Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 287/20 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz Komendanta Głównego Policji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 287/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. B. (dalej: "skarżąca") na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej, uchylił zaskarżoną decyzję.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

W związku z porozumieniem z [...] października 2018 r. zawartym między Komendantem Służby Ochrony Państwa a Komendantem Głównym Policji, rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Służby Ochrony Państwa z [...] października 2018 r., z [...] listopada 2018 r., skarżąca została przeniesiona ze służby w Policji do służby w Służbie Ochrony Państwa, z zachowaniem ciągłości służby.

Podaniem z [...] grudnia 2019 r., które do Komendy Głównej Policji wpłynęło [...] grudnia 2019 r., zatytułowanym "ponaglenie", skarżąca wniosła o niezwłoczne załatwienie sprawy dotyczącej ustalenia i wypłaty należnej jej nagrody rocznej za rok 2018, z uwzględnieniem należnych odsetek.

Komendant Główny Policji decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...] odmówił skarżącej przyznania nagrody rocznej.

Organ uznał, że koniecznym jest rozróżnienie sytuacji policjanta, który na podstawie decyzji wydanej przez właściwy organ administracji zostaje przeniesiony do innej służby, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, od sytuacji funkcjonariusza zwalnianego ze służby w Policji. Instytucja przeniesienia funkcjonariusza innej służby do służby w Służbie Ochrony Państwa została zamieszczona w art. 70 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 138, ze zm., dalej jako "ustawa o SOP"). Z treści tego przepisu wynika, że w sytuacji omawianego przeniesienia następuje rozwiązanie dotychczasowego stosunku służbowego z jednoczesnym nawiązaniem nowego stosunku służbowego w Służbie Ochrony Państwa.

Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161, ze zm., dalej jako "ustawa o Policji") policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Analogiczne rozwiązanie przewiduje art. 174 ust. 1 ustawy o SOP. Zasadą jest, że wypłata nagrody rocznej następuje do 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje nagroda (art. 110 ust. 9 ustawy o Policji), przy czym zgodnie z art. 110 ust. 10 ustawy o Policji policjantowi zwalnianemu ze służby nagrodę roczną wypłaca się w terminie 14 dni od dnia zwolnienia. W tym ostatnim przypadku jest zatem, podobnie jak odprawa, należnością przewidzianą dla funkcjonariusza odchodzącego ze służby, a ta, zgodnie z treścią art. 70 ust. 5 ustawy o SOP, nie przysługuje policjantowi przenoszonemu w trybie art. 70 ust. 1 ustawy o SOP. Przełożony, o którym mowa w art. 110 ust. 13 ustawy o Policji, nie jest więc uprawniony do przyznania nagrody rocznej za okres pełnionej służby w Policji w roku kalendarzowym, w którym następuje przeniesienie funkcjonariusza Policji do SOP. Policjantowi przeniesionemu do służby w SOP przysługuje nagroda roczna za służbę pełnioną w roku kalendarzowym w SOP na podstawie art. 174 ust. 1 ustawy o SOP, z uwzględnieniem okresu służby pełnionej w Policji. Funkcjonariusz ten zachowuje bowiem ciągłość służby, a ponadto zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 111), Komendant SOP, określając okres służby i stażu funkcjonariusza, uznaje je za równorzędne i przyjmuje odpowiednio, że jeden dzień służby i stażu w Policji odpowiada jednemu dniowi służby i stażu w SOP. Z kolei zgodnie z § 13 wymienionego rozporządzenia Komendant SOP, określając należności pieniężne o charakterze jednorazowym lub przysługujące za dany okres, uważa je za zrealizowane, jeżeli w czasie pełnienia służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych funkcjonariusz otrzymał należności pieniężne przysługujące z tego samego tytułu. Uposażenie funkcjonariusza z tytułu służby w SOP oraz nagroda roczna podlegają odpowiedniemu zmniejszeniu, jeżeli za ten sam okres funkcjonariusz nabył prawo do uposażenia z tytułu służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych. Należności z tytułu nagrody rocznej nie mogły zostać przyznane funkcjonariuszowi w Policji za rok kalendarzowy, w którym nastąpiło przeniesienie do SOP, bowiem zgodnie z art. 70 ust. 5 ustawy o SOP funkcjonariuszowi przenoszonemu w trybie, o którym mowa w art. 70 ust. 1 tej ustawy, nie przysługuje odprawa ani inne należności przewidziane dla funkcjonariuszy odchodzących ze służby, którą to należnością jest w tej sytuacji nagroda roczna. Prawo do nagrody rocznej materializuje się wobec policjanta z upływem roku, za który nagroda ta przysługuje, a zatem w przypadku przeniesienia do SOP w chwili, w której nie jest on już policjantem. Wobec tego, jeśli nie jest już policjantem, a jest funkcjonariuszem SOP, który w wyniku przeniesienia pomiędzy służbami zachowuje ciągłość służby, to jego służba w Policji jest równoważna ze służbą w SOP, a co za tym idzie przysługuje mu uprawnienie do nagrody rocznej za służbę pełnioną w SOP, za cały rok kalendarzowy, w którym nastąpiło przeniesienie, z uwzględnieniem służby w Policji, jako równoważnej ze służbą w SOP.

Wskazując na powyższe organ uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wobec Komendanta Głównego Policji powstało roszczenie z tytułu przyznania prawa do nagrody rocznej za rok, w którym nastąpiło przeniesienie funkcjonariusza Policji do służby w Służbie Ochrony Państwa, tj. za rok 2018. W dniu, w którym zmaterializowało się to prawo skarżąca nie była już policjantem, ale funkcjonariuszem Służby Ochrony Państwa. W chwili gdy nabyła omawiane prawo, nie miała już w Policji przełożonego, o którym mowa w art. 110 ust. 13 ustawy o Policji, bowiem od dnia przeniesienia, tj. od [...] listopada 2018 r., takim przełożonym był Komendant Służby Ochrony Państwa.

Skarżąca na powyższą decyzję złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie ww. skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku uznał, że skarga jest zasadna.

Sąd pierwszej instancji podał, że wypłata nagrody rocznej jest czynnością materialnotechniczną i nie może w jakikolwiek sposób kształtować, czy też wpływać na samo nabycie prawa do świadczenia. Podobnie jest z wymagalnością świadczenia. Prawo do świadczenia i prawo do jego wypłaty to z woli ustawodawcy dwie odrębne kwestie. Sąd wskazał, że przepisy szczególne zawarte w § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa stanowią, iż to na organie Policji ciąży obowiązek realizacji prawa do nagrody rocznej bez względu na to, czy po nabyciu prawa do świadczenia (pełnienie służby, co najmniej 6 miesięcy) funkcjonariusz Policji zmieni formację, czy też choćby zostanie z nim rozwiązany stosunek służbowy. Przepis stanowi bowiem, iż "uposażenie funkcjonariusza z tytułu służby w SOP oraz nagroda roczna podlegają odpowiednio zmniejszeniu, jeżeli za ten sam okres funkcjonariusz nabył prawo do uposażenia z tytułu służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych". Zdaniem Sądu, nie stoi temu na przeszkodzie brzmienie art. 110 ust. 13 ustawy o Policji, bowiem gdyby przyjąć, iż dotychczasowy przełożony nie może przyznać funkcjonariuszowi przeniesionemu do innej formacji mundurowej świadczenia pieniężnego (choć to skarżący nabywa z mocy samego prawa w dany roku kalendarzowym), to wówczas konsekwentnie po tej dacie, wobec utraty władztwa służbowego nad funkcjonariuszem nie mógłby tego uczynić także wobec funkcjonariusza zwalnianego ze służby. Nie jest to pogląd do zaakceptowania jeśli się zważy, iż art. 107 ust. 1 ustawy o Policji daje policjantom 3 letni okres dochodzenia swych praw od daty wymagalności należnych funkcjonariuszowi świadczeń pieniężnych. W ocenie Sądu trudno też zaakceptować sytuację, w której funkcjonariusz Policji przeniesiony do SOP, powołując się na ciągłość służby z art. 70 ust. 4 ustawy o SOP, będzie występował do obecnego przełożonego o rekompensatę wszelkich niezrealizowanych w czasie służby w Policji uprawnień. Dlatego w niniejszej sprawie kluczowym jest to, że skarżąca nabyła prawo do świadczenia zanim została przeniesiona do służby w SOP (od [...] listopada 2018 r.). Tym samym prawo skarżącej do nagrody rocznej za 2018 r. powinno zostać zrealizowane przez organ Policji w terminie zakreślonym w art. 110 ust. 9 ustawy o Policji.

Zdaniem Sądu, ustawodawca w sposób dostateczny uregulował kwestię przenoszenia funkcjonariuszy innych służb do służby w SOP (art. 70 ustawy o SOP), przyznając ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych uprawnienie do określenia w drodze rozporządzenia m.in. należności przysługujących w SOP. Z treści § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa wynika, iż przepis ten stanowi szczególną regulację zmierzającą do uproszczenia rozliczeń finansowych w ramach budżetu, tak, aby w kolejnej formacji nie wypłacać należności pieniężnych w części faktycznie otrzymanych w uprzedniej formacji. Regulacja ta, uwzględniając ciągłość służby przewidzianą w art. 70 ust. 4 ustawy o SOP, wprowadza w zdaniu 2 powołanego przepisu zasadę proporcjonalności wypłaty nagrody rocznej. Przy czym wskazuje, że zmniejszenie (czyli proporcjonalne wypłacenie nagrody rocznej) funkcjonariuszowi z tytułu służby w SOP ma być odpowiednie do okresu, za który funkcjonariusz nabył prawo do uposażenia z tytułu służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych. Całościowa i zapewniająca spójność interpretacja omówionych wyżej regulacji ustawowych oraz przepisów wykonawczych wskazuje, że o ile były funkcjonariusz Policji nabył prawo do nagrody rocznej z tytułu służby w SOP (w rozumieniu art. 70 ust. 4 ustawy o SOP), to nagroda roczna wypłacana jest mu w stosownej części za okres faktycznej służby w Policji przez właściwego przełożonego, a w części związanej ze służbą w SOP przez Komendanta SOP.

Prawodawca wprowadził zasadę proporcjonalności wypłacenia nagrody rocznej funkcjonariuszowi służb mundurowych przeniesionemu do służby SOP w trakcie roku kalendarzowego, a zasada ta nie jest sprzeczna z zasadą zachowania ciągłości służby.

Końcowo Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej o wypłacenie proporcjonalnej do okresu służby w Policji części nagrody rocznej za 2018 rok organ winien rozpatrzyć żądanie strony mając na względzie ww. ocenę prawną.

Komendant Główny Policji na powyższy wyrok złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, względnie uchylenie ww. wyroku i orzeczenie, co do istoty sprawy przez oddalenie skargi. Jednocześnie wniósł o orzeczenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przewidzianych prawem. Oświadczył także, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej: "p.u.s.a."), przez przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem decyzji Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2019 r. w sposób nieprawidłowy, tj. z pominięciem art. 110 ust. 8c ustawy o Policji, w kontekście treści art. 174 ust. 1 w zw. z art. 70 ust. 4, art. 174 ust. 3 ustawy o SOP oraz art. 110 ust. 10 ustawy o Policji, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia mylnej wykładni art. 110 ust. 1, ust. 3, ust. 9 i ust. 13 tej ustawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało ustaleniem, że organ naruszył ww. ustępy art. 110 ustawy o Policji i w efekcie do uchylenia wskazanych decyzji, pomimo iż są one prawidłowe;

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., przez nierozważenie w przyjętej metodzie wykładni prawa materialnego treści art. 110 ust. 5, 7, 8 i 8a ustawy o Policji;

II. prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a to:

a) art. 110 ust. 1, art. 110 ust. 3, art. 110 ust. 9 i ust. 13 ustawy o Policji, polegającą na błędnym przyjęciu, iż przepisy te umożliwiają i dają podstawę do orzekania przez organ o przyznaniu prawa do nagrody rocznej policjantowi przeniesionemu do służby w SOP już po jego przeniesieniu, pomimo iż z treści ust. 8c art. 110 ustawy o Policji należy wywodzić konstytutywność takiej decyzji, a co za tym idzie również i to, że w dacie jej wydawania funkcjonariusz musi pozostawać pod władztwem personalnym przełożonych, o których mowa w art. 110 ust. 13 ustawy o Policji, zaś art, 110 ust. 10 ustawy stanowi lex specialis wobec art. 110 ust. 9 ustawy, a rozstrzygnięcie w zakresie nagrody rocznej dla policjanta zwalnianego ze służby organy Policji wydają jeszcze w trakcie trwania jego stosunku służbowego;

b) art. 70 ust. 4 ustawy o SOP w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa, przez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż wynika z niego domniemanie właściwości organów Policji w zakresie ustalenia prawa do nagrody rocznej policjantów przeniesionych do SOP, którzy w dacie nabycia prawa do nagrody rocznej, tj. 31 grudnia danego roku kalendarzowego byli już funkcjonariuszami SOP, pomimo iż przepis ten stoi w jawnej opozycji i sprzeczności do art. 110 ust. 8c i ust. 13 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie. W przypadku uwzględnienia skargi skarżąca wniosła o odstąpienie w całości od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Oświadczyła również, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. W ocenie skarżącej skarga kasacyjna jest bezzasadna. Wywodzenie przez organ właściwości Komendanta SOP w przedmiotowej sprawie na podstawie niezdefiniowanego pojęcia ciągłości służby, w połączeniu z nieprawidłową wykładnią przepisów art. 110 ustawy o Policji i art. 174 ustawy o SOP, jest w ocenie skarżącej nieuprawnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania wiążą się jednak w sposób bezpośredni z zarzutami naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię, w związku z czym ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do podstawowej kwestii w niniejszej sprawie, tj. do poprawności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni przepisów prawa materialnego, których zarzut naruszenia podniesiono w skardze kasacyjnej.

Zarzuty te okazały się zasadne.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, organ której ze służb jest właściwy do wypłaty skarżącej nagrody rocznej za 2018 r. w sytuacji, gdy skarżąca nie otrzymała tego świadczenia w Policji. W roku 2018 skarżąca 10 miesięcy przepracowała w Policji, a 2 miesiące w SOP.

Podstawą zmiany formacji, w której skarżąca pełniła służbę, było przeniesienie. Instytucja ta znana jest przede wszystkim stosunkom służbowym o charakterze publicznoprawnym i jest wyrazem dyspozycyjności funkcjonariusza pełniącego służbę, wyrażającej się w jego zależności od podmiotu, na rzecz którego pełni służbę. Natura prawna przeniesienia nie jest jednorodna, jednak najczęściej oznacza ono zmianę określonych elementów stosunku służbowego przy zachowaniu jego bytu prawnego (tożsamości prawnej), np. zmianę stanowiska służbowego albo miejsca pełnienia służby.

Przeniesienie przewidziane w art. 70 ustawy o SOP powoduje zmiany w zasadzie wszystkich, poza podmiotem pełniącym służbę, elementów dotychczasowego stosunku służbowego. Trudno zatem przyjąć, że dotychczasowy stosunek służbowy zachowuje swą tożsamość - jest tym samym stosunkiem prawnym po przeniesieniu. Przede wszystkim nie jest już stosunkiem służbowym w Policji, lecz stosunkiem służbowym w odrębnej formacji - Służbie Ochrony Państwa. Niemniej jednak ustawodawca nie wiąże ww. przeniesienia z ustaniem dotychczasowego stosunku służbowego (w Policji) i nawiązaniem nowego (w SOP). Wprowadza instytucję przekształcenia stosunku służbowego, opartego na fikcji prawnej, tj. uznaniu, że stosunek przekształcony jest nieprzerwaną kontynuacją stosunku służbowego sprzed przeniesienia, z wynikającymi stąd konsekwencjami dla uprawnień przeniesionego funkcjonariusza.

Zauważenia wymaga bowiem, że w przypadku funkcjonariusza Policji ustawa o Policji nie traktuje przeniesienia policjanta do innej formacji jako przesłanki ustania jego stosunku służbowego - zwolnienia ze służby. W art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o Policji określono enumeratywnie przesłanki zwolnienia ze służby w Policji. Wśród tych przesłanek nie ma zwolnienia ze służby w drodze przeniesienia do służby w innej formacji. Oznacza to, że przeniesienie funkcjonariusza Policji do służby w SOP nie łączy się ze zwolnieniem go z Policji w znaczeniu ustawowym. Ustawa o Służbie Ochrony Państwa nie uznaje natomiast przeniesienia funkcjonariusza innej formacji do służby w SOP za sposób powstania stosunku służbowego funkcjonariusza SOP, co wynika z art. 76 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym: "Stosunek służbowy funkcjonariusza powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby." Teza ta znajduje potwierdzenie w przepisach, obowiązującego od 19 stycznia 2019 r., rozporządzenia MSWiA z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa. Według § 6 ust. 2 pkt 4 i 5 tego rozporządzenia, w porozumieniu w sprawie przeniesienia zawartym pomiędzy Komendantem SOP i Komendantem Głównym Policji określa się: datę ustania służby w jednostce organizacyjnej, w której funkcjonariusz pełni służbę i datę, od której liczy się początek służby funkcjonariusza w SOP (analogiczne regulacje zawierał § 7 ust. 2 pkt 4 i 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 15 lutego 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa). Nie powinno budzić wątpliwości, że terminologia rozporządzenia odnosi się do faktów związanych z przeniesieniem, a nie do czynności prawnych (decyzji) składających się na przeniesienie. Data ustania służby i data, od której liczy się początek służby funkcjonariusza SOP, to nie to samo, co data zwolnienia ze służby i data nawiązania stosunku służbowego.

Przeniesienie funkcjonariusza Policji do służby w SOP, czyli przeniesienie z jednej formacji do drugiej "z zachowaniem ciągłości służby" nie jest zatem rozwiązaniem stosunku służbowego, a jedynie kończy wykonywanie obowiązków funkcjonariusza Policji - przerywa więź dotychczasowej podległości służbowej i automatycznie poddaje takiej podległości tego funkcjonariusza w innej formacji – w tym przypadku w Służbie Ochrony Państwa - w ramach kontynuacji stosunku służbowego. Przeniesienie nie różnicuje tych służb, a służbę w Policji uznaje za służbę w "innej jednostce".

Potwierdzeniem i zarazem konsekwencją przyjętego przez ustawodawcę modelu przeniesienia funkcjonariusza innej służby do służby w SOP, mającego zresztą swój odpowiednik w ustawie o Policji (art. 25a), są regulacje zawarte w przepisach art. 70 ust. 4 i 5 ustawy o SOP. Przepis art. 70 ustawy o SOP reguluje przeniesienie funkcjonariusza innej służby do służby w SOP.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy o SOP przeniesienie do Służby Ochrony Państwa następuje na prośbę funkcjonariusza innej formacji. Funkcjonariusza Policji do służby w Służbie Ochrony Państwa przenosi Komendant SOP w porozumieniu z Komendantem Głównym Policji, za zgodą ministra właściwego do spraw wewnętrznych (ust. 2). W przypadku braku porozumienia Komendanta SOP z właściwym komendantem funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej lub Państwowej Straży Pożarnej, w przypadkach uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi lub kadrowymi, do służby w SOP może przenieść minister właściwy do spraw wewnętrznych (ust. 3). Funkcjonariusz Policji (...) przeniesiony do służby w SOP zachowuje ciągłość służby (ust. 4). Natomiast zgodnie z art. 70 ust. 5 ustawy o SOP, funkcjonariuszowi przenoszonemu w trybie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje odprawa ani inne należności przewidziane dla funkcjonariuszy odchodzących ze służby.

Ustawodawca nie wyjaśnia występującego w powyższej regulacji pojęcia ciągłości służby. "Ciągły" wg Słownika języka polskiego PWN oznacza «trwający bez przerwy». Zasadnym jest zatem przyjęcie, że w powyższym przepisie chodzi o potraktowanie przekształconego stosunku służbowego jako nieprzerwaną kontynuację stosunku zatrudnienia przed przeniesieniem, a więc przyjęcie, jakby nie nastąpiła zmiana formacji. Innymi słowy, chodzi o uznanie służby w innej formacji (Policji) za równorzędną ze służbą w SOP m.in. z punktu widzenia zachowania i nabycia uprawnień związanych ze służbą. Przemawia za tym również treść § 12 rozporządzenia MSWiA z dnia 13 grudnia 2018 r., według którego Komendant SOP, określając okres służby i stażu funkcjonariusza, uznaje je za równorzędne i przyjmuje odpowiednio, że jeden dzień służby i stażu w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Więziennej, Służbie Celno-Skarbowej lub Centralnym Biurze Antykorupcyjnym odpowiada jednemu dniowi służby i stażu w SOP (tożsame rozwiązanie przewidywał § 13 rozporządzenia MSWiA z dnia 15 lutego 2018 r.).

Przepis art. 70 ust. 5 ustawy o SOP, zgodnie z którym funkcjonariuszowi przeniesionemu do SOP nie przysługuje odprawa ani inne należności przewidziane dla funkcjonariuszy odchodzących ze służby, potwierdza, że skoro w następstwie przeniesienia nie nastąpiło odejście ze służby wskutek zwolnienia ze służby, to przeniesionemu funkcjonariuszowi nie przysługują świadczenia z tytułu takiego odejścia.

Nagroda roczna jest świadczeniem przewidzianym zarówno w ustawie o Policji, jak i w ustawie o SOP. Uprawnienie do tego świadczenia w razie przeniesienia policjanta na podstawie art. 70 ustawy o SOP do służby w SOP należy zatem oceniać na podstawie obu tych regulacji prawnych, z uwzględnieniem charakteru prawnego i skutków przeniesienia.

Według art. 110 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Nagroda roczna przysługuje, jeżeli policjant w danym roku kalendarzowym pełnił służbę przez okres co najmniej 6 miesięcy kalendarzowych. Okresy służby krótsze od miesiąca kalendarzowego sumuje się, przyjmując, że każde 30 dni służby stanowi pełny miesiąc kalendarzowy (ust. 3 tego artykułu). Nagrodę roczną wypłaca się do dnia 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje nagroda (ust. 9). Policjantowi zwalnianemu ze służby nagrodę roczną wypłaca się w terminie 14 dni od dnia zwolnienia (ust. 10). Nagrody roczne przyznają przełożeni właściwi w sprawach mianowania policjantów na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk (ust. 13), w wysokości uzależnionej od długości okresu służby w tym roku kalendarzowym. Wydanie decyzji o przyznaniu (obniżeniu lub odmowie przyznania) policjantowi nagrody rocznej jest dokonywane przez właściwego przełożonego najwcześniej z 1 stycznia następnego roku kalendarzowego. W świetle art. 110 ust. 9 ustawy o Policji nagrodę roczną wypłaca się do 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje nagroda.

Wyjątkiem od tej reguły jest przypadek policjanta zwalnianego ze służby w Policji, któremu zgodnie z art. 110 ust. 10 omawianej ustawy nagrodę roczną wypłaca się w terminie 14 dni od dnia zwolnienia. Przedmiotowa wypłata musi być jednak poprzedzona przyznaniem nagrody rocznej. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż samo zwolnienie policjanta ze służby nie powoduje nabycia tego uprawnienia z mocy prawa, w przypadku, gdy zwalniany policjant nie pełnił służby w roku w którym następuje to zwolnienie, w wymiarze wymaganym przez art. 110 ust. 3 ustawy o Policji. W świetle art. 110 ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji, powyższego warunku nie stosuje się, jeśli zwolnienie policjanta ze służby następuje w związku z nabyciem przez niego uprawnień do emerytury lub renty bądź na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 i 7 tej ustawy.

Niewątpliwie istnieje różnica pomiędzy czynnością wypłaty nagrody rocznej a jej przyznaniem. Wypłata nagrody rocznej jest czynnością materialno – techniczną, która musi być poprzedzona decyzją o jej przyznaniu.

Z art. 110 ust. 8c powołanej ustawy wynika, że od decyzji przełożonego o przyznaniu, obniżeniu lub odmowie przyznania nagrody rocznej policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego. Przełożonych uprawnionych do przyznania nagrody rocznej określa art. 110 ust. 13 ustawy o Policji, wskazując, że są nimi przełożeni właściwi w sprawach mianowania policjantów na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza powyższych przepisów ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że policjant, aby nabyć prawo do nagrody rocznej za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym musi spełniać przedstawione wyżej wymogi, w tym być w służbie w tej formacji na 31 grudnia (o ile nie został zwolniony). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, gdyż skarżąca na 31 grudnia 2018 r. nie była policjantką i z tą formacją nie wiązał jej już stosunek służbowy. Z [...] listopada 2018 r. została bowiem przeniesiona do służby w Służbie Ochrony Państwa i stała się funkcjonariuszką tej formacji.

W ustawie o Służbie Ochrony Państwa zagadnienie nagrody rocznej jest uregulowane w art. 172 ust. 1 pkt 5, zgodnie z którym nagroda roczna jest należnością pieniężną, a przede wszystkim w art. 174. Przepis art. 174 ustawy o SOP stanowi, że funkcjonariuszowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje (ust. 1). Nagrodę roczną wypłaca się w I kwartale roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje nagroda (ust. 2). Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby nagrodę roczną wypłaca się w terminie 14 dni od dnia zwolnienia (ust. 2a). Nagroda roczna przysługuje funkcjonariuszowi mianowanemu do służby w trakcie poprzedniego roku kalendarzowego, jeżeli pełnił służbę w roku mianowania przez okres co najmniej 3 miesięcy kalendarzowych, w wysokości proporcjonalnej do liczby rozpoczętych miesięcy służby w danym roku (ust. 3). Przepisu ust. 3 nie stosuje się przy ustalaniu uprawnień do nagrody rocznej za rok kalendarzowy, w którym funkcjonariusz korzystał:

1) z urlopu wychowawczego, urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego;

2) ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych z przyczyn, o których mowa w art. 186 § 2 lub art. 188 Kodeksu pracy;

3) ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych w razie urodzenia się dziecka funkcjonariusza, zgodnie z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 2982 Kodeksu pracy;

4) ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (ust. 4).

Z art. 110 ust. 1 ustawy o Policji - jak wskazano - wynika, że nagroda jest świadczeniem przysługującym za dany rok kalendarzowy służby w Policji, pod warunkiem że policjant pozostawał w tym roku w służbie co najmniej przez 6 miesięcy. Prawo do nagrody rocznej powstaje zatem z upływem roku kalendarzowego. Zasada ta odnosi się również do policjanta, który w trakcie roku kalendarzowego został przeniesiony do służby w SOP. Nie ma bowiem w tym przypadku zastosowania przepis art. 110 ust. 10 ustawy o Policji albowiem przepis ten dotyczy policjanta zwalnianego ze służby w Policji, zaś przeniesienie policjanta do służby w SOP nie wymaga zwolnienia go ze służby w Policji.

Policjant przeniesiony do służby w SOP nabywa prawo do nagrody rocznej dopiero z upływem roku kalendarzowego, w którym nastąpiło przeniesienie, a zatem nabywa to prawo jako funkcjonariusz SOP, a nie jako policjant. Zgodnie z wyżej przedstawionym rozumieniem ciągłości służby, znajdującym potwierdzenie w § 12 rozporządzenia MSWiA z dnia 13 grudnia 2018 r., okres służby w Policji policjanta przeniesionego do służby w SOP należy traktować na równi z okresem służby w SOP. Prowadzi to do wniosku, że policjant przeniesiony w ciągu roku kalendarzowego do służby w SOP nabywa z upływem tego roku prawo do nagrody rocznej w SOP za okres służby w Policji.

Przyjęcie odmiennej interpretacji, zakładającej, że w takiej sytuacji nagroda roczna jest wypłacana w stosownej części za okres faktycznej służby w Policji przez właściwy organ Policji, a w części związanej ze służbą w SOP przez Komendanta SOP nie znajduje, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, dostatecznego uzasadnienia zarówno w art. 110 ust. 1 i 3 ustawy o Policji, jak i w przepisach o nagrodzie rocznej zawartych w ustawie o SOP. Przepis przytoczonego wyżej art. 174 ustawy o SOP nie przewiduje możliwości nabycia prawa do nagrody rocznej w SOP przez funkcjonariusza, który nie służył w SOP przez cały rok kalendarzowy z wyjątkiem określonym w ust. 3 tego artykułu. Ten wyjątek nie dotyczy jednak funkcjonariusza przeniesionego do służby w SOP, lecz funkcjonariusza mianowanego do służby w SOP w trakcie poprzedniego roku kalendarzowego. A zatem stanowisko, że funkcjonariusz przeniesiony z Policji do służby w SOP nabywa prawo do nagrody rocznej w Policji, proporcjonalnie do okresu pozostawania w służbie w Policji w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przeniesienie, prowadzi - w świetle wyżej powołanych przepisów art. 174 ustawy o SOP - do pozbawienia funkcjonariusza prawa do "uzupełniającej" nagrody w SOP za ten rok kalendarzowy. Takie rozwiązanie podważałoby zawartą w art. 70 ust. 4 ustawy o SOP gwarancję zachowania ciągłości służby w razie przeniesienia.

Przedstawionego wyżej stanowiska nie podważają przepisy wykonawcze do ustawy o SOP, w szczególności § 13 ww. rozporządzenia MSWiA z dnia 13 grudnia 2018 r. Przepis ten stanowi, że Komendant SOP, określając należności pieniężne o charakterze jednorazowym lub przysługujące za dany okres, uważa je za zrealizowane, jeżeli w czasie pełnienia służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych funkcjonariusz otrzymał należności pieniężne przysługujące z tego samego tytułu. Uposażenie funkcjonariusza z tytułu służby w SOP oraz nagroda roczna podlegają odpowiedniemu zmniejszeniu, jeżeli za ten sam okres funkcjonariusz nabył prawo do uposażenia z tytułu służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych.

Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że jego celem jest zapobieżenie powtórnej wypłaty funkcjonariuszowi określonych w nim świadczeń.

Adresatem normy prawnej zawartej w tym przepisie jest Komendant Służby Ochrony Państwa, który posiada kompetencje do przyznania albo odmowy przyznania należności pieniężnych dla funkcjonariusza przeniesionego do Służby Ochrony Państwa, w tym należności powstałych w okresie służby w Policji w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przeniesienie do Służby Ochrony Państwa. Jak wyżej podano, okresy służby w Policji i Służbie Ochrony Państwa traktuje się jako okresy równorzędne (§ 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa). Możliwość uznania przez Komendanta Służby Ochrony Państwa określonych należności pieniężnych za okres służby pełnionej w Policji przed przeniesieniem do Służby Ochrony Państwa za zrealizowane jest uzależniona od stwierdzenia, czy funkcjonariusz te należności od Policji otrzymał. Skoro skarżącej nie przyznano należności z tytułu nagrody rocznej w Policji za rok kalendarzowy, w którym nastąpiło przeniesienie do Służby Ochrony Państwa, bo zgodnie z art. 70 ust. 5 ustawy o Służbie Ochrony Państwa nie mogła zostać przyznana, to Komendant Służby Ochrony Państwa nie mógł uznać tej należności za zrealizowaną.

Nie było również podstawy do odpowiedniego zmniejszenia nagrody rocznej za okres, za który funkcjonariuszka nabyła prawo do uposażenia z tytułu służby w Policji, a więc za okres, za który nagroda roczna w Policji zostałaby jej wypłacona, gdyby kontynuowała służbę w tej formacji albo została z niej zwolniona na zasadach ogólnych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, interpretacja norm wynikających z § 13 omawianego rozporządzenia przyjmująca, że funkcjonariuszowi za okres służby w Służbie Ochrony Państwa i za okres służby w Policji poprzedzający przeniesienie do Służby Ochrony Państwa powinny być przyznane odrębne nagrody roczne jest nieuprawniona. Norma prawna zawarta w zdaniu pierwszym tego przepisu dotyczy wszelkich należności pieniężnych o charakterze jednorazowym lub przysługujących za dany okres funkcjonariuszowi przeniesionemu do Służby Ochrony Państwa, zaś norma zawarta w zdaniu drugim omawianego przepisu odnosi się wyłącznie do uposażenia funkcjonariusza z tytułu służby w Służbie Ochrony Państwa oraz nagrody rocznej. Uposażenie, jak i nagroda roczna to należności pieniężne przysługujące za dany okres. Sam fakt, że funkcjonariusz Policji nabył prawo do uposażenia z tytułu służby w Policji w dotychczasowej jednostce organizacyjnej Policji nie pozwala na przyjęcie, że nagroda roczna z tytułu służby w Służbie Ochrony Państwa, po przeniesieniu z Policji podlega odpowiedniemu zmniejszeniu za ten sam okres. Taka wykładnia przepisu mogłaby prowadzić do pozbawienia prawa do nagrody rocznej funkcjonariusza Służby Ochrony Państwa za okres służby w Policji w roku kalendarzowym w którym nastąpiło przeniesienie do Służby Ochrony Państwa. Stanowiłoby to odstępstwo od przyjętej reguły równorzędności służby w obu formacjach i byłoby sprzeczne z założeniem o zachowaniu ciągłości służby (art. 70 ust. 4 ustawy o SOP).

Mając to wszystko na względzie należy uznać, że przeniesienie funkcjonariusza Policji do służby w SOP z zachowaniem ciągłości służby nie jest rozwiązaniem stosunku służbowego, a jedynie kończy wykonywanie obowiązków funkcjonariusza Policji - przerywa więź dotychczasowej podległości służbowej i automatycznie poddaje takiej podległości tego funkcjonariusza w innej formacji – w tym przypadku w SOP – w ramach kontynuacji stosunku służbowego.

Przeniesienie funkcjonariusza Policji do służby w SOP w trybie art. 70 ustawy o SOP jest więc instrumentem specyficznej migracji funkcjonariuszy pomiędzy formacjami. W konsekwencji wypłata nagrody rocznej dla skarżącej nie może być zrealizowana przez Komendanta Głównego Policji, skoro skarżąca od 1 listopada 2018 r. nie jest już funkcjonariuszem Policji, a funkcjonariuszem SOP.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że w sytuacji przejścia skarżącej w trakcie roku kalendarzowego ze służby w Policji (z [...] listopada 2018 r.) do służby w Służbie Ochrony Państwa, nagroda roczna byłaby jej wypłacana w stosownej części 10/12 za okres faktycznej służby w Policji przez właściwy dla niej organ Policji, a w części związanej ze służbą w Służbie Ochrony Państwa przez Komendanta tej Służby. Oznacza to, że skarżącej - policjantce przeniesionej do Służby Ochrony Państwa przysługuje nagroda roczna za służbę pełnioną w roku kalendarzowym w Służbie Ochrony Państwa, z uwzględnieniem okresu służby w Policji (służbie równorzędnej ze służbą w SOP), na zasadach określonych w art. 174 ust. 1 ustawy o Służbie Ochrony Państwa w zw. z art. 70 ust. 4, którą stosownie do treści art. 174 ust. 7 tej ustawy przyznaje Komendant Służby Ochrony Państwa. W dniu, w którym zmaterializowało się jej prawo do nagrody rocznej, nie była już policjantką, lecz funkcjonariuszką Służby Ochrony Państwa. Nie miała już wówczas w Policji przełożonego, o którym mowa w art. 110 ust. 13 ustawy o Policji, gdyż od [...] listopada 2018 r. takim przełożonym jest Komendant Służby Ochrony Państwa. Przełożony, o którym mowa w tym przepisie, nie jest więc uprawniony do przyznania wyżej wymienionej nagrody rocznej za okres służby pełnionej w Policji w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przeniesienie do Służby Ochrony Państwa. Jest nim zatem Komendant Służby Ochrony Państwa.

Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji, na skutek błędnej wykładni art. 110 ust. 1, ust. 3, ust. 9 i ust. 13 ustawy o Policji oraz art. 174 ust. 1 w zw. z art. 70 ust. 4 i art. 174 ust. 3 ustawy o SOP oraz § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa, przy uwzględnieniu art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, nieprawidłowo przyjął, że skarżąca nabyła prawo do nagrody rocznej za służbę pełnioną w Policji z mocy prawa zanim została przeniesiona do służby w Służbie Ochrony Państwa i jej uprawnienie w tym przedmiocie powinno być zrealizowane przez organ Policji w terminie określonym w art. 110 ust. 9 ustawy o Policji, a więc do 31 marca 2019 r. Powoływanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy dokonywaniu wykładni przepisów w sprawie określenia organu właściwego do przyznania nagrody rocznej na treść art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, w kontekście zawartej tam regulacji dotyczącej przedawnienia roszczeń, jest nieuzasadnione. Przyznanie nagrody rocznej przez organ właściwy jest związane z koniecznością wydania aktu indywidualnego. Przedawnienie roszczeń dotyczy natomiast możliwości dochodzenia roszczeń już wymagalnych (wynikających z istniejącego aktu administracyjnego lub wprost z ustawy).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie konsekwencją przedstawionego wyżej stwierdzenia co do prawidłowości stanowiska skarżącego kasacyjnie organu, wskazującego, że organem właściwym do przyznania skarżącej nagrody rocznej za 2018 r. jest Komendant Służby Ochrony Państwa i zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz częściowo naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności wydanej w sprawie decyzji Komendanta Głównego Policji. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu wniosku skarżącej z [...] grudnia 2019 r. o przyznanie nagrody rocznej za okres pełnienia służby w tej jednostce, [...] grudnia 2019 r., w oparciu m.in. o art. 110 ustawy o Policji, wydał merytoryczną decyzję, w której stwierdził, że nie jest uprawniony do przyznania nagrody rocznej za okres pełnionej służby w Policji w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przeniesienie do służby w Służbie Ochrony Państwa, tj. za okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] października 2018 r., bowiem organem właściwym jest Komendant Służby Ochrony Państwa. W sprawie zaistniała zatem przesłanka z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż przedmiotowa decyzja została wydana przez organ niewłaściwy w sprawie.

Rozpoznając ponownie sprawę organ Policji będzie zobowiązany uwzględnić ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Na zakończenie należy wyjaśnić, że tożsamy pogląd co do właściwości Komendanta Służby Ochrony Państwa w przedmiocie przyznania nagrody rocznej za okres służby w Policji funkcjonariuszowi przeniesionemu do Służby Ochrony Państwa wyrażony został w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2021 r. (III OSK 2904/21) i z 10 lutego 2021 r. (III OSK 3294/21 i III OSK 3284/21). W sprawach tych jednak oddalono skargi kasacyjne Komendanta Głównego Policji od wyroków sądów pierwszej instancji uchylających decyzje odmawiające przyznania nagrody rocznej, przyjmując że wyroki te mimo błędnego uzasadnienia odpowiadają prawu w rozumieniu art. 184 p.p.s.a., a to z tego względu, że powinnością organu Policji było przekazanie wniosku funkcjonariusza właściwemu w sprawie Komendantowi Służby Ochrony Państwa na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. I o ile zalecenie co do konieczności przekazania podania organowi właściwemu jest w pełni prawidłowe, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie można było przyjąć, że rozstrzygnięcia sądów pierwszej instancji uchylające decyzje odpowiadają prawu. Wobec zaistnienia wady nieważnościowej decyzja podlegała bowiem nie uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., lecz jak wyjaśniono wyżej, stwierdzeniu nieważności stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zauważyć też należy, że w omawianym przypadku nie miał zastosowania wyrażony w art. 134 § 2 p.p.s.a. zakaz reformationis in peius. Nie dotyczy on bowiem przypadku naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Wyjaśnić też trzeba, że podstawą odmowy uwzględnienia żądania strony w formie decyzji administracyjnej – co do zasady – nie może być stanowisko organu co do swojej niewłaściwości i właściwości innego organu. Z art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. wynika, że decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do istoty albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. W rozpoznawanej sprawie organ rozstrzygnął sprawę co do istoty, tj. odmówił żądaniu strony, ale z tego względu, że nie jest właściwy. I chociaż ostatecznie organ miał rację co do braku swojej właściwości, to nie powinien był o tym rozstrzygać w drodze decyzji administracyjnej, lecz powinien był przekazać wniosek organowi właściwemu tj. Komendantowi Służby Ochrony Państwa stosownie do art. 65 § 1 k.p.a. z jednoczesnym zawiadomieniem o przekazaniu skarżącej. Podobne stanowisko co do konieczności stwierdzenia nieważności decyzji organów Policji odmawiających wypłaty nagrody rocznej za okres służby w Policji funkcjonariuszom przeniesionym do Służby Ochrony Państwa ze wskazaniem na właściwość Komendanta SOP wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 2 czerwca 2021 r. o sygn. akt III OSK 3474/21 i z 1 lipca 2021 r. o sygn. akt III OSK 3555/21

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, a uznając że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku w myśl art. 207 § 2 p.p.s.a., odstępując od zasądzenia ich zwrotu na rzecz organu.

Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.