Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Protokolant starszy specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2025 r. nr 9001-00000000995/25 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z tytułu szkód w gospodarstwie rolnym w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w opłaceniu trzeciej i czwartej raty podatku rolnego za rok 2024 oddala skargę w całości.

Przedmiotem skargi T. K. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: DOR ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 5 czerwca 2025 r. nr 9001-00000000995/25 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Bolesławcu (dalej: KBP ARiMR, organ I instancji) z dnia 31 grudnia 2024 r. nr BP001.8110.663.2024.ER.RDM o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu, w opłaceniu trzeciej i czwartej raty podatku rolnego za 2024 r.

Z akt sprawy wynika, że strona w dniu 15 listopada 2024 r. złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu, w opłaceniu trzeciej i czwartej raty podatku rolnego za 2024 r. We wniosku w sekcji "Informacje o podatku i szkodach" strona wskazała, że kwota III i IV raty podatku rolnego za 2024 r. wynosi po równo 3.764,00 zł oraz że obniżenie dochodu w wyniku szkód w produkcji roślinnej wyniosło 243.038,92 zł, co stanowiło 38,84% średniej rocznej produkcji. Do wniosku strona załączyła: protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego dokumentujący straty na poziomie 38,84%, polisę ubezpieczenia roślin oleistych, zbóż ozimych oraz decyzje w sprawie ustalenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego na 2024 r. oraz podatku rolnego i nakaz płatniczy.

Organ I instancji dokonał weryfikacji wniosku w zakresie spełnienia przesłanek z § 13zzq rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie ARiMR) i decyzją odmówił stronie wnioskowanej pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w protokole z szacowania strat nr [...] wykryte zostały nieścisłości pomiędzy powierzchnią upraw zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich a wielkościami wskazanymi w protokole. Wskazał organ, że powierzchnia upraw zadeklarowanych we wniosku na rok 2024 była różna od powierzchni upraw wykazanych w protokole nr [...]. Organ w toku postępowania wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych. Strona poinformowała o dokonanej korekcie w protokole szacowania szkód w zakresie nazwy uprawy i powierzchni odpowiadającej powierzchni wskazanej we wniosku obszarowym i wyjaśniła, że posiadane przez nią trwale użytki zielone objęte są programem rolno-środowiskowo-klimatycznym z przeznaczeniem na zbiór suchej masy. Jednocześnie skarżący dokonując wyjaśnień w przedmiocie zmian dokonanych w protokole przez pracownika Urzędu Gminy G., poinformował o zmianie wysokości szkód z 38,84 % na 25,58%. Organ I instancji stwierdził, że strona nie spełnia warunków do uzyskania pomocy.

W wyniku rozpoznania odwołania organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji omówił organ zasady dotyczące przyznawania wnioskowanej pomocy. Dalej wskazał organ, że w okolicznościach sprawy z uwagi na nieścisłości pomiędzy powierzchnią upraw zadeklarowanych we wniosku na 2024 r. o przyznanie płatności bezpośrednich, a powierzchnią wskazaną w protokole nr [...], który to protokół był obligatoryjnym załącznikiem w obu postepowaniach (o pomoc finansową i płatności bezpośrednie) i na jego podstawie określano, czy strona spełnia warunki przyznania pomocy finansowej, to zasadne było uwzględnienie przez organ I instancji wyjaśnień składanych w ramach postępowania o przyznanie pomocy.

Dalej wskazał organ II instancji, że w toku postępowania odwoławczego, strona przedłożyła korektę protokołu [...], która nie zawierała podpisu strony. Organ odwoławczy wystąpił o wyjaśnienie do Urzędu Gminy sytuacji, skutkującej sporządzeniem korekty do protokołu [...] i potwierdzenia prawidłowości wskazania nazw upraw zgodnie z wykazem danych dla regionów FADN oraz o wyjaśnienie, w jaki sposób wyliczona została wartość produkcji w roku wystąpienia szkód po wystąpieniu niekorzystnego zjawiska atmosferycznego w przypadku uprawy trwałych użytków zielonych o pow. [...] ha oraz o wyjaśnienie braku podpisu strony. Wskazał organ II instancji że z pozyskanych wyjaśnień wynikało, że strona uczestniczyła podczas wprowadzania korekty do programu i brała udział w ustaleniu rodzaju uprawy, dostępnej do wyboru w formularzu i wprowadzonej do załącznika nr 1 do protokołu i po wybraniu odpowiedniej rośliny do załącznika nr 1, w programie EXEL nastąpiło systemowe wyliczenie wysokości oszacowanych szkód wg kwot obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym, zmieniła się wielkość upraw oraz wielkość oszacowania szkód, która po przeliczeniu wyniosła 25,58%. Odnośnie braku podpisu na korekcie ustalono, że skarżący chciał się z nią najpierw zapoznać i przenalizować wprowadzone wartości.

Stwierdził organ II instancji, że z chwilą wprowadzenia korekty i podpisaniu jej przez członków komisji stała się ona oficjalnym dokumentem, potwierdzającym wystąpienie przymrozków wiosennych w gospodarstwie strony i określającym wysokość oszacowanych strat, a dane w niej zawarte są wiążące pod kątem weryfikacji spełnienia przez stronę warunków otrzymania pomocy finansowej na podstawie § 13zzq rozporządzenia ARiMR. Skoro po wprowadzeniu korekty, wartość szacowanych strat została ustalona na poziomie 25,58%, to pomoc się nie należy, ponieważ nie spełnia wymogów z § 13zzq ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Argumentował organ, że protokół oszacowania szkód sporządzany jest na urzędowym formularzu i średnia roczna produkcja, o jakiej stanowi przepis rozporządzenia ustalana jest w dwojaki sposób, tj. na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej w danym gospodarstwie lub dziale specjalnym produkcji rolnej i we "Wzorze protokołu szacowania szkód bez danych do stosowania w 2024 r. - NZA" po wyborze danej uprawy/grupy roślin łub zwierząt/grupy zwierząt należy uzupełnić kolumny na podstawie danych producenta rolnego. A w przypadku gdy ww. dane rachunkowe oraz inna ewidencja lub dokumenty nie obejmują wszystkich zdarzeń prowadzonej produkcji w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej w całym gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej i nie pozwalają na dokonanie wszystkich wyliczeń w protokole, wówczas należy dokonać wyliczeń na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego (IERiGZ), dla danego regionu FADN, zamieszczonych w formularzu protokołu szacowania szkód powstałych w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, znajdującym się na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. W formularzu protokołu region FADN w jakim znajduje się dane gospodarstwo rolne lub dział specjalny produkcji rolnej wybiera się z listy rozwijanej zgodnie z przyporządkowaniem danego województwa do odpowiedniego regionu FADN oznaczonego przypisaną mu literą B (w przypadku województwa dolnośląskiego).

Wyjaśnił organ, że w sprawie z załączonego protokołu nr [...] i jego korekty, średni plon i cena sprzedaży jak i średnia wielkość produkcji zostały ustalone na podstawie danych IERiGŻ, ponieważ skarżący nie przedłożył ksiąg rachunkowych, innej ewidencji czy dokumentów potwierdzających uzyskanie plonów. Dane IERiGŻ nie podlegały żadnym modyfikacjom przez Komisję i po wprowadzeniu nazw upraw, zgodnych z wykazem danych dla regionu FADN, powierzchni upraw i % szkód powstałych na łych uprawach, nastąpiło automatyczne przeliczenie ww. wartości. Na potrzeby protokołu uprawy, które należy uwzględnić jako "wieloletnie użytki zielone" na liście rozwijanej zostały oznaczone symbolem (UZ).

W skardze do WSA na powyższą decyzję DO ARiMR strona wniosła o uchylenie decyzji i zarzuciła:

1. naruszenie przepisu art. 76 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i bezkrytyczne przyjęcie, że powierzchnia [...] ha gospodarstwa rolnego skarżącego to użytki zielone przynoszące dochód na poziomie 324.561,88 zł w oparciu o korektę protokołu nr [...], gdzie błędnie w/w obszar zakwalifikowano jako "rośliny pastewne objętościowe z użytków zielonych (uprawa lub zielonka) UZ", gdy tymczasem z załączonych do odwołania dowodów w postaci: dane przekazywane do BP ARIMR do 15 lipca Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - plan działalności rolnośrodowiskowej; informacji z dnia 27 maja 2022 roku oraz potwierdzenia złożenia dokumentacji przyrodniczej siedliskowej wynikało, że w/w powierzchnia [...] ha to trwałe użytki zielone zgłoszone do programu środowiskowego, którego celem jest m.in. ochrona siedlisk ptaków, a nie produkcja rolna, co powoduje ograniczenia, a nawet wyłączenia w zakresie możliwości koszenia, nawożenia, stosowania oprysków, a tym samym nikły dochód z tego obszaru - w 2024 roku z tego obszaru gospodarstwa rolnego skarżący uzyskał dochód w wysokości 20.115 zł (faktury w załączeniu) ze sprzedaży siana ściółkowego, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, albowiem na skutek błędnego zakwalifikowania w/w obszaru i ustalenia średniego dochodu skarżącego z w/w obszaru błędnie uznano, że szkody w gospodarstwie skarżącego na skutek przymrozków wiosennych w 2024 roku wynoszą poniżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej i odmówiono skarżącemu przyznania pomocy;

2. naruszenie przepisu art. 32 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie skarżącemu prawidłowego i rzetelnego wykazania wszelkich danych dotyczących sposobu wykorzystania gruntów w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego (brak na formularzu pozycji "trwale użytki zielone z przeznaczeniem na zbiór suchej masy")? przez co załączony przez odwołującego się do wniosku protokół nie spełnia w ocenie organu II instancji wymogów określonych przepisami prawa, a strona została obciążona konsekwencjami zaniechań organów władzy publicznej, za które nie ponosi odpowiedzialności.

Wniosła strona o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie odwołującemu się pomocy finansowej jako producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 roku gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w opłaceniu trzeciej i czwartej raty podatku rolnego za 2024 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wniosła strona także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów (faktur, informacji eksperta przyrodniczego).

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że powierzchnia [...] ha stanowi w gospodarstwie rolnym skarżącego trwałe użytki zielone, objęte programem rolno- środowiskowo-klimatycznym, który jest obwarowany szeregiem warunków, które sprawiają, że znacznemu spadkowi ulegają dochody uzyskiwane z w/w obszaru. Pakiet "Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000" ma na celu poprawę warunków bytowania ptaków, które są zagrożone wyginięciem. Obejmuje to ochronę ich siedlisk lęgowych w obszarach Natura 2000, poprzez odpowiednie zarządzanie łąkami, w tym koszenie w odpowiednich terminach i ograniczanie liczby pokosów. Łąki ekstensywne w rolnictwie ekologicznym mogą przynosić dochód, ale zazwyczaj nie jest on wysoki i wymaga odpowiedniego planowania oraz zarządzania. Z tych wszystkich przyczyn nie mogą one być traktowane na równi z łąkami, których użytkowanie jest nastawione na uzyskiwanie jak największego plonu, tj. które są nawożone, obsiewane i opryskiwane, a w konsekwencji - uzyskiwanie wysokiego dochodu. Obszar [...] ha w gospodarstwie rolnym skarżącego został nieprawidłowo zakwalifikowany jako obszar, na którym są uprawiane rośliny pastewne objętościowe z użytków zielonych (uprawa lub zielonka) UZ, zamiast prawidłowo: trwałe użytki zielone. Dalej strona wskazała, że została obciążona konsekwencjami zaniechań organów władzy publicznej, za które nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ program, w którym wprowadzane są dane do protokołu w związku z szacowaniem szkód w gospodarstwach rolnych, nie przewiduje w opcjach

wyboru wieloletnich upraw traw z przeznaczeniem na zbiór suchej masy (TUZ).

W odpowiedzi na skargę DOR ARiMR nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że decyzja DOR ARiMR oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika BP ARiMR nie naruszają prawa.

Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przyznania pomocy finansowej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu, w opłaceniu trzeciej i czwartej raty podatku rolnego za 2024 r.

Organy stwierdziły, że w gospodarstwie strony wartość szacowanych strat została ustalona na poziomie 25,58 %, a zatem poniżej wielkości uprawniającej do uzyskania pomocy z § 13 zzq ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

W zaistniałym sporze Sąd jako uzasadnione ocenił stanowisko organów.

Warunki udzielania pomocy finansowej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu, w opłaceniu trzeciej i czwartej raty podatku rolnego za 2024 r. normuje § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z § 13zzq ust. 1 rozporządzenia, w 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;

3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. gradu, deszczu nawalnego przymrozków wiosennych lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5. i które wynoszą powyżej 30 % średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji roślinnej.

Zgodnie z § 13 zzq ust. 4 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony do dnia 15 listopada 2024 r. na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej.

Wniosek, o którym mowa w ust. 4, może zostać złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (§ 13zzqust. 5).

Do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera: a) informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, b) potwierdzenie wystąpienia szkód, o których mowa w lit. a, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia, a w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły te szkody, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa - przez sporządzenie na tym protokole adnotacji o potwierdzeniu wystąpienia tych szkód; 2) kopię polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych; 3) kopię decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego na 2024 r., o której mowa w art. 6a ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (§ 13zzq ust. 7).

Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, stanowi równowartość kwoty trzeciej i czwartej raty podatku rolnego ustalonego producentowi rolnemu wnioskującemu o pomoc, o której mowa w ust. 1, na 2024 r. (§ 13zzq ust. 8). Pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50 %, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach; rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczone co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 (§ 13zzq ust. 13).

W tym miejscu wskazać należy, że protokół oszacowania szkód, o jakim stanowią ww. przepisy sporządzany jest na urzędowym formularzu. Zgodnie z Wytyczną dla Komisji powołanych przez Wojewodę dotyczącą ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki-wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę lub suszę w środku trwałym z dnia -07 września 2024 r., protokół oszacowania szkód sporządza się wyłącznie na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Średnia roczna produkcja rolna jest ustalana na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej w danym gospodarstwie lub dziale specjalnym produkcji rolnej. Jednocześnie w przypadku gdy dane rachunkowe oraz inna ewidencja lub dokumenty będące w posiadaniu producenta rolnego nie obejmują wszystkich zdarzeń prowadzonej produkcji w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej (z wyłączeniem koni i ryb lub innych zwierząt hodowanych w gospodarstwie rolnym, nie znajdujących się na liście rozwijanej kol. 2 załącznika 2 "Szkody w produkcji zwierzęcej towarowej") w całym gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej i nie pozwalają na dokonanie wszystkich wyliczeń w protokole, wówczas należy dokonać wyliczeń na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego (IERiGZ), dla danego regionu FADN, zamieszczonych w formularzu protokołu szacowania szkód powstałych w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, znajdującym się na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi w zakładce "Niekorzystne zjawiska atmosferyczne - pomoc" pt. "Wzór protokołu szacowania szkód z danymi do stosowania w 2024 r. - NZA". Natomiast w przypadku, gdy producent rolny posiada własne kompletne dane w zakresie produkcji roślinnej oraz zwierzęcej należy wybrać "Wzór protokołu szacowania szkód bez danych do stosowania w 2024 r. - NZA". W formularzu protokołu region FADN w jakim znajduje się dane gospodarstwo rolne lub dział specjalny produkcji rolnej wybiera się z listy rozwijanej zgodnie z przyporządkowaniem danego województwa do odpowiedniego regionu FADN oznaczonego przypisaną mu literą B (w przypadku województwa dolnośląskiego). W formularzu protokołu w wersji pt. "Wzór protokołu szacowania szkód z danymi do stosowania w 2024 r. - NZA " po określeniu na pierwszej stronie protokołu regionu FADN w jakim znajduje się lustrowane gospodarstwo dane w produkcji roślinnej (załącznik 1) w zakresie "średni plon z 1 ha uprawy" oraz "średnia cena", a także dane w produkcji zwierzęcej (załącznik 2) w zakresie "średnia roczna produkcja od 1 szt. zwierzęcia" (w przypadku miodu pszczelego i pozostałych produktów pszczelarskich od 1 rodziny pszczelej) oraz "średnia cena" wczytują się automatyczne po wyborze z listy rozwijanej uprawy/grupy upraw lub zwierząt/grupy zwierząt. Natomiast we "Wzorze protokołu szacowania szkód bez danych do stosowania w 2024 r. - NZA" po wyborze danej uprawy/grupy roślin łub zwierząt/grupy zwierząt należy uzupełnić te kolumny na podstawie danych producenta rolnego.

Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania organy obu instancji czyniły ustalenia dotyczące załączonej kopii protokołu szacowania szkód. Jak wynika z akt organ I instancji stwierdził rozbieżność pomiędzy powierzchnią upraw zadeklarowanych we wniosku na 2024 r. o przyznanie płatności bezpośrednich, a powierzchnią wskazaną w protokole nr [...]. Nieprawidłowość ta dotyczyła powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych. W protokole do powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (UZ) wliczono zadeklarowane we wniosku trwałe użytki zielone. Na 3 stronie protokołu w punkcie nr 4 dotyczącym powierzchni w gospodarstwie rolnym, komisja podała całkowitą powierzchnię upraw rolnych w danym sezonie wegetacyjnym (...) wynoszącą [...] ha, która miała być zgodna z wnioskiem o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, bez uwzględnienia ugorów, odłogów czy nieużytków. Na całkowitą powierzchnię składały się powierzchnie: - upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (UZ) o powierzchni [...] ha, - upraw rolnych dotkniętych zjawiskiem o powierzchni [...] ha, - upraw w których wystąpiły szkody co najmniej 70 % o powierzchni [...] ha. Z kolei z wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośrednie na 2024 r. wynikało, że skarżący zadeklarował użytki rolne o łącznej powierzchni [...] ha;, w tym grunty rolne o powierzchni [...] ha i trwałe użytki zielone o powierzchni [...] ha.

Organ I instancji uzyskał wyjaśnienia od strony, że dokonano korekty danych w protokole i w wyniku tej korekty, wysokość oszacowanych szkód wyniosła 25,58%, przy czym skarżący nie przedłożył organowi korekty protokołu. Korekta protokołu potwierdzająca ww. wielkości, bez podpisu strony, została przedłożona na etapie postępowania przed organem II instancji.

Organ II instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie dotyczące przedłożonego przez stronę, a wymaganego przepisami protokołu oszacowania szkód. Z ustaleń organu jednoznacznie wynika, że strona brała udział w sporządzeniu spornego protokołu i jego korekty. Jak ustalił organ i czego strona nie kwestionuje w protokole zostały dokonane zmiany skutkujące zmniejszeniem wartości szacowanych strat do poziomu 25,58%.

Przede wszystkim jako uzasadnione ocenia Sąd stanowisko organu II instancji, że w ramach prowadzonego postępowania o udzielenie przedmiotowej pomocy organy mają obowiązek podjęcie czynności wyjaśniających w przypadku stwierdzenia rozbieżności w posiadanych dokumentach. Jednocześnie uzasadnione jest stanowisko DO ARiMR, że organ prowadzący postępowanie dotyczące przyznania przedmiotowej pomocy nie sporządza protokołu oszacowania szkód, o jakim mowa § 13 zzq ust. 7 pkt 1 rozporządzenia. To strona zobowiązana jest załączyć do wniosku kopię ww. protokołu sporządzonego przez właściwą Komisję szacowania szkód.

Zasadne jest również stanowisko organu, że protokół sporządzany jest na urzędowym formularzu, którego zakres wynika z przepisów.

W sprawie protokół został sporządzony na formularzu, w którym dane dotyczące średniej rocznej produkcji roślinnej uwzględnianej przy udzielaniu przedmiotowej pomocy finansowej (§ 13 zzq ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ARiMR), zgodnie z § 13 zzq ust. 3 zostały ustalone nie na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji roślinnej w danym gospodarstwie rolnym, ale na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji roślinnej.

Jak słusznie wskazał organ metodologia ustalania średniej rocznej produkcji roślinnej wymaganej przy ustalaniu szkód w uprawach rolnych zgodnie z przepisami (§ 13 zzq ust. 3) jest dwojakiego rodzaju. Ustalenie może nastąpić na podstawie rzeczywistych wielkości, tj. na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji roślinnej w danym gospodarstwie. Natomiast w przypadku braku ww. dokumentów wielkość średniej rocznej produkcji następuje na podstawie danych gromadzonych przez Państwowy Instytut Badawczy. Podkreśla Sąd, że w drugim przypadku dane nigdy nie będą w 100% zbieżne z rzeczywistym stanem w danym - konkretnym gospodarstwie.

Wyjaśnić należy, że Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy (dalej: IERiGŻ-PIB) zgodnie z przepisami ustawy z dnia z dnia 7 marca 2025 r. o unijnej sieci danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN) (Dz.U. z 2025 r., poz. 368 ze zm.) jest agencją łącznikową, o której mowa o której mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1217/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające sieć danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (Dz.U.UE.L.2009.328.27 z dnia 2009.12.15). Agencja łącznikowa wykonuje zadania określone w ww. rozporządzeniu, które mi.in. obejmują gromadzenie danych o dochodach w różnych kategoriach gospodarstw rolnych w określonych okręgach FSDN (Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2674 zmieniono rozporządzenie (WE) nr 1217/2009, dzięki tej zmianie sieć danych rachunkowych gospodarstw rolnych (FADN) została przekształcona w sieć danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN)).

W sprawie, co wynika z akt i czego strona nie kwestionuje protokół szacowania szkód (pierwotny podpisany i korekta) sporządzany był na podstawie danych z IERiGŻ-PIB – "Wzór protokołu szacowania szkód z danymi do stosowania w 2024 r. -NZA". Jak już Sąd wyjaśniał, wyłącznie protokół sporządzany na podstawie przedstawionych przez producenta rolnego własnych kompletnych danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji roślinnej w jego gospodarstwie będzie w pełni odzwierciedlał stan faktyczny. W przypadku braku takich danych protokół sporządzany jest według danych przedstawionych przez Instytut. Wbrew zarzutom skargi wszyscy producenci rolni podlegają tym zasadom i w przypadku braku danych pochodzących od producenta (z jego ksiąg rachunkowych) wielkość średniej rocznej produkcji ustalana jest na podstawie dostępnych danych gromadzonych przez Instytut. W sprawie dane IERiGŻ nie podlegały żadnym modyfikacjom przez Komisję i po wprowadzeniu nazw upraw zgodnych z wykazem danych dla regionu FADN, powierzchni upraw i % szkód powstałych na tych uprawach, nastąpiło automatyczne przeliczenie ww. wartości.

Z uwagi na to, że w sprawie protokół z oszacowania szkód sporządzony, z udziałem strony, został na podstawie danych Instytutu, Sąd jako nie mające wpływu na wynik sprawy oddalił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wnioski dowodowe strony. Faktury i inne dokumenty są uwzględniane przy sporządzaniu protokołu szkód na podstawie danych (dokumentów) przedłożonych przez producenta rolnego, co w sprawie nie miało miejsca.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy w pełni uzasadniał stanowisko organów o braku podstaw do udzielenia przedmiotowej pomocy, ponieważ szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. przymrozków wiosennych zostały oszacowane poniżej 30 % średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym, to tym samym nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy finansowej, o której mowa w § 13 zzq rozporządzenia ARiMR.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie doszło sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym zarzucanych w skardze, a decyzja DOR ARiMR i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.