Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.

Wnioskiem z dnia [...] r. A. M. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o przyznanie zasiłku stałego. Do wniosku dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r., z którego wynika, że zaliczona została do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym. Orzeczenie zachowuje ważność do dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. przyznał wnioskodawczyni zasiłek stały w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., przy czym za miesiąc styczeń 2016 r. kwota zasiłku wynosi [...] zł zaś za miesiąc styczeń 2018 r. kwota zasiłku wyniesie [...] zł. Prezydent orzekł również, że wnioskodawczyni będą opłacane składki na ubezpieczenie zdrowotne zgodnie z art. 79 ustawy z dnia [...] roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od kwoty zasiłku stałego na czas trwania świadczenia. Uzasadniając decyzję przytoczono art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej. Wyjaśniono, że wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy, prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem, łączny dochód ich gospodarstwa domowego wyniósł [...] zł, a na osobę w rodzinie - [...] zł. Dochód nie przekracza zatem kryterium dochodowego rodziny określonego w kwocie [...]zł. W. zasiłku stałego została ustalona zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej. Kwota [...]zł stanowi różnicę między kryterium dochodowym, na osobę w rodzinie tj. [...] zł, a dochodem na osobę w rodzinie tj. [...] zł.

Odwołanie od decyzji wniosła A. M. kwestionują wysokość przyznanego jej świadczenia. Podkreśliła, że tak ona jak i syn są osobami mającymi orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, utrzymującymi się obecnie jedynie z zasiłki stałego syna w kwocie [...]złotych. Zarówno ona jak i syn chorują na tyle poważnie, że nie są w stanie podjąć pracy zarobkowej. W ocenie odwołującej się organ administracji pierwszej instancji wadliwie wyliczył kryterium dochodowe rodziny na kwotę [...]złotych. Odwołująca się wyjaśniła, że wraz z synem cierpią ubóstwo zaś ona jest już zmęczona ciągłym zabieganiem w ośrodku pomocy społecznej o pomoc. W związku z powyższym wnosi o wnikliwą ocenę odwołania.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jak ustalił organ pierwszej instancji, w trakcie wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. ustalono, odwołująca się jest osobą bezrobotną i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym synem. Jedynym dochodem rodziny jest zasiłek stały przyznany synowi odwołującej się w kwocie [...]zł. Dochód rodziny nie przekracza więc kryterium dochodowego rodziny ustalonego dla dwóch osób w rodzinie w kwocie [...]zł (514 zł x 2 osoby). Nie ma zatem racji skarżąca, że organ pierwszej instancji ustalił dochód jej rodziny w kwocie [...]zł. Kwotę kryterium dochodowego określa § 1 pkt. 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Stosownie do art. 37 ust. 2 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku w wysokości [...] zł miesięcznie, stanowi różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie tj. [...] zł, a dochodem na osobę w rodzinie tj. [...] zł. Następnie zacytowano art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej stwierdzając, że zasiłek stały nie został w tym katalogu wskazany, zatem nie ma podstaw do nieuwzględniania go w dochodzie warunkującym przyznanie zasiłku stałego dla kolejnej osoby w rodzinie. Następnie Kolegium stwierdziło, że ustawodawca ściśle określił sposób przyznawania zasiłku stałego, nie pozostawiając organom pomocy społecznej w tym względzie żadnej swobody. Poza tym dodać wypada, że sposób liczenia wysokości dochodu osoby ubiegającej się o uzyskanie świadczeń z pomocy społecznej - czyli ze środków publicznych, nie zależy od uznania organów, ale jest regulowany przepisami ustawy o pomocy społecznej. W tej sytuacji wysokość zasiłku stałego stanowiąca różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie (514 zł), a dochodem na osobę w rodzinie (257 zł) bezspornie wynosi [...] zł. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek stały od dnia [...] r. tj. od daty wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Kończąc swoje rozważania Kolegium stwierdziło, że z powyższych względów zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła A. M.. Zakwestionowała w niej wysokość przyznanego zasiłku stałego. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu. Ponadto wyjaśniła, że brakuje jej kilku lat do nabycia prawa do emerytury a jej aktualny stan zdrowia nie pozwala na podjęcie żadnej pracy. Reasumując skarżąca wniosła o przyznanie zasiłku stałego w takiej samej wysokości, w jakiej otrzymuje go syn.

W odpowiedzi na skargę Kolegium ustosunkowując się do argumentów skargi podtrzymało swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych decyzji. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jak i decyzji utrzymanej nią w mocy jest art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 163; z późn. zm.). Stanowi on, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 1 ustawy pod pojęciem całkowitej niezdolność do pracy należy rozumieć całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że skarżąca orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia [...] r. została uznana za niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym do dnia [...] r., oraz że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] r. Z przeprowadzonego zaś w dniu [...] r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca jest osobą nie posiadającą żadnego dochodu i prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe z synem, utrzymującym się z zasiłku stałego w kwocie [...]złotych. Paragraf 1 punkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1058) ustala kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie na kwotę [...]złotych. Artykuł ósmy ust. 1 pkt. 2 i pkt. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (...) przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty [...]zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie" (pkt. 2) i rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" (pkt. 3) - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt. 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W rodzinie skarżącej kryterium dochodowe rodziny wynosi [...] złotych (suma kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie) zaś kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi [...] złotych. Skarżąca spełnia więc wszystkie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej do otrzymania zasiłku stałego. Sposób obliczania wysokości zasiłku stałego w przypadku osoby w rodzinie normuje art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. W myśl tego unormowania zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie skarżącej wynosi [...] złotych, natomiast dochód na osobę wynosi [...] złotych. Zatem różnica między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie skarżącej a wysokością dochodu przypadającego na osobę w rodzinie skarżącej wynosi [...] złotych. Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 w takiej też wysokości skarżąca powinna otrzymać zasiłek stały. Organ pierwszej instancji przyznając skarżącej zasiłek stały w takiej wysokości postąpił zatem zgodnie z dyspozycją art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Przy czym nadmienić należy, że – jak zauważyło to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium – poza uznaniem organu administracji pozostawiono to w jakiej wysokości przyznawany jest zasiłek stały. Organ administracji nie może wiec dowolnie kształtować jego wysokości. Tym samym żądanie skarżącej przyznania zasiłku stałego w wysokości wyższej od kwoty [...]złotych nie może być uwzględnione. W stanie faktycznym niniejszej sprawy przyznanie skarżącej zasiłku stałego w wyższej wysokości skutkowałoby naruszeniem art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Zasadnie też organ pierwszej instancji przyznał skarżącej zasiłek stały od stycznia 2016 r. do stycznia 2018 r. Jak stanowi bowiem art. 106 ust. 3 zd. 1 świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku stałego wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w dniu [...] r. Zatem zgodnie z zacytowanym powyżej przepisem uwzględniając wniosek organ zobowiązany był przyznać zasiłek od miesiąca stycznia 2016 r. Miesiąc i rok, w którym upływa skarżącej prawo do zasiłku stałego określone w decyzji organu pierwszej instancji pokrywają się z datą, do której ważność zachowuje przedłożone orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Upływ okresu, na który skarżąca uznana została za osobę o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej oznacza utratę prawa do zasiłku stałego, co uzasadnia przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że datą do której skarżącej można przyznać prawo do zasiłku stałego jest styczeń 2018 r. Wysokość zasiłku stałego przyznana w miesiącu styczniu 2016 r. oraz styczniu 2018 r. określona została zgodnie z art. 106 ust. 3 zd. 2 stanowiącym, że w przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718) skargę oddalił.