Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 czerwca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 743/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., objętym skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę R. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r., w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

I

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją

z dnia [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy decyzję nakładającą na R. J. (dalej: skarżący) karę pieniężną w wysokości 3000 zł za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2014 r. Skarżący został prawidłowo pouczony o sposobie i trybie zaskarżenia ww. decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Polega ono m.in. na sprawdzeniu czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a.

Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika, że została ona doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2014 r. Stosownie do pouczenia zawartego

w decyzji, skarżący powinien wnieść skargę do Sądu za pośrednictwem organu we wskazanym trzydziestodniowym terminie, którego bieg kończył się w dniu [...] stycznia 2015 r. Skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] lutego 2015 r., na co wskazuje data stempla pocztowego na kopercie, w której przesłano przedmiotową skargę (k. 6 akt sądowych), a więc z uchybieniem ustawowo określonego terminu. Wobec powyższego, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

II

Skargę kasacyjną na wskazane postanowienie Sądu pierwszej instancji złożył R. J., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1) art. 141 § 4 w zw. z art. 163 i art. 166 p.p.s.a. przez nierzetelne przedstawienie stanu sprawy przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podczas gdy między tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego istnieje potencjalny związek przyczynowy;

2) art. 3 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647; dalej: p.u.s.a.) przez zaniechanie kontroli działalności GITD w niniejszej sprawie, tj.

w przedmiocie ich zgodności z prawem;

3) art. 111 § 1a i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw.

z art. 1 p.p.s.a. przez ich pominięcie, podczas gdy ich zastosowanie spowodowałoby wydanie postanowienia o uzupełnieniu decyzji przez GITD, tj. w zakresie pouczenia, a następnie określenia terminu na wniesienie skargi od dnia doręczenia ww. postanowienia.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził m.in., że pomimo zgłoszenia przez pełnomocnika zmiany adresu do doręczeń, zaskarżona decyzja została skierowana na adres byłego pracodawcy i tylko dzięki koleżeńskim kontaktom

w poprzedniej kancelarii udało mu się dowiedzieć o pozostawionej w Urzędzie Pocztowym przesyłce, którą odebrał w dniu [...] stycznia 2015 r. Pełnomocnik skarżącego wskazał ponadto, że przyczyną uchybienia terminu było błędne odczytanie daty wpływu przesyłki, nieczytelnie oznaczonej na kopercie jako [...] stycznia 2015 r.

W związku z tym, pełnomocnik skarżącego był przekonany, że wnosząc skargę w dniu [...] lutego 2015 r. czyni to w prawem przewidzianym terminie, a nawet z pewnym wyprzedzeniem. Ponadto zarzucił, iż Sąd nieprawidłowo określił datę doręczenia decyzji, jak również termin na jej zaskarżenie.

Dodatkowo w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w zaskarżonej decyzji GITD błędnie pouczono skarżącego o prawie do wniesienia skargi za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w T., podczas gdy właściwy w rozpoznawanej sprawie jest WSA w W..

W ocenie kasatora GITD zaniechał uzupełnienia pouczenia polegającego na jego sprostowaniu, tj. wbrew zasadom wyrażonym w art. 6, art. 8, art. 9 k.p.a., a WSA

w W. nie dostrzegł tego faktu naruszając tym samym art. 3 § 2 p.p.s.a. w zw.

z art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 p.u.s.a.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a objęte nią postanowienie Sądu pierwszej instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi o jeden dzień – co potwierdził pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu złożonego w dniu [...] czerwca 2016 r. Do uchybienia terminu doszło z uwagi na fakt, iż zaskarżoną decyzję pełnomocnik skarżącego odebrał w dniu [...] stycznia 2015 r., a zatem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu [...] lutego 2015 r., natomiast skarga została wniesiona w dniu [...] lutego 2015 r.

W skardze kasacyjnej jej autor zarzucił naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 163

i art. 166 p.p.s.a. przez nierzetelne przedstawienie stanu sprawy przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podczas gdy między tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego istnieje potencjalny związek przyczynowy. Otóż istotnie, w uzasadnieniu objętego skargą kasacyjną postanowienia, WSA w W. błędnie wskazał datę doręczenia pełnomocnikowi skarżącego zaskarżonej decyzji GITD na dzień [...] grudnia 2014 r., uznając, iż termin do wniesienia skargi upływa w dniu [...] stycznia 2015 r.

Należy jednak podkreślić, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości fakt, iż przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została odebrana przez pełnomocnika skarżącego w dniu [...] stycznia 2015 r. i data ta stała się początkiem biegu terminu do wniesienia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji (zpo przy decyzji GITD w aktach administracyjnych, karty nienumerowane), przesyłka została pozostawiona w Urzędzie Pocztowym T. 1 w dniu [...] grudnia 2014 r. na okres 14 dni, następnie awizowana była powtórnie w dniu [...] stycznia 2015 r. Odebrana została natomiast osobiście przez radcę prawnego M. G. w dniu [...] stycznia 2015 r. i pod tą datą widnieje podpis M. G. – pełnomocnika skarżącego.

Z kolei przy zażaleniu na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu pełnomocnik skarżącego przedstawił kserokopię koperty opatrzonej tym samym numerem nadania, który widnieje na zpo dołączonym do zaskarżonej decyzji GITD, na której widnieją wyraźne daty (takie same jak uwidocznione na zpo) wskazujące, że przesyłka po raz pierwszy była awizowana w dniu [...] grudnia 2014 r., następnie zaś 8 stycznia 2015 r. Nie ma więc wątpliwości, że termin do wniesienie skargi biegł od [...] stycznia 2015 r. i upływał z dniem [...] lutego 2015 r.

Pomimo więc błędnego wskazania w postanowieniu WSA w W. z dnia 26 czerwca 2015 r. daty doręczenia zaskarżonej decyzji, Sąd ten stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia skargi – nadanej w Urzędzie pocztowym w dniu [...] lutego 2015 r. – postąpił prawidłowo.

W kontekście omawianego zarzutu z pkt. 1 petitum skargi kasacyjnej całkowicie nieuzasadnione było wskazanie przez skarżącego na naruszenie art. 163 – bez uściślenia, do której jednostki redakcyjnej tego przepisu zarzut się odnosi i art. 166 p.p.s.a. Pierwszy z tych przepisów, w § 1 stanowi, iż postanowienia ogłoszone na rozprawie sąd uzasadnia, gdy podlegają one zaskarżeniu i doręcza stronom. Z kolei, zgodnie z § 2 postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć

z uzasadnieniem. Doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą

w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. Wreszcie, w myśl § 3, uzasadnienie, o którym mowa w § 1 i 2, należy sporządzić

w terminie siedmiu dni od dnia wydania postanowienia. Art. 166 stanowi natomiast o odpowiednim stosowaniu do postanowień przepisów o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienie objęte skargą kasacyjną wydał na posiedzeniu niejawnym, uzasadnił i przesłał na adres pełnomocnika skarżącego, zatem w żaden sposób wskazanych przepisów nie naruszył.

Za nieuzasadnione należy również uznać zarzuty z pkt. 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane stanowisko pełnomocnika skarżącego wskazuje raczej na chęć przerzucenia odpowiedzialności za własne uchybienia (w szczególności art. 53 § 1 p.p.s.a.) na Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zmierzając do wykazania winy organu w tym, iż skarga została wniesiona z uchybieniem terminu z uwagi na okoliczności doręczenia decyzji. Taka argumentacja nie mogła odnieść skutku w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

Zgodnie z regulacją art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym

i procesowym. W objętym skargą kasacyjną postanowieniu WSA w W. nie kontrolował żadnego rozstrzygnięcia administracji, a jedynie – zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. – weryfikował, czy wniesienie skargi nastąpiło w prawem przewidzianym terminie. Z kolei art. 3 § 2 p.p.s.a. reguluje zakres kognicji sądów administracyjnych. Również i tego przepisu Sąd pierwszej instancji nie naruszył, gdyż odrzucił skargę

z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, a nie z powodu uznania, że decyzja GITD nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego.

Z kolei zupełnie niezrozumiałe jest stawianie Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 111 § 1a i 2 k.p.a. w zw. z art. 1 p.p.s.a. przez ich pominięcie, podczas gdy ich zastosowanie spowodowałoby wydanie postanowienia o uzupełnieniu decyzji przez GITD, tj. w zakresie pouczenia, a następnie określenia terminu na wniesienie skargi od dnia doręczenia ww. postanowienia.

Autor skargi kasacyjnej zdaje się upatrywać naruszenia przepisów w tym, że Sąd pierwszej instancji "w drodze poza-procesowej nie dokonał wymiany korespondencji"

z organem w związku z wadliwym pouczeniem co do właściwości sądu, do którego należało skierować skargę. Należy w związku z tym zauważyć, że pomimo błędnego pouczenia o tym, że właściwy do wniesienia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny Toruniu, profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżącego, prawidłowo skierował skargę do WSA w W., z tym, że uczynił to z uchybieniem terminu do jej wniesienia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 § 1 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.