Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017r. sygn. akt IV SA/Po 1104/17 odrzucił skargę L. N. na pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie umowy. Skarżąca w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej od w/w orzeczenia złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu powyższego wniosku wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż nie ma żadnych oszczędności. Z wyjaśnień zawartych w formularzu wniosku wynika, iż skarżąca w rozliczeniu miesięcznym ponosi wydatki na gaz ([...] zł.), prąd ([...] zł.), wodę ([...] zł.), śmieci ([...] zł.), ubezpieczenie domu ([...] zł.), ubezpieczenie na życie ([...] zł.), ubezpieczenie samochodu ([...] zł.), naprawę samochodu ([...] zł.), podatek od nieruchomości ([...] zł.), telefon ([...] zł.), benzyna ([...] zł.), gazeta ([...] zł.), leki [...] zł.), koszty biurowe ([...] zł.), koszty utrzymania ([...] zł.), środki czystości ([...] zł.).
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu uzyskiwanych dochodów, stwierdzić należy, że przedstawiona sytuacja finansowa nie pozwala na przyjęcie, że skarżąca należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca uzyskuje bowiem stały dochód w kwocie [...]zł. Powyższa kwota w ocenie orzekającego w sprawie referendarza sądowego jest wystarczająca na opłacenie deklarowanych stałych niezbędnych kosztów utrzymania i kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu od skargi kasacyjnej. Odnosząc się w tym miejscu do zestawienia wydatków miesięcznych stwierdzić należy, iż nie wszystkie wymienione przez skarżącą wydatki należą do wydatków związanych z niezbędnym utrzymaniem. Do tej grupy wydatków nie można bowiem zaliczyć wydatków związanych m.in. z zakupem gazet czy też kosztów biurowych, które w zestawieniu uwzględniono w rozliczeniu miesięcznym od lutego 2014r.
Tym niemniej stwierdzić należy, iż wysokość uzyskiwanego przez skarżącą dochodu nie pozwala na zgromadzenie kwoty pozwalającej na opłacenie pełnomocnika z wyboru.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
