Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi W. G., J. K. i M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących W. G., J. K. i M.K. kwotę 731 zł (siedemset trzydzieści jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda", "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.; dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania W. G., J. K. i M. K. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta", "organ I instancji") z [...] grudnia 2017 r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z [...] stycznia 2017 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. W. i M. W. (dalej: "uczestnicy postępowania", "inwestorzy") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego kilkurodzinnego wraz z instalacją gazową na działce nr ew. [...] w obrębie [...] w [...].

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy:

Ostateczną decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił uczestnikom postępowania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego kilkurodzinnego wraz z instalacją gazową na działce o nr ewid. [...], obręb [...] w [...].

Pismem z 2 marca 2017 r. skarżący oraz E. C. i D. Ż. wnieśli o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zakończonego ww. decyzją Starosty z [...] stycznia 2017 r., a także o wstrzymanie wykonania tej decyzji w oparciu o art. 152 § 1 k.p.a.

Postanowieniami z [...] kwietnia 2017 r. Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania oraz odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji, podnosząc, że brak jest dowodów wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji Starosty z [...] stycznia 2017 r. o pozwoleniu na budowę.

Po rozpoznaniu zażaleń E. C. i D. Ż. na powyższe postanowienia Starosty z [...] kwietnia 2017 r., Wojewoda stwierdził ich niedopuszczalność z uwagi na przedwczesne złożenie zażaleń, tj. przed doręczeniem zaskarżonych postanowień (vide postanowienia Wojewody z [...] czerwca 2017 r. nr [...] i nr [...]).

Natomiast po rozpoznaniu zażaleń skarżących na postanowienia Starosty z [...] kwietnia 2017 r., Wojewoda uchylił zaskarżone akty i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (vide postanowienia Wojewody z [...] czerwca 2017 r. nr [...] i z [...] czerwca 2017 r. nr [...]).

W uzasadnieniu postanowienia z [...] czerwca 2017 r. uchylającego postanowienie Starosty z [...] kwietnia 2017 r. o odmowie wznowienia postępowania, Wojewoda zarzucił organowi I instancji niezweryfikowanie informacji o dacie dowiedzenia się przez wnioskodawców o wydaniu inwestorom pozwolenia na budowę. W tym zakresie Starosta nie poparł swojego stanowiska dowodami, a jedynie domniemaniami. Natomiast uchylając postanowienie Starosty z [...] kwietnia 2017 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji z [...] stycznia 2017 r., organ II instancji zaakcentował, iż z uwagi na uchylenie postanowienia Starosty z [...] kwietnia 2017 r. odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, Starosta po wznowieniu postępowania, powinien przeanalizować, czy nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji nr [...].

Postanowienia Wojewody z [...] i [...] czerwca 2017 r. nie zostały zaskarżone do tut. Sądu.

Postanowieniem z [...] września 2017 r. znak [...] Starosta wznowił - na wniosek skarżących - postępowanie zakończone jego ostateczną decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...].

Następnie decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 151 § 1 ust. 1 oraz art. 152 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego jego ostateczną decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą uczestnikom postępowania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego kilkurodzinnego wraz z instalacją gazową na działce o nr ewid. [...] w obrębie [...] w [...] oraz odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji.

Następnie postanowieniem z [...] lutego 2018 r. znak [...] Starosta w oparciu o art. 113 k.p.a. sprostował z urzędu swoją decyzję z [...] grudnia 2017 r. nr [...] w ten sposób, że zapis: "odmawiam wznowienia postępowania w sprawie wydania w dniu [...] stycznia 2017 roku ostatecznej decyzji nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego kilkurodzinnego wraz z instalacją gazową na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] w [...] oraz odmówił wstrzymania wykonania w/w decyzji" zastąpił zapisem: "odmawiam uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 roku zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego kilkurodzinnego wraz z instalacją gazową na działce nr ew. [...] w obrębie [...] w [...] oraz odmawiam wstrzymania wykonania w/w decyzji".

Postanowienie to zostało zaskarżone (m.in.) przez skarżących zażaleniem, a wydane przez Wojewodę postanowienie z [...] maja 2018 r. nr [...] (utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Starosty z [...] lutego 2018 r.) skarżący zaskarżyli skargą do tut. Sądu, która została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 1690/18.

W uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2017 r. (sprostowanej postanowieniem z [...] lutego 2018 r.) Starosta podał, że skarżący o wydaniu jego decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedzieli się 17 stycznia 2017 r., a z podaniem o wznowienie postępowania wystąpili 6 marca 2017 r. W dalszej kolejności, powołując się na art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 p.b., organ I instancji wskazał, iż skarżący nie mieszczą się w kategorii osób określonych w art. 28 p.b., ponieważ nie posiadają interesu prawnego.

Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie wnieśli E. C., D. Ż. oraz skarżący.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania E. C. i D. Ż., podnosząc, że nie posiadają oni przymiotu strony, bowiem postępowanie o wznowienie postępowania dotyczącego ostatecznej decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę, zostało względem nich zakończone postanowieniem Wojewody stwierdzającym niedopuszczalność ich zażalenia (organ II instancji omyłkowo powołał swoje postanowienie nr [...] zamiast postanowienia z [...] czerwca 2017 r. nr [...]).

Natomiast po rozpoznaniu odwołania skarżących od ww. decyzji Starosty z [...] grudnia 2017 r., Wojewoda utrzymał ją w mocy powołaną na wstępie decyzją. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, że skarżący są właścicielami następujących działek: W. G. jest właścicielem działki o nr ewid. [...] i [...], J. K. jest współwłaścicielem działki o nr ewid. [...], a M. K. jest współwłaścicielem działki o nr ewid. [...]. Działki te zlokalizowane są w bezpośrednim sąsiedztwie z działką inwestycyjną o nr ewid. [...]. Zgodnie z analizą projektu zagospodarowania terenu, nie zachodzi oddziaływanie w rozumieniu prawa budowlanego, na działki skarżących, a samo sąsiedztwo z działką, na której jest planowana inwestycja nie daje legitymacji strony postępowania; dopiero ograniczenie praw stanowi podstawę do przyznania takiej legitymacji. W niniejszej sprawie, według Wojewody, nie zostały ograniczone prawa skarżących, tj. prawo do zagospodarowania nieruchomości. Oddziaływanie inwestycji ogranicza się do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny i nie występują oddziaływania w odniesieniu do działek skarżących. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu, zaprojektowany budynek zlokalizowany jest w odległości 4 m od granicy z działkami o nr ewid. [...] i [...] oraz 3 m od granicy z działką nr [...]. Z kolei działkę inwestycyjną od działki o nr ewid. [...] oddziela droga. Natomiast działkę inwestycyjną od działki o nr ewid. [...] oddziela droga i działka o nr ewid. [...]. Z tych względów brak jest podstaw do uznania skarżących za stronę postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody z [...] kwietnia 2018 r. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to:

1. art. 7 k.p.a. przez wadliwe działanie organu polegające na wydaniu decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji przy przyjęciu jej treści w brzmieniu po dokonaniu sprostowania przed uprzednim rozstrzygnięciem zażalenia na postanowienie w przedmiocie sprostowania, co doprowadziło do kuriozalnej sytuacji, w której Wojewoda uprzednio nie rozstrzygając zażalenia na sprostowanie sentencji decyzji, wydał decyzję w odniesieniu do decyzji o treści takiej jak po nieprawomocnym i nieostatecznym sprostowaniu;

2. art. 8 i art. 127 § 1 w zw. z art. 128 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organu administracji publicznej przez uniemożliwienie skarżącym obrony swych praw w postępowaniu odwoławczym na skutek zmiany treści decyzji w trybie sprostowania dokonanego już po wniesieniu odwołania;

3. art. 9 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie należytego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, mające wpływ na wynik sprawy w tym w szczególności przez zaniechanie rozstrzygnięcia zażalenia na sprostowanie sentencji decyzji przed wydaniem zaskarżonej decyzji;

4. art. 96a i 96b k.p.a. przez niepodjęcie w sprawie próby mediacji, chociaż sprawa jak najbardziej nadaje się do tego rodzaju rozstrzygnięcia, albowiem dotyczy stosunków dobrosąsiedzkich, a decyzja, o której wznowienie skarżący wnioskują, pozwala na wybudowanie domu wielorodzinnego wbrew postanowieniom planu i w sąsiedztwie działek skarżących, na których mają posadowione domy jednorodzinne;

5. art. 107 § 3 k.p.a. przez niepełne uzasadnienie decyzji i pominięcie zarzutów odnoszących się do wadliwości decyzji, tj. zarzutów z art. 149 § 1, 2 i 3 k.p.a. przez wydanie orzeczenia o odmowie wznowienia postępowania w formie decyzji oraz przez odmowę wznowienia postępowania po uprzednim orzeczeniu o jego wznowieniu postanowieniem z [...] września 2017 r. i z art. 151 § 1 pkt 1) i 2) k.p.a. przez wydanie orzeczenia niezgodnego z tymi przepisami i nierozstrzygającego o zaskarżonej podaniem o wznowienie postępowania decyzji, w kontekście zaskarżenia sprostowania decyzji i nieuwzględnienie w uzasadnieniu okoliczności zaskarżenia sprostowania i braku rozstrzygnięcia w tym względzie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 22 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżących wniósł o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, bowiem tut. Sąd wyrokiem wydanym 22 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1690/18, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi skarżących na postanowienie Wojewody z [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania decyzji, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z [...] lutego 2018 r.

Należy przyznać rację skarżącym, że Wojewoda naruszył przepisy postępowania, przede wszystkim art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., nie dostrzegając potrzeby prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie sprostowania decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2017 r. Tymczasem zarzuty skarżących, iż de facto doszło do niedopuszczalnego w trybie art. 113 k.p.a. zmiany rozstrzygnięcia decyzji, są - zdaniem Sądu - zasadne. Stanowisko Sądu w tym zakresie zostało przedstawione w uzasadnieniu wyroku z 22 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1690/18.

W konsekwencji orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1690/18, należało w niniejszej sprawie uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z [...] grudnia 2017 r. (sprostowaną postanowieniem tego organu z [...] lutego 2018 r.).

W tej sytuacji, wszelkie merytoryczne rozważania odnośnie przymiotu skarżących jako stron w rozumieniu art. 28 p.b. są przedwczesne.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji wyczeka na prawomocne zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1690/18 i dopiero w zależności od jego wyniku, podejmie stosowne działania. Jednocześnie Sąd zauważa, że organy obu instancji wielokrotnie błędnie podawały [...] stycznia 2017 r. jako datę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy z akt administracyjnych wynika, iż decyzja ta została wydana [...] stycznia 2017 r.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 ww. ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).