Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi D. Z., Z. B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę

Indywidualną interpretacją przepisów prawa podatkowego z dnia [...] lipca 2009 r., wydaną m.in. na podstawie art. 14b § 1 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Minister Finansów stwierdził, iż stanowisko Z. B., zawarte we wniosku z dnia 24 kwietnia 2009 r., dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy, jest nieprawidłowe. Interpretacja ta została wydana przy następującym stanie faktycznym:

W dniu 20 maja 2008 r. Z. B. zawarła w formie notarialnej ugodę, dotyczącą wypłaty na jej rzecz odszkodowania z racji bezumownego korzystania z części nieruchomości przez osoby trzecie, tj. stowarzyszenie. Stowarzyszenie to, na mocy ugody, zobowiązało się do wypłaty wymienionego odszkodowania, co nastąpiło w dniu 3 lipca 2008 r. Nieruchomość, której dotyczyła ugoda, była przedmiotem dzierżawy pomiędzy m. W., a wymienionym stowarzyszeniem, i od tej czynności strony uiściły stosowne podatki.

Zadane we wniosku pytanie dotyczyło tego, czy wypłacone odszkodowanie podlega zwolnieniu od opodatkowania, wymienionemu w art. 21 ust. 1 punkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 Nr 14, poz. 176 ze zm., zwanej też dalej "ustawą"). W ocenie wnioskodawczyni w razie przyjęcia, że należność wynikająca z ugody nie stanowi odszkodowania, lecz stanowi swoisty "zaległy czynsz" i powinna być opodatkowana, to ta sama czynność zostałaby opodatkowana dwukrotnie. W niniejszej sprawie, jak wynika ze stanowiska wnioskodawczyni, nie dochodzi do uzyskania przychodu. Otrzymana na mocy ugody kwota, jako odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu w oparciu o art. 224 Kodeksu cywilnego, podlega zwolnieniu określonemu w przywołanym przepisie ustawy, gdyż jego wysokość oraz zasady ustalania wynikają z odrębnych przepisów prawa.

Uznając stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe Minister Finansów wskazał, że opodatkowaniu podlegają wszystkie rodzaje dochodów (zasada powszechności opodatkowania). Przywołując art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 21 ust. 1 punkt 3 lit. g ustawy w brzmieniu z roku 2008, Organ uznał, że wypłacone w sprawie odszkodowanie wynika z ugody innej, niż sądowa, co samo w sobie nie pozwala objąć go przedmiotowym zwolnieniem. Ponadto prawo do odszkodowania musi wprost wynikać z ustawy lub aktów wykonawczych. Do otrzymanego odszkodowania nie stosuje się żadnego ze zwolnień, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 52, art. 52a, art. 52c ustawy, zatem podlega ono opodatkowaniu jako przychód z tzw. "innych źródeł", o których mowa w art. 10 ust. 1 punkt 9 ustawy. Otrzymane odszkodowanie należało wykazać w zeznaniu rocznym za rok 2008.

Po wezwaniu Ministra do usunięcia naruszenia prawa oraz po stwierdzeniu przez Organ, że nie zachodzą przesłanki zmiany swojego stanowiska, spadkobiercy Z. B., D. Z. i Z. B. (dalej też "Skarżący"), wnieśli skargę na powyższą interpretację. W skardze powtórzyli stanowisko przedstawione w toku postępowania o udzielenie interpretacji. Uznali też, że Minister nie przedstawił precyzyjnej i dostatecznej oceny prawnej stanowiska wnioskodawczyni, czym naruszył art. 14a § 3 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie uznając, że spadkobiercy podatnika nie mogą skutecznie wnieść skargi na udzieloną interpretację podatkową. Powołał się przy tym na art. 97 Ordynacji podatkowej, a także na argument wynikający z zestawienia przepisów Ordynacji w brzmieniu sprzed, jak i po 1 lipca 2007 r. Niezależnie od tego Minister powtórzył swoje stanowisko merytoryczne w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 punkt 4a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 tej ustawy procesowej, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd nie podzielił oceny Ministra, iż skarga powinna zostać odrzucona. Fakt, że w obecnym brzmieniu Ordynacja podatkowa nie zawiera przepisu analogicznego do art. 14d sprzed dnia 1 lipca 2007 r. nie oznacza, że spadkobierca podatnika nie może powołać się na art. 97 Ordynacji i wynikającą z niego zasadę sukcesji praw i obowiązków. Zmiana przepisów, od dnia 1 lipca 2007 r., o zasadach wydawania interpretacji, jest z tego punktu widzenia bez znaczenia.

Zasadnie uznał Minister Finansów, że już literalna wykładnia art. 21 ust. 1 punkt 3 lit. g ustawy wskazuje, iż jeśli otrzymane odszkodowanie wynika z umowy lub ugody pozasądowej, to nie podlega zwolnieniu od opodatkowania. Zwolnieniu podlegają bowiem tylko takie odszkodowania, 1) których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, a po drugie, 2) które nie wynikają z umowy albo ugody pozasądowej. Warunki te muszą być spełnione łącznie. W niniejszej sprawie otrzymane przez Z. B. odszkodowanie wynikało z umowy (ugody pozasądowej - ugoda jest formą umowy), co jednoznacznie nie pozwalało objąć otrzymanego odszkodowania zwolnieniem podatkowym. Zasada powszechności opodatkowania, ustanowiona w art. 9 ust. 1 ustawy, wymaga ścisłego interpretowania wszelkich wyjątków od opodatkowania.

Skoro otrzymane odszkodowanie wyniknęło z umowy (ugody pozasądowej), to na potrzeby zadanego pytania zbędne staje się ustalenie, czy istotnie jego wysokość i zasady ustalania zdeterminowane były obowiązującymi przepisami prawa. Niemniej wspomnieć można, iż z art. 224 i następnych Kodeksu cywilnego nie wynika ani wysokość, ani zasady ustalania odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy.

Minister zasadnie też zauważył, że ewentualne pominięcie argumentacji dotyczącej podwójnego opodatkowania tej samej "czynności" nie mogło stanowić naruszenia art. 14a § 3 Ordynacji, lecz art. 14c § 1 tej ustawy. Abstrahując jednak od tej nieścisłości Sąd podzielił ocenę Organu, że istotą interpretacji jest udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie, co w niniejszej sprawie nastąpiło w stopniu wystarczającym, i co uzyskało wystarczające uzasadnienie prawne. Redakcja art. 21 ust. 1 punkt 3 lit. g ustawy jest bowiem jednoznaczna, a przedstawiony we wniosku stan faktyczny nie pozwalał uznać stanowiska w nim wyrażonego za prawidłowe. W postępowaniu o udzielenie interpretacji nie ma też zastosowania art. 123 § 1 Ordynacji, zatem niemożliwe było jego naruszenie przez Ministra.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona interpretacja podatkowa jest prawidłowa.