Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz B. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 27 kwietnia 2012 r. B. W. wystąpiła o zawieszenie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z dnia 11 maja 2012 r. Wojewoda [...] wystąpił do pozostałych stron postępowania z zapytaniem czy nie wyrażają sprzeciwu co do zawieszenia prowadzonego postępowania. Strony nie zgłosiły sprzeciwu, w związku z czym Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] zawiesił postępowanie, jednocześnie pouczając strony o treści art. 98 § 2 k.p.a.

Postanowienie powyższe zostało doręczone wszystkim stronom postępowania i nie złożono od niego zażalenia.

W dniu 26 czerwca 2015 r. B. W. złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania.

Wojewoda [...] uznając, że upływ terminu, w którym strony mogły się zwrócić o podjęcie postępowania nastąpił w dniu 15 czerwca 2015 r., decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie potwierdzenia B. W., A.W. i J. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. W.

Minister Skarbu Państwa rozpatrując sprawę podniósł, że przepis art. 98 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Zastosowanie dyspozycji tego artykułu uzależnione jest od łącznego spełnienia wskazanych w nim warunków.

Organ odwoławczy odnosząc się do pierwszej ze wskazanych przesłanek wyjaśnił, że ze względu na brak w kodeksie postępowania administracyjnego reguły obliczania terminu oznaczonego w latach, przyjmuje się wspólną zasadę dla terminu określonego w miesiącach i latach, uznając, że kończy się on z upływem dnia w ostatnim miesiącu, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było-w ostatnim dniu tego miesiąca.

Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 597/12,Minister stwierdził, że data początkowa, od której zaczyna biec termin 3 lat musi być datą jednakową dla wszystkich stron postępowania, dlatego moment początkowy biegu tego terminu wyznacza data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie data doręczenia tego postanowienia stronie. Zdaniem Sądu orzekającego w powołanej sprawie, brak szczegółowej regulacji w tym zakresie, świadczy o tym, że założeniem ustawodawcy było, aby 3-letni termin miał swoje źródło w jednym zdarzeniu. W związku z powyższym w ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie początkiem biegu omawianego terminu jest dzień 15 czerwca 2012 r.

Minister wskazał, że w niniejszej sprawie strony, mimo prawidłowego pouczenia nie zwróciły się o podjęcie zawieszonego na ich wniosek postępowania w terminie wskazanym w art. 98 § 2 k.p.a., a więc do dnia 15 czerwca 2015r. B. W. wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania w dniu 26 czerwca 2015r., a wiec po upływie ustawowego terminu.

Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny, Minister stwierdził, że organ I instancji nie mógł postąpić inaczej, jak po upływie trzyletniego terminu uznać wniosek stron za wycofany i wydać decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego.

Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. W. zarzucając jej naruszenie art. 98 § 2 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że początkowy moment biegu tego terminu wyznacza data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie data wydania postanowienia stronie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie było dla niej oczywiste, że termin wskazany w art. 98 § 2 k.p.a. rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia jej postanowienia o zawieszeniu postępowania, tym bardziej, że kodeks postępowania administracyjnego nie określa precyzyjnie początku biegu tego terminu. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca przywołała stanowisko prezentowane w tej kwestii zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Podstawą prawną decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa był przepis art. 105 § 1 k.p.a.

Stosownie do jego treści gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2104/10, LEX nr 1138074).

Stosownie do art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 k.p.a.).

W orzecznictwie sadowoadministracyjnym nie ma jednolitości w zakresie przyjęcia momentu początkowego biegu 3-letniego terminu wskazanego w art. 98 § 2 k.p.a., a co potwierdzają wyroki wskazane przez skarżącą w skardze, jak i przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, tj. czy momentem tym jest data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, czy też data jego doręczenia stronie.

Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko Sądów wyrażone w tych wyrokach, w których za datę początkową rozpoczęcia biegu terminu określonego w art. 98 § 2 k.p.a. uważa się datę doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 1222/07 w stosunku do postanowień w tym również postanowienia o zawieszeniu postępowania, ma zastosowanie zasada wyrażana w art. 110 k.p.a., z której wynika, że obowiązywanie aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) należy liczyć od daty doręczenia. Data doręczenia, w tym przypadku postanowienia, stanowi o tym, że postanowienie z tą chwilą zaczyna obowiązywać, wiązać organ i strony, jest zdarzeniem prawnym, od którego liczy się dwumiesięczny termin przewidziany w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. O tym, że wszelkie terminy związane z wydaniem postanowienia należy liczyć od daty jego doręczenia bądź ogłoszenia można wywieść z brzmienia przepisów: art. 109, 110, 111 § 1, 125, 141 § 2 k.p.a. Poza tym, w kwestii liczenia terminów należy brać pod uwagę art. 57 k.p.a., zgodnie z którym dzień doręczenia postanowienia (decyzji) jest zdarzeniem będącym początkiem terminu, o którym mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Adamiak [w:] Adamiak, Borkowski, KPA. Komentarz, 7 wyd., Warszawa 2005, s. 330; Łaszczyca, Martysz, Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 694).

Wprawdzie wyrok ten został wydany na gruncie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, niemniej jednak stanowisko w nim wyrażone przez Sąd jak najbardziej znajduje odniesienie do przepisów dotyczących zawieszenia postępowania w trybie art. 98 k.p.a. - na wniosek strony.

W tej sytuacji rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie należy uznać za wydane z naruszeniem art. 98 § 2 k.p.a.

Jak wynika bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wydane na wniosek strony zostało doręczone odpowiednio J.W. w dniu 25 czerwca 2012 r., A. W. w dniu 22 czerwca 2012 r. i B. W. w dniu 6 lipca 2012r., co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru przez ww. osoby przesyłek.

W dniu 26 czerwca 2015 r. B. W. złożyła wniosek o pojęcie zawieszonego postępowania, a więc w związku z treścią wyżej przedstawionych rozważań w terminie ustawowym wskazanym w art. 98 § 2 k.p.a. Termin bowiem dla B. W. do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania upływał w dniu 6 lipca 2015 r.

W związku z powyższym należy uznać, że organy orzekające nie miały podstaw do umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, a organ I instancji, po złożeniu przez stronę wniosku o podjęcie postępowania zawieszonego, powinien go rozpatrzyć, a nie umarzać postępowanie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.