Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2006r. sprawy ze skargi K. T. i M. T. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.

II SA/Ke 98/06

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sprostowanym postanowieniem z dnia [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nałożył na podstawie art.119, 121 § 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), na K. i M. T. grzywnę w celu przymuszenia

w wysokości [...] złotych z powodu uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, zobowiązał jednocześnie do wpłacenia grzywny

w terminie do 7-miu dni od dnia doręczenia postanowienia

z zastrzeżeniem, że w przeciwnym razie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do wykonania obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym w terminie do 1-go miesiąca, pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego. Ponadto K. i M. T. obciążeni zostali opłatą za wydanie postanowienia w kwocie [...] zł.

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił, że decyzją

z dnia [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nakazał K. i M. T. wykonać

w terminie do 30 sierpnia 1999 r. przeróbki mające doprowadzić budynek mieszkalny przy ul. T. w K., do stanu zgodnego

z prawem. Decyzja ta utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy. Wskutek ustalenia przebiegu granicy przez sąd powszechny w sposób odmienny od oceny przyjmowanej przy wydawaniu obu decyzji, postępowanie zostało wznowione z urzędu,

a Inspektor Nadzoru Budowlanego

w K. decyzją z dnia [...] uchylił własną decyzję utrzymująca w mocy nakaz przeróbek i orzekł o istocie sprawy,

a mianowicie nakazał K. i M. T. wykonać w terminie do 30 sierpnia 2004 r. następujące roboty mające na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem:

1. odciąć przybory kanalizacyjne i armaturę wodociągową czerpalną od odgałęzień bocznych z pionów przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych znajdujących się

w istniejących przewodach kominowych w ścianie między budynkami grubości 38 cm.,

2. poza licem istniejącej ściany między budynkami wykonać

w budynku w budynku K. i M. T. odrębny trzon, w którym należy umieścić piony wodociągowo-kanalizacyjne.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 czerwca 2005 r. oddalił skargę A. i J. G. oraz S. G. na decyzję organu II instancji.

Ponieważ nałożony na zobowiązanych obowiązek dokonania przeróbek nie został wykonany, organ egzekucyjny przesłał małżonkom T. upomnienie, a następnie wszczął postępowanie egzekucyjne wydając tytuł wykonawczy i nakładając grzywnę w celu przymuszenia.

Organ odwoławczy przytoczył także zarzuty zażalenia złożonego przez zobowiązanych, a mianowicie, iż zaskarżone postanowienie wydane został przedwcześnie ponieważ wszelkie prace remontowe nakazane

w decyzji nie mogą być wykonane ze względu na usytuowanie ściany po stronie Państwa G., a nie między budynkami i wszelkie przeróbki były wydane z naruszeniem prawa własności. Ponadto w dodatkowym piśmie skarżący załączyli odpis skargi kasacyjnej złożonej przez adwokata małżonków G.od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2005 r.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie zażaleniowym, Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało prawidłowo.

Przytaczając treść art. 121 § 4 oraz art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy podkreślił, że skoro zobowiązani nie wykonali ciążącego na nich obowiązku wynikającego

z decyzji ostatecznej, to zasadnie nałożona została na nich grzywna

w celu przymuszenia. Organ egzekucyjny prawidłowo nałożył także opłatę za czynności egzekucyjne w kwocie [...] zł., zgodnie z art. 64a § 1 pkt 1 ustawy.

Odnośnie zarzutów zażalenia organ zauważył, że dotyczą one zasadności samej decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. Decyzja ta oceniona została w postępowaniu drugoinstancyjnym oraz przez Sąd Administracyjny I-szej instancji, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wnieśli K. i M. T. podnosząc, że "przedwcześnie wydana decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazująca wykonanie przeróbek ...nie jest prawomocna", albowiem od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającego skargę małżonków G., wnieśli oni skargę kasacyjną do Naczelnego Sadu Administracyjnego. Skarżący wskazali nadto na art. 61 Prawa budowlanego, z którego wynika, że "faktyczna odpowiedzialność za stan obiektu jest powiązana z prawem własności". Ponadto wszelkie nakazy przeróbek nie mogą być wykonane do czasu ustalenia granicy przez Sąd Rejonowy w Kielcach pomiędzy budynkami. Wówczas zostaną one wykonane "w najkrótszym terminie". Tym samym obowiązki nałożone przez organy nadzoru budowlanego wydane zostały przedwcześnie i z naruszeniem prawa własności. Aktualnie skarżący nie mogą wykonać przeróbek w ścianie, która znajduje się na gruncie nie będącym ich własnością.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną

( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się

w postępowaniu organów obu instancji naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności wydanych postanowień.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem orzeczeń wydanych w toku postępowania egzekucyjnego, a konkretnie - postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, przy czym ustalony w zaskarżonej decyzji stan faktyczny nie jest pomiędzy stronami sporny.

Zarzuty skargi dotyczące "przedwczesności" wszczęcia postępowania egzekucyjnego zmierzają faktycznie do podważenia słuszności ostatecznej decyzji, w której nałożony został na K. i M. T. obowiązek dokonania określonych przeróbek ( robót budowlanych ) mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego

z prawem. Prowadzone obecnie postępowanie egzekucyjne jest następstwem niewykonania przez zobowiązanych tego właśnie nakazu, a jego generalną zasadą wyrażoną w art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.nr 110 z 2002 r., poz. 968), zwanej dalej ustawą, jest to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Egzekucji podlegają przy tym decyzje ostateczne i dla oceny prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez znaczenia pozostaje fakt, czy są one prawomocne czy też nie. Przeszkodę do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być jedynie - w razie wniesienia skargi do sądu I-szej instancji bądź skargi kasacyjnej - postanowienie sądowe o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia, co w niniejszym przypadku nie ma miejsca.

Ponieważ decyzja nakładająca na skarżących określone obowiązki jest ostateczna, sąd nie wstrzymał jej wykonania, a zobowiązani uchylają się od realizacji nałożonych na nich obowiązków, prawidłowo organ egzekucyjny ( będący w tym przypadku jednocześnie wierzycielem - art. 5 § 1 w zw. z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy ) skierował do skarżących upomnienie wzywające do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, a następnie wszczął takie właśnie postępowanie, stosownie do treści art. 15 § 1 ustawy.

Nie można przy tym zarzucić organom egzekucyjnym uchybień

w zakresie prawa procesowego lub materialnego, które powodowałyby konieczność uchylenia postanowień o nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia. Postępowanie w zakresie zastosowania tego środka egzekucyjnego regulują przepisy art. 119 i nast. ustawy. Zgodnie z art. 122 § 1 zobowiązanym doręczono wraz z postanowieniem

o nałożeniu grzywny odpis tytułu wykonawczego, a wysokość grzywny, która w tym przypadku jest jednorazowa, określona została w granicach jakie zakreśla art. 121 § 2 ustawy, a więc nie więcej niż [...] zł.

Doręczone zobowiązanym postanowienie zawiera także wszystkie elementy, o jakich mowa w art. 122 § 2 ustawy, a mianowicie:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny

w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Odnośnie pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić należy, że nie mają racji skarżący uzależniając wykonanie nałożonych na nich obowiązków od "ustalenia granicy pomiędzy budynkami przez Sąd Rejonowy". Jak wynika z treści postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 września 2003 r. w sprawie VII Ns 807/02, którego kserokopia znajduje się w aktach sprawy administracyjnej, nieruchomości należące do małżonków T. i małżonków G. zostały rozgraniczone wzdłuż określonej w tym postanowieniu linii, przedstawionej na szkicu granicznym sporządzonym przez uprawnionego geodetę. Ponieważ

w prawie cywilnym obowiązuje generalna zasada, wyrażona w art. 47 § 1 i 2 w zw. z art. 48 kodeksu cywilnego, że budynki jako części składowe gruntu podzielają ich los prawny, powołane wyżej postanowienie Sądu oznacza, że granica pomiędzy budynkami zlokalizowanymi na nieruchomości skarżących i nieruchomości sąsiedniej przebiega wzdłuż linii, która rozgranicza grunt pod tymi budynkami. Mimo sformułowania zarzutu, o jakim mowa wyżej, zasadę tę małżonkowie T. zdają się rozumieć, co wynika z kolejnego podnoszonego przez nich argumentu mającego przemawiać za niewykonalnością nałożonego obowiązku. Miałaby ona polegać na braku możliwości wykonania prac, o jakich mowa w tytule wykonawczym "w ścianie, która znajduje się na gruncie nie będącym ich własnością". Jak wynika bowiem ze znajdującego się

w aktach szkicu granicznego, w oparciu o który dokonane zostało rozgraniczenie, wytyczona przez Sąd granica nie przebiega wzdłuż ściany oddzielającej zbliźniaczone budynki mieszkalne należące do skarżących i małżonków G. Różnica pomiędzy granicą prawną

a tą ścianą waha się od 15 do 57 cm.

Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia w sprawie i nie powoduje - wbrew twierdzeniom skarżących - niewykonalność nałożonego na nich obowiązku. Jego treścią jest odcięcie przyborów kanalizacyjnych

i armatury wodociągowej czerpalnej od odgałęzień bocznych z pionów przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych znajdujących się

w istniejących przewodach kominowych w ścianie między budynkami grubości 38 cm. oraz wykonanie w budynku małżonków T. - poza licem istniejącej ściany między budynkami - odrębnego trzonu, w którym należy umieścić piony wodociągowo-kanalizacyjne. Wykonanie tego obowiązku nie narusza w żaden sposób prawa własności sąsiedniej nieruchomości, a wyrażona przez skarżących obawa, że do tego właśnie doprowadzi realizacja tytułu wykonawczego wystawionego w sprawie, wynika najprawdopodobniej z niewłaściwej interpretacji czynności, do których zostali zobowiązani. Małżonkowie T. argumentują mianowicie, że nie mogą wykonać przeróbek w ścianie, która znajduje się na gruncie nie będącym ich własnością. Rzecz jednak w tym, że

z tytułu wykonawczego nie wynika wcale, że obowiązek skarżących polega na wykonaniu robót budowlanych w ścianie między budynkami

( która istotnie - jak wynika z postanowienia rozgraniczeniowego - znajduje się na nieruchomości sąsiedniej ). Jeśli uważnie wczytać się

w treść tego obowiązku, to jasnym się staje, że użyte w nim słowo

"w ścianie" dotyczy umiejscowienia pionów przewodów wodociągowych

i kanalizacyjnych, w jakich znajdują się przybory kanalizacyjne i armatura wodociągowa, które należy odciąć, a tym samym nie określa miejsca,

w którym należy to wykonać.

Obowiązek nałożony ostateczną decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia

z dnia [...] jest zatem wykonalny i nie ma przeszkód, aby skarżący go zrealizowali w budynku mieszkalnym będących ich własnością.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które

z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).