podmiotów potencjalnie zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, nie przekazał skargi do sądu administracyjnego w ustawowym terminie. Natomiast szczegółowe ustalenie, czy dany podmiot rzeczywiście jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, należy już do meritum sprawy, która jest rozstrzygana w ramach rozpoznania skargi przez sąd. Nie jest rolą spółki rozstrzyganie czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

W związku z powyższym prawidłowo Sąd pierwszej instancji ustalił, że P. S.A. w W. były zobowiązane przekazać skargę na bezczynność tej spółki w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wprawdzie termin ten wynosi 15 dni od jej otrzymania, a nie 30 jak to przyjął Sąd pierwszej instancji, lecz błąd w tym zakresie nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie zaś z powołanymi wyżej przepisami w razie niedochowania tego terminu sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu spółce grzywny. Z użytego w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania "sąd może" wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi uznanie co do orzeczenia ww. grzywny. Podkreślić przy tym należy, że przesłankami wystarczającymi do jej orzeczenia jest stwierdzenie, że zobowiązany podmiot nie wywiązał się z obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz złożenie przez skarżącego wniosku. Obie te przesłanki zostały w sprawie spełnione w związku z czym Sąd pierwszej instancji mógł wymierzyć spółce grzywnę.

Odnośnie zaś wysokości grzywny wskazać należy, że została ona wymierzona w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Prawidłowo również Sąd ten uzasadnił jej wysokość, uznając, że kwota 4918 zł spełni dyscyplinująco–restrykcyjny i prewencyjny charakter grzywny. Wysokość grzywny jest uzasadniona okolicznościami niniejszej sprawy i odzwierciedla naruszenie prawa, którego dopuściła się wnosząca zażalenie spółka.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.