IV SA/Wa 1835/10 - Wyrok

Data orzeczenia	2011-02-18	
Data wpływu	2010-10-06	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Grzegorz Czerwiński
Tomasz Wykowski /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6136 Ochrona przyrody	
Hasła tematyczne	Ochrona przyrody	
Sygn. powiązane	II OSK 1427/11	
Skarżony organ	Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270;  art. 3 par. 2 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071;  art. 16 par. 1, art. 28, art. 61 par. 1, art. 105, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 156 par. 1 pkt 4, art. 157 par. 2; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego Miasta W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
IV SA/Wa 1835/10

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sąd"), decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu wniosku Miasta W. (dalej "skarżący"), o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] października 2009 r. [...], utrzymał własną decyzję w mocy.

Zaskarżona decyzja Ministra zapadła w następującym stanie faktycznym:

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., wydaną na podstawie art.47e ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. Nr 99, poz.1079 z późn.zm.), [...] Konserwator Zabytków (dalej "Konserwator"), działając na wniosek spółki A. Sp. z o.o. (dalej "adresat zezwolenia" albo "spółka A."), udzielił adresatowi zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów wymienionych w treści decyzji z terenu działek nr [...] oraz [...], położonych w W. przy zbiegu ulic [...] (dalej "nieruchomości"). Jednocześnie, na podstawie art.47f ustawy o ochronie przyrody, Konserwator naliczył na rzecz Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska opłatę w wysokości 1 092 222, 56 złotych, należną z tytułu usunięcia drzew i krzewów.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., [...], Minister Kultury utrzymał w mocy decyzję Konserwatora.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2004 r. Spółka W. Sp. z o.o. (dalej spółka W.) zwróciła się do Ministra o stwierdzenie nieważności decyzji Konserwatora, podnosząc, że wydano ją na rzecz podmiotu nie będącego stroną w sprawie.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Minister stwierdził, że decyzja Konserwatora została wydana z naruszeniem prawa (decyzja wydana na rzecz podmiotu nie będącego stroną w sprawie – art.156§1 pkt 4 k.p.a.), jednakże nie można stwierdzić jej nieważności, ponieważ wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Drzewa objęte decyzją zostały bowiem usunięte, w związku z czym wydanie na rzecz użytkownika wieczystego decyzji zezwalającej na wycięcie drzew nie jest możliwe.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Minister, po rozpatrzeniu wniosku spółki W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymał tę decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 790/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Ministra z dnia [...] lutego 2007 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2006 r., podnosząc, że przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych odnosi się do skutków prawnych, a nie faktów. Nieodwracalności skutków prawnych nie można utożsamiać z niemożliwością przywrócenia stanu faktycznego istniejącego przed wydaniem wadliwej decyzji. Oznacza to, że wykonanie decyzji zezwalającej na wycięcie drzew i krzewów, dotkniętej wadami określonymi w art.156§1 k.p.a. nie oznacza jeszcze, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne. Organ nie wskazał, jakie skutki prawne decyzji, które mają znamię nieodwracalnych, stanowią przesłankę stwierdzenia nieważności tej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ obowiązany jest skutki te wskazać.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Minister stwierdził nieważność decyzji wydanych przez Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz decyzji Konserwatora z dnia [...] sierpnia 2003 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Minister wskazał w szczególności, co następuje:

Z kopii aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2003 r., Rep. [...] (dalej "akt notarialny"), a także z kopii odpisu z księgi wieczystej Kw. Nr [...] wynika, że spółka W. nabyła użytkowanie wieczyste nieruchomości z dniem [...] lipca 2003 r., a zatem przed wydaniem decyzji przez Konserwatora w dniu [...] sierpnia 2003 r. oraz przez Ministra Kultury w dniu [...] grudnia 2003 r. Oznacza to, że w dacie wydania obu decyzji adresat zezwolenia (spółka A.) nie miał tytułu prawnego do władania nieruchomością, w związku z czym zezwolenie na wycięcie drzew nie powinno być skierowane do tego podmiotu. Obie decyzje wydano zatem z kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art.156§1 pkt 4 k.p.a.

Skarżący (Miasto W.) wniosło do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rozpatrzywszy sprawę ponownie zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., Minister utrzymał własne rozstrzygnięcie w mocy.

Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

Wniosek spółki W., który wszczął postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie dotyczył literalnie tylko stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora, ale wskazanym wyżej postępowaniem objęto również decyzję Ministra Kultury, utrzymującą w mocy decyzję Konserwatora. Byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji jest bowiem uzależniony w całości od bytu utrzymującej tę decyzję w mocy decyzji organu odwoławczego.

Zgodnie z art.47e ust.2 i 3 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków następowało za zezwoleniem wojewódzkiego konserwatora zabytków, wydanym na wniosek władającego.

Kwestię władania nieruchomością uregulowano w §6 aktu notarialnego, obejmującego umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości pomiędzy późniejszym adresatem zezwolenia spółką A. Sp. z o.o., a obecnym użytkownikiem wieczystym spółką W. Sp. z o.o. W paragrafie tym stwierdzono, że wydanie nieruchomości obecnemu użytkownikowi wieczystemu nieruchomości już nastąpiło.

Wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu (art.29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece – Dz.U. z 2001 r., Nr 124, poz.1361 z późn.zm.).

W konkluzji Minister podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] października 2009 r., że decyzje Konserwatora i Ministra Kultury skierowano do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, a zatem z kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art.156§1 pkt 4 k.p.a.

Skarżący (Miasto W.) wniósł do Sądu skargę na decyzję Ministra, podnosząc przeciwko zarzuty:

- nieuzasadnionego zastosowania art.156§1 pkt 4 k.p.a., wynikającego z wadliwej oceny, że w dacie wydania decyzji przez Konserwatora adresat zezwolenia nie był stroną postępowania w przedmiocie wydania tego zezwolenia;

- naruszenia art.157§2 w związku z art.28 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania nadzorczego oraz wydanie orzeczenia na wniosek podmiotu nie posiadającego interesu prawnego w sprawie, tj. obecnego użytkownika wieczystego nieruchomości.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

- w dacie wydania decyzji Konserwatora adresat zezwolenia był użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a zatem podmiotem legitymowanym do uzyskania zezwolenia,

- władanie nieruchomością przez adresata zezwolenia potwierdzał wypis z rejestru gruntów, którym dysponował Konserwator,

- nabycie prawa użytkowania wieczystego przez obecnego użytkownika wieczystego nastąpiło dopiero na etapie postępowania odwoławczego od decyzji Konserwatora, aczkolwiek fakt ten nie znalazł odzwierciedlenia w zebranych przez organ odwoławczy dokumentach,

- adresat zezwolenia utracił legitymację do jego uzyskania dopiero w postępowaniu odwoławczym od decyzji Konserwatora, prowadzonym przez Ministra Kultury, co oznacza, że tylko odwoławcza decyzja Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2003 r. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

- właściwym działaniem Ministra Kultury, rozpatrującego odwołanie od decyzji Konserwatora, było uchylenie decyzji Konserwatora i orzeczenie o odmowie wydania zezwolenia na rzecz podmiotu, który ostatecznie to zezwolenie uzyskał (adresata zezwolenia), a zatem zastosowanie art.138§1 pkt 2 k.p.a.,

- właściwym działaniem Ministra, prowadzącego postępowanie nadzorcze winno być natomiast wyłącznie stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2003 r., co w efekcie doprowadziłoby do ponownego otworzenia postępowania odwoławczego od decyzji Konserwatora (rozpatrzenie tego odwołania nastąpiło odrębnie),

- decyzje Konserwatora i Ministra Kultury nie dotykały w żadnym wymiarze sfery praw i obowiązków obecnego użytkownika nieruchomości, stąd brak było podstaw do uznania tego podmiotu za stronę legitymowaną do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W piśmie datowanym na 10 lutego 2011 r. adresat zezwolenia (A. Sp. z o.o.) wniósł o oddalenie skargi, podnosząc w szczególności, co następuje:

- z §6 aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2003 r. wynika, że już w dniu sporządzenia tego aktu, a zatem przed dniem [...] sierpnia 2003 r., w którym to dniu Konserwator wydał zezwolenie na wycinkę drzew, podmiotem władającym nieruchomością, a zatem podmiotem legitymowanym, w świetle ówcześnie obowiązujących przepisów o ochronie przyrody do uzyskania przedmiotowego zezwolenia, była spółka W., nie zaś adresat zezwolenia,

- w konsekwencji adresat zezwolenia Konserwatora z dnia [...] sierpnia 2003 r., nie władający już w tym dniu nieruchomością, uzyskał ten status wadliwie,

- w świetle art.29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wpis prawa użytkowania wieczystego na rzecz obecnego użytkownika wieczystego, dokonany w dniu [...] października 2003 r., wywołał skutki prawne już od dnia złożenia do sądu wieczystoksięgowego wniosku o jego dokonanie, co miało miejsce w dniu [...] lipca 2003 r., a zatem przez wydaniem zezwolenia przez Konserwatora,

- w dniu [...] listopada 2003 r. w księdze wieczystej nieruchomości poczyniono wzmiankę o złożeniu wniosku o dokonanie wpisu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości,

- treść wypisu z rejestru gruntów, którym dysponował Konserwator, nie miała, z uwagi na wyłącznie informacyjny charakter ewidencji gruntów i budynków rozstrzygającego znaczenia dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości i w sposób oczywisty musiała ustąpić wpisom zawartym w księdze wieczystej,

- obecny użytkownik wieczysty nieruchomości ma interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora i Ministra Kultury z uwagi na wpływ wyeliminowania tych decyzji na prawa i obowiązki tego podmiotu, sprowadzający się do tego, że to obecny użytkownik wieczysty nieruchomości zostanie zobowiązany do uiszczenia opłaty,

- niezależnie od powyższego wywodzona przez skarżącego wadliwość wszczęcia postępowania nieważnościowego, polegająca na wszczęciu go na wniosek nieuprawnionego podmiotu nie może znaleźć potwierdzenia w sytuacji, w której postępowanie to mogło zostać wszczęte przez Ministra również z urzędu (art.157§2 k.p.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.– zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Ministra odpowiada prawu.

Zaskarżona decyzja Ministra z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] października 2009 r. wydane zostały w następstwie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 790/07, poprzednich dwu decyzji Ministra wydanych w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora z dnia [...] sierpnia 2003 r. W decyzjach tych Minister stanął na stanowisku, że decyzja Konserwatora została wydana z naruszeniem prawa, ale nie można stwierdzić nieważności tej decyzji, ponieważ wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.

Oceniając legalność decyzji Ministra z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzającej tę decyzję decyzji tego organu z dnia [...] października 2009 r., Sąd stwierdził, że formułując stanowisko odnośnie wywołania przez decyzję Konserwatora nieodwracalnych skutków prawnych, Minister nie wykazał, że skutki takie istotnie zaszły (okoliczności, na których oparł się w tym zakresie organ, uznał Sąd za tego rodzaju okoliczności, które co do zasady nie mogą być źródłem nieodwracalnych skutków prawnych). W konkluzji orzeczenia Sąd wskazał, że nieodwracalne skutki prawne orzeczenia Konserwatora z dnia [...] sierpnia 2003 r. wymagają wykazania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będącym konsekwencją zapadnięcia wskazanego wyżej orzeczenia, Minister odstąpił od koncepcji, że decyzja Konserwatora wywołała nieodwracalne skutki prawne, formułując ostatecznie ocenę, że istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora, podobnie jak i utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2003 r. z uwagi na obarczenie tych decyzji kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art.156§1 pkt 4 k.p.a., tj. w związku ze skierowaniem tych decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie.

Ocenę tę Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje za wadliwą.

Na wstępie należy podkreślić, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art.16§1 k.p.a. Z uwagi na doniosłość tej zasady zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać (wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., I SA 8/98, publ. w LEX nr 47276).

Podkreślenia wymaga, że w świetle art.28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei zgodnie z art.61§1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Z obowiązującego w dacie orzekania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów przepisu art.47e ust.2 i 3 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r. wynikało, że postępowanie w przedmiocie wydania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków było postępowaniem wszczynanym na wniosek strony (władającego).

Postępowanie w przedmiocie wycięcia drzew i krzewów z nieruchomości, zakończone decyzjami Konserwatora z dnia [...] sierpnia 2003 r. oraz Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2003 r. zostało wszczęte na wniosek z dnia [...] marca 2001 r., złożony przez podmiot władający w tej dacie nieruchomością, tj. przez spółkę A.

Rozpatrzywszy wniesiony wniosek, organ I instancji udzielił żądanego zezwolenia wnioskodawcy, obciążając go jednocześnie obowiązkiem uiszczenia stosownej opłaty. Decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy.

W ocenie Sądu fakt wydania przez organ administracji, orzekający w sprawie administracyjnej wszczętej z wniosku podmiotu spełniającego zarówno w dacie złożenia tego wniosku, jak i w dacie wydania decyzji ostatecznej, kryteria podmiotowe wskazane w art.29 k.p.a. (osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej), decyzji administracyjnej uwzględniającej żądanie tego wniosku nie może być traktowany, w razie późniejszego ustalenia, że w rzeczywistości w odniesieniu do tego podmiotu nie zostały spełnione materialnoprawne przesłanki warunkujące uzyskanie pozytywnej decyzji (a ponadto, że warunki te spełniał w dacie orzekania inny podmiot), jako skierowanie tej decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie w rozumieniu art.156§1 pkt 4 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, że sam fakt złożenia przez podmiot prawa wniosku o wydanie decyzji administracyjnej w określonym przedmiocie obliguje organ administracji do jego merytorycznego rozstrzygnięcia decyzją administracyjną (o ile nie zachodzą przesłanki do jego umorzenia na podstawie art.105 k.p.a.), bądź to uwzględniającą żądanie wnioskodawcy, bądź to odmawiającą uwzględnienia tego żądania.

O ile zatem z art.47e ust.2 i 3 ustawy o ochronie przyrody wynikało w sposób oczywisty, że decyzję pozytywną w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków mógł otrzymać wyłącznie podmiot władający tą nieruchomością, o tyle nie może budzić wątpliwości, że wniosek w tym zakresie jakiegokolwiek innego podmiotu, o ile spełniał wskazane w k.p.a. warunki formalne, wszczynał skutecznie postępowanie administracyjne, które musiało zostać zakończone decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty, skierowaną do wnioskodawcy. Podmiot, który nie spełniał przesłanek materialnych do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, winien otrzymać decyzję odmowną, niemniej o ile doszło do wydania decyzji pozytywnej, to powyższe oznacza powstanie stanu nie odpowiadającego przepisom prawa, niemniej nie byłby to stan wywołany kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art.154§1 pkt 4 k.p.a., a zatem wadą polegającą na wadliwym oznaczeniu adresata decyzji. Oceny powyższej nie może zmienić fakt, że w czasie orzekania istniał inny podmiot, który spełniał warunki materialnoprawne do uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów, albowiem powyższe mogłoby podlegać ocenie organu wyłącznie w odrębnym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wydania zezwolenia tego rodzaju, wszczętym na wniosek wspomnianego wyżej podmiotu.

Skoro zatem podmiot posiadający zdolność prawną wniósł do właściwego organu wniosek o wydanie na podstawie art.47e ust.2 i 3 ustawy o ochronie przyrody zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów z nieruchomości, spełniając na dodatek w dacie wnoszenia tego wniosku przesłanki materialnopawne, upoważniające do uzyskania tego zezwolenia, to tym samym uznać należy, że podmiot ten ma interes prawny w tym postępowaniu w rozumieniu art.28 k.p.a., niezależnie od tego, czy wspomniane wyżej przesłanki do uzyskania zezwolenia spełniał on również w dacie orzekania przez organ.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy podnieść, że w toku postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów wszczętego wnioskiem spółki A. niewątpliwie doszło do zmiany użytkownika wieczystego nieruchomości oraz do zmiany podmiotu władającego tą nieruchomością. O ile w dacie wszczęcia postępowania użytkownikiem i władającym była spółka A., o tyle w toku postępowania tytuł rzeczowy oraz władanie przeszły na spółkę W. Oznacza to, że ostatecznie spółka A. nie spełniała warunków do uzyskania zezwolenia.

Podkreślenia wymaga jednakże, że powyższa okoliczność (zmiana podmiotu dysponującego prawem rzeczowym oraz zmiana władającego), bezsprzecznie istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, nie była znana organom obu instancji, tj. Konserwatorowi oraz Ministrowi Kultury w datach, w których organy te orzekały w przedmiocie wniosku spółki A., a brak wiedzy w tym zakresie, co ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, nie wynikał z przyczyn leżących po stronie tych organów a wyłącznie z faktu zaniechania przez spółkę A. poinformowania organów konserwatorskich o zajściu istotnych zmian w stanie faktycznym sprawy, wynikających z działań tej spółki.

Z uwagi na tak zdefiniowane źródło uchybienia towarzyszącego wydaniu decyzji Konserwatora i Ministra Kultury, jedyną drogą do kwestionowania obu tych decyzji z uwagi na utracenie przez spółkę A. w toku postępowania o zezwolenie temu podmiotowi na wycięcie drzew i krzewów z nieruchomości statusu władającego tą nieruchomością, jest rozważenie przez spółkę A., jako adresata decyzji, żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Kultury z powołaniem się na przesłankę wskazaną w art.145§1 pkt 5 k.p.a., tj. na fakt, że po wydaniu tej decyzji wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Bezpodstawne w tej sytuacji jest natomiast podnoszenie kwestii zmiany podmiotu władającego nieruchomością w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora i Ministra Kultury, czy to w oparciu o przesłankę z art.156§1 pkt 4 (skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie), czy też art.156§1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa). W szczególności w kontekście art.156§1 pkt 2 k.p.a. należy podnieść, że stan niezgodności z prawem, do którego doszło w postępowaniu w przedmiocie udzielenia spółce A. zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów, ma charakter stricte procesowy, albowiem polega na niedysponowaniu przez organy orzekające w przedmiocie zezwolenia materiałem dowodowym obejmującym całość okoliczności faktycznych niezbędnych do jej rozstrzygnięcia, który to brak wyniknął z przyczyn leżących po stronie spółki A. Powyższe nie spełnia kryteriów wymaganych dla zaistnienia kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art.156§1 pkt 2 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, że sformułowane powyżej stanowisko Sądu nie narusza art.153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. We wspomnianym już wyroku z dnia 13 września 2007 r. Sąd nie dokonał bowiem oceny zaistnienia kwalifikowanej wady prawnej w decyzji Konserwatora z dnia [...] sierpnia 2003 r. (uzasadnienie wyroku nie zawiera w tym zakresie żadnych rozważań Sądu), ograniczając się wyłącznie do oceny kwestii nieodwracalnych skutków prawnych. W tej sytuacji Sąd orzekający w sprawie obecnie, nie dostrzegł żadnych podstaw do uznania, że kwestia obarczenia decyzji Konserwatora (postępowanie nieważnościowe oceniane w wyroku dotyczyło wyłącznie decyzji organu I instancji) kwalifikowaną wadą prawną została w jakikolwiek sposób przesądzona w wyroku z dnia 13 września 2007 r.

W konsekwencji powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja Ministra oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem art.156§1 pkt 4 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Konserwatora oraz Ministra Kultury w związku z faktem, że decyzje te wydano z kwalifikowaną wadą prawną wskazaną w tym przepisie, w sytuacji, w której wada ta faktycznie nie zaistniała.

W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Minister rozstrzygnie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Konserwatora oraz decyzji Ministra Kultury z uwzględnieniem ocen poczynionych powyżej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 w/w ustawy.