Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Śląskiego z 21 marca 2024 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Śląskiego a Prezydentem Miasta Siemianowice Śląskie przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia na zbieranie odpadów postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie jako organ właściwy w sprawie.

Wnioskiem z 21 marca 2024 r. Marszałek Województwa Śląskiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie jako organu właściwego do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie z 30 maja 2017 r. udzielającej D.B. (dalej: wnioskodawca) zezwolenia na zbieranie odpadów w [...] przy ul. [...] 2.

W uzasadnieniu Marszałek Województwa Śląskiego wskazał, że pismem z 5 marca 2020 r. wnioskodawca złożył wniosek w przedmiocie zmiany zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego decyzją Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie z 30 maja 2017 r. Jako podstawę wniosku wskazał art. 14 ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1592 ze zm.). Pismem z 29 czerwca 2020 r. Marszałek Województwa Śląskiego wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku m.in. poprzez podanie maksymalnej masy poszczególnych rodzajów odpadów oraz maksymalnej łącznej masy wszystkich rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w okresie roku.

Pismem z 31 sierpnia 2020 r. Marszałek Województwa Śląskiego zawiadomił wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku o zmianę zezwolenia bez rozpoznania, w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych w wyznaczonym terminie.

Pismem z 21 lipca 2021 r. Marszałek Województwa Śląskiego zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie z 30 maja 2017 r.

Pismem z 27 września 2021 r. użytkownik wieczysty nieruchomości, na którym prowadzona była działalność polegająca na zbieraniu odpadów przez wnioskodawcę wniósł do Marszałka Województwa Śląskiego o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o udzieleniu zezwolenia na zbieranie odpadów i ustalenia terminu usunięcia odpadów. W odpowiedzi Marszałek Województwa Śląskiego poinformował o wygaśnięciu decyzji Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie z 30 maja 2017 r., w związku z pozostawieniem bez rozpoznania wniosku wnioskodawcy złożonego na podstawie art. 14 ustawy nowelizującej.

Marszałek Województwa Śląskiego decyzją z 2 marca 2022 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie z 30 maja 2017 r. Marszałek Województwa Śląskiego nie wyznaczył terminu usunięcia odpadów przez z terenu, na którym prowadził on działalność polegającą na zbieraniu odpadów. Pismem z 25 sierpnia 2022 r. użytkownik wieczysty nieruchomości, na których prowadzona była działalność wnioskodawcy, wniósł o doręczenie decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z 2 marca 2022 r., a następnie wniósł o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. W odpowiedzi Marszałek Województwa Śląskiego wyjaśnił użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, że brak jest możliwości dopuszczenia go do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Pismem z 5 października 2022 r. użytkownik wieczysty nieruchomości wniósł o uzupełnienie decyzji z 2 marca 2022 r. w zakresie wskazania terminu usunięcia odpadów przez wnioskodawcę. Z kolei pismem z 19 stycznia 2023 r. użytkownik wieczysty nieruchomości wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 2 marca 2022 r.

Pismem z 9 maja 2023 r. Marszałek Województwa Śląskiego zwrócił się do Ministra Klimatu i Środowiska o stwierdzenie nieważności decyzji z 2 marca 2022 r., w związku z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z 18 października 2023 r. Minister Klimatu i Środowiska stwierdził nieważność decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z 2 marca 2022 r. Minister Klimatu i Środowiska wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d) ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm. - dalej: ustawa o odpadach), marszałek województwa jest właściwy do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. Natomiast we wniosku o zmianę decyzji Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie z dnia 30 maja 2017 r. wnioskodawca nie wskazał maksymalnej łącznej masy wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku. Brak jest zatem podstaw do uznania, że Marszałek Województwa Śląskiego jest właściwy w sprawie.

Użytkownik wieczysty nieruchomości złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z 23 listopada 2023 r. Minister Klimatu Środowiska utrzymał w mocy własną decyzję 18 października 2023 r.

Pismem z 22 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta Siemianowice Śląskie przekazał Marszałkowi Województwa Śląskiego według właściwości wniosek użytkownika wieczystego nieruchomości o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie z 30 maja 2017 r. oraz wyznaczenie wnioskodawcy półrocznego terminu usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku. Prezydent Miasta Siemianowice Śląskie wskazał, że nie jest organem właściwym do wydania tego rodzaju decyzji. Wnioskodawca wystąpił bowiem z wnioskiem o zmianę zezwolenia do Marszałka Województwa Śląskiego. Prezydent Miasta Siemianowice Śląskie wyjaśnił, że ze zbiorczego zestawienia odpadów magazynowanych w 2018 r. wynika, że wnioskodawca zebrał na przedmiotowej nieruchomości 25 598,482 Mg odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne.

Marszałek Województwa Śląskiego nie podzielił tego stanowiska powołując się na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z 23 listopada 2023 r.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Siemianowice Śląskie wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Śląskiego jako organu właściwego w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów oraz decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie. Zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy o odpadach, marszałek województwa jest organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg.

W tej sprawie wnioskodawca pismem z 5 marca 2020 r. złożył wniosek o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego decyzją Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie z 30 maja 2017 r. Jako podstawę wniosku wskazał art. 14 ustawy nowelizującej. Istotne jest, że decyzją Ministra Klimatu i Środowiska z 18 października 2023 r. (utrzymaną w mocy decyzją tego organu z 23 listopada 2023 r.) stwierdzono nieważność decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z 2 marca 2022 r., którą stwierdzono wygaśnięcie zezwolenia na zbieranie odpadów. Z decyzji Ministra Klimatu i Środowiska wynika jednoznacznie, że we wniosku o zmianę decyzji Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie z 30 maja 2017 r. wnioskodawca nie wskazał maksymalnej łącznej masy wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku. Brak jest zatem podstaw do uznania, że Marszałek Województwa Śląskiego jest właściwy w sprawie. Decyzja Ministra Klimatu i Środowiska pozostaje w obrocie prawnym i jest ostateczna, a zatem jest wiążąca dla organów orzekających w sprawie. Stąd też należało przyjąć, że organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie z 30 maja 2017 r. jest organ, który tę decyzję wydał, na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach. Bez znaczenia jest przy tym powoływanie się przez Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie na zbiorcze zestawienia odpadów za 2018 r., skoro wniosek o zmianę decyzji (zezwolenia na zbieranie odpadów) został złożony w 2020 r., a w tym roku (podobnie jak w roku poprzednim) ilość odpadów zebranych przez wnioskodawcę nie została ustalona.

Z tych względów i na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.