II SAB/Gl 249/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-09	
Data wpływu	2025-12-31	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Rafał Wolnik	
Symbol z opisem	6133 Informacja o środowisku
658	
Hasła tematyczne	Administracyjne postępowanie	
Skarżony organ	Inspektor Ochrony Środowiska	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 nr 0 poz 1691; art. 36 par. 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Rafał Wolnik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2026 r. sprawy ze skargi "I"Sp. z o.o. w G. na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach w przedmiocie udzielenia informacji o środowisku oddala skargę.	
Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 maja 2024 r. Spółka I. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "Spółka") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "ŚWIOŚ") w zakresie niezałatwienia jej ośmiopunktowego wniosku z dnia 14 marca 2024 r., złożonego na podstawie art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (podany publikator: Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 z późn. zm., w skrócie: "u.o.i.ś."), w przedmiocie między innymi informacji dotyczących środków administracyjnych i działań ŚWIOŚ podjętych w celu ochrony elementów środowiska względem Spółki, a także spółek: K. sp. z o.o. w G. i K. sp. z o.o. w D. oraz osób będących w ich zarządach, w postaci kontroli i innych działań oraz czynności prowadzonych i podejmowanych od 2022 r. Zdaniem Spółki, na dzień wniesienia skargi ŚWIOŚ nie podjął czynności w celu rozpatrzenia złożonego wniosku ani nie wskazał terminu jego załatwienia. Tylko pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. wezwał Spółkę do wykazania interesu publicznego, natomiast pismem z dnia 15 maja 2024 r. poinformował, że nie może udzielić odpowiedzi na zadane pytania, a decyzją również z dnia 15 maja 2024r., nr [...], odmówił udzielenia informacji publicznej. Spółka zwróciła uwagę, że powyższe pisma i decyzja nie dotyczą jej wniosku tylko wniosku o udzielenie informacji publicznej, którego Spółka nie składała. Z tego względu wystąpiła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z ponagleniem, bowiem doszło do niezałatwienie wniosku Spółki w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani też w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a. Spółka domagała się stwierdzenia, że ŚWIOŚ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i nakazania załatwienia wniosku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wyroku, poprzez udostępnienie Spółce żądanych informacji o środowisku, wymierzenia grzywny w maksymalnej wysokości, zgodnie z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), oraz zasądzenia zwrotu postępowania.

W odpowiedzi na skargę ŚWIOŚ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej odrzucenie. Podał, iż na dzień wniesienia skargi postępowanie zostało zakończone, co w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020r., sygn. akt II OPS 5/19, czyni skargę niedopuszczalną. Potwierdził, iż dniu 4 kwietnia 2024 r. Spółka została wezwana do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji przetworzonej, jak również wyznaczono nowy termin na załatwienie sprawy na dzień 15 maja 2024 r., motywując to skomplikowanym charakterem sprawy. Termin ten mieścił się w maksimum ustawowym i został dochowany. W dniu 15 maja 2024 r., co do punktu 1, 3, 7 i 8 wniosku, wydano decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji przetworzonej, która została uchylona przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie w dniu 21 kwietnia 2025 r. i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez ŚWIOŚ. Tym samym sprawa wniosku Spółki z dnia 14 marca 2024 r. została podzielona na dwie części.

Spółka, co do pozostałej drugiej części wniosku, tj. jego punktu 2, 4, 5 i 6, pismem z dnia 15 maja 2024 r. została poinformowana, że wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej ani informacji o środowisku, wobec czego wniosek w tym zakresie nie może być załatwiony pozytywnie.

Zdaniem ŚWIOŚ, wniosek Spółki o udostępnienie informacji został załatwiony w przewidzianym prawem terminie, a twierdzenia zawarte w skardze, że do chwili jej wniesienia nie podjął jakichkolwiek czynności, są nieprawdziwe. Pisma przesłane Spółce zostały nadane za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zatem miała ona świadomość podjętych w sprawie czynności. W tej sytuacji, złożenie skargi na bezczynność, zdaniem ŚWIOŚ stanowi nadużycie prawa i wpisuje się w ciąg działań Spółki ukierunkowanych na wywarcie presji, by zaprzestał prowadzenia przewidzianych prawem czynności kontrolnych i administracyjnych.

Wyrokiem z dnia 11 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Gl 121/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę. Od powyższego wyroku ŚWIOŚ złożył skargę kasacyjną, którą wyrokiem z dnia 3 grudnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2901/24 uwzględnił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekanie w sprawie bezczynności bądź przewlekłości postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zatem dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy na mocy powyższych przepisów przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a także pisemne interpretacje prawa podatkowego w indywidualnych sprawach.

W zakresie dopuszczalności przedmiotowej skargi wskazać należy, że stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jak stanowi art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

W myśl art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (aktualny publikator: Dz. U. 2024 r. poz. 1112, dalej w skrócie, tak jak dotychczas: "u.o.i.ś."), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie stosuje się przepisy p.p.s.a.

Na mocy art. 53 § 2a p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Stosownie do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można ją wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny publikator: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, w skrócie: "k.p.a.") stosuje się wyłącznie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie oraz do terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji i przekazania wniosku podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja (art. 14 ust. 2 w związku z art. 19 ust. 2 u.o.i.ś.). Utrwalone już w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych, które potwierdza, że skarga na bezczynność w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów u.o.i.ś., analogicznie jak w przypadku dostępu do informacji publicznej, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, w skrócie: "u.d.i.p."), nie musi być poprzedzona środkiem zaskarżenia, tzn. nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia", w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 1391/16 oraz wyroki: WSA w Warszawie z dnia sygn. akt 6 maja 2021 r. sygn. akt IV SAB/Wa 1335/20 i WSA w Opolu z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. akt II SAB/Op 39/20 oraz WSA w Kielcach z dnia 3 października 2018 r. II SAB/Ke 55/18).

Istota odesłania, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., dotyczy sytuacji, gdy odrębna ustawa precyzuje zarówno zasady, jaki i tryb dostępu do informacji publicznej, których zastosowanie wyłączać będzie zasadność ich realizacji na podstawie trybu ogólnego (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 2451/11). Do takich ustaw należą między innymi przepisy u.o.i.ś.

Zauważyć należy, że rozpoznanie sprawy następuje po raz kolejny, a to w konsekwencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2901/24, który uwzględnił skargę kasacyjną ŚWIOŚ i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi, który jest związany oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, wyrażonymi w tymże wyroku (por. art. 190 p.p.s.a.).

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych i w judykaturze, adresatami art. 190 p.p.s.a. są zarówno wojewódzki sąd administracyjny, któremu w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej została sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, jak i wnoszący skargę kasacyjną od orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem.

W uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wskazano, że pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), uzyskały odmienny znaczeniowo sens. I tak, bezczynność zdefiniowana została, jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w k.p.a. lub przepisach szczególnych, albo w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., a przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym (por. art. 36 § 1 k.p.a.).

Nie ulega wątpliwości, że treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie stosowana, bowiem wniosek inicjujący postępowanie wyznacza jego ramy, zakreślając również jego przedmiot. Organ administracji jest nim związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca wniosek, czy też podanie, określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że ośmiopunktowym wnioskiem z dnia 14 marca 2024 r., złożonym na podstawie art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 pkt 3 u.o.i.ś., Spółka domagała się udzielenia informacji dotyczących środków administracyjnych i działań ŚWIOŚ podjętych w celu ochrony elementów środowiska względem Spółki, a także spółek: K. sp. z o.o. w G. i K. sp. z o.o. w D. oraz osób będących w ich zarządach, w postaci kontroli i innych działań oraz czynności prowadzonych i podejmowanych od 2022 r.

W tym miejscu należy zaakcentować, że zgodnie z art. 20 ust. 1 u.o.i.ś. odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie następuje w drodze decyzji. Jeżeli zatem o ile wnioskowane dotyczą "informacji o środowisku i jego ochronie" i organy z różnych względów odmawiają udzielenia takich informacji, to powinny wydać w tym względzie decyzję administracyjną.

W rozpatrywanej sprawie taka decyzja została wydana odnośnie punktów 1, 3, 7 i 8 wniosku Spółki (por. decyzja z dnia 15 maja 2024 r. o odmowie udzielenia informacji publicznej przetworzonej), która następnie w dniu 21 kwietnia 2025 r. została uchylona przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez ŚWIOŚ. Poruszone w tym zakresie kwestie nie są przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, bowiem stanowią odrębną sprawę administracyjną.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w przywołanym już wcześniej wyroku z dnia 3 grudnia 2025 r. (sygn. akt III OSK 2901/24), ŚWIOŚ mógł dokonać swoistego "rozdzielenia" wniosku i wskazać, jakie z wnioskowanych informacji mają charakter "informacji o środowisku i jego ochronie" (i udzielić informacji lub odmówić jej udzielenia w drodze decyzji administracyjnej), a jakie takiego charakteru nie mają (z tego powodu sprawa wniosku Spółki z dnia 14 marca 2024 r. została podzielona na dwie części).

Kwestią sporną stała się odpowiedź na pytanie, czy "skarga na bezczynność" z wniosku Spółki dnia 14 marca 2024 r., złożonego na podstawie art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 pkt 3 u.o.i.ś., w zakresie punktów 2, 4, 5 i 6 mieści się w kategorii oraz ma charakter informacji o środowisku i jego ochronie, podlegającej udostępnieniu, czy też nie miała takiego charakteru (jak twierdzi ŚWIOŚ).

Zauważyć przyjdzie, że Spółka określiła rodzaj spraw będących przedmiotem wskazanych we wniosku punktów, w których domagała się:

- w punkcie 2 podania, jakie zgłoszenia, donosy, zawiadomienia, interwencje lub wnioski stały się podstawą wszczęcia prowadzonych przez ŚWIOŚ kontroli i innych działań względem wymienionych we wniosku firm i osób (z podaniem osobno imienia i nazwiska lub podmiotu zgłaszającego, donoszącego, inicjującego, zawiadamiającego lub wnioskującego, przedmiotu i zakresu zgłoszenia, donosu, zawiadomienia, interwencji lub wniosku, daty), a także zgłaszanego naruszenia oraz przez którą firmę miałyby być one popełnione;

- w punkcie 4 podania, jakie działania Fundacja Wsparcia Ochrony Środowiska z siedzibą w K. podejmowała lub podejmuje przed ŚWIOŚ przeciwko wymienionych we wniosku firmom i osobom (z podaniem rodzaju, treści i daty każdego działania), oraz jakie czynności zostały już podjęte przez ŚWIOŚ w związku z tym działaniem;

- w punkcie 5 podania, czy przedstawiciele [...] Fundacji Wsparcia Ochrony Środowiska z siedzibą w K. kontaktowali się lub spotykali się z pracownikami ŚWIOŚ, jakie ewentualnie wnioski i propozycje składali podczas tych spotkań i kontaktów, w odniesieniu do wymienionych we wniosku firm i osób, oraz czy były z nich sporządzane notatki lub raporty, jeśli tak, to jaka jest ich treść oraz jakie ustalenia zawierają (z podaniem imion i nazwisk pracowników ŚWIOŚ oraz przedstawicieli tejże Fundacji);

- w punkcie 6 podania, czy jakiekolwiek inne podmioty poza Fundacją Wsparcia Ochrony Środowiska z siedzibą w K. spotykały się lub kontaktowały z pracownikami ŚWIOŚ w tych sprawach, a także udzielenie informacji analogicznych, jak przypadku pytań zawartych w punkcie 4, w odniesieniu do tych spotkań i kontaktów.

Na podstawie art. 8 ust. 1 w związku z art. 1 pkt 1 i art. 4 u.o.i.ś. władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej.

Zdaniem składu orzekającego, aby rozstrzygnąć zaistniały spór należy przedstawić treść art. 9 ust. 1 u.o.i.ś., który określa tzw. zakres przedmiotowy podlegających udostępnieniu informacji o środowisku. W myśl tego przepisu udostępnieniu podlegają m.in. informacje dotyczące: stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności (pkt 1); środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów (pkt 3); raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska (pkt 4); analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeń wykorzystanych w ramach środków i działań, o których mowa w pkt 3 (pkt 5).

Podkreślenia nadto wymaga, że przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 u.o.i.ś. stanowi transpozycję do polskiego systemu prawnego dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz. Urz. WE seria L nr 41 poz. 26).

W motywie 10 dyrektywy wskazano, że: "definicja informacji o środowisku powinna zostać sprecyzowana, tak by uwzględniać informacje w dowolnej formie dotyczące stanu środowiska, czynników, środków lub działań, które wpływają lub mogą wpłynąć na środowisko lub mają na celu jego ochronę, analizy kosztów i korzyści oraz analizy gospodarcze wykorzystywane w ramach takich środków lub działań, jak również informacje dotyczące stanu ludzkiego zdrowia i bezpieczeństwa, łącznie ze skażeniem łańcucha pokarmowego, warunkami życia człowieka, obiektami kultury i budowlami w stopniu, w jakim ulegają one lub mogą ulec, wpływowi tych elementów".

Prawodawca unijny również wskazał, że przepisy o dostępie do informacji o środowisku mają zastosowanie do zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym.

Przepisy u.o.i.ś. nie zawierają własnej definicji "środowiska". Ustawodawca zdefiniował to pojęcie w art. 3 pkt 39 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54, w skrócie: "p.o.ś."). Zgodnie z tym przepisem, przez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami.

Dotyczy zatem informacji o elementach środowiska o charakterze przyrodniczym i ewentualnych działaniach władz w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2158/17 i 22 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 639/23 oraz K. Tarnacka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Wyd. Sejmowe Warszawa 2009, s. 211). Ponadto, z art. 16 w związku z art. 20 u.o.i.ś., wynika enumeratywny katalog sytuacji, w których władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji oraz wskazują decyzję administracyjną jako prawną formę odmowy udostępnienia informacji.

W orzecznictwie sądowym - na tle analizy powyższej definicji - wskazano, że wiodącym w tej definicji jest rozumienie środowiska w sensie środowiska przyrodniczego (por. J. Jędrośka, Ustawa Prawo ochrony środowiska. Komentarz., publ. LEX/el 2014).

Podsumowując, przepisy u.o.i.ś. dotyczą informacji o elementach środowiska o charakterze przyrodniczym jako ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami, w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego, oraz ewentualnych działaniach władz w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego. Obowiązkiem organu jest dokonanie przed udostępnieniem informacji ustalenia stanu środowiska którego dana konkretna informacja dotyczy (np. wtedy, gdy stan środowiska uzależniony jest od stopnia realizacji budowy mającej wpływ na środowisko).

Interpretacja art. 9 ust. 1 u.o.i.ś., uwzględniająca przedstawione wyżej uwagi, prowadzi do wniosku, że zwrot "informacja o środowisku" wskazuje oprócz zakresu znaczeniowego opisanego w tym artykule informację nakierowaną na środowisko, czyli związaną ze środowiskiem.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U z 2024 r. poz. 425) Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Do zadań tego organu określonych w art. 2 należy między innymi ustawy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54) w zakresie:

a) przestrzegania przepisów o ochronie środowiska,

b) przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska,

c) przestrzegania przepisów dotyczących zawartości siarki w ciężkim oleju opałowym stosowanym w instalacjach energetycznego spalania paliw oraz w oleju do silników statków żeglugi śródlądowej,

d) eksploatacji instalacji i urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem,

e) przestrzegania przepisów o gospodarce opakowaniami oraz odpadami opakowaniowymi,

f) przestrzegania przepisów o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej,

g) postępowania z substancjami zubożającymi warstwę ozonową oraz z fluorowanymi gazami cieplarnianymi i pozostałymi fluorowanymi gazami cieplarnianymi, o których mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2065), oraz z produktami i urządzeniami zawierającymi te substancje lub gazy lub od nich uzależnionymi, z wyłączeniem systemów ochrony przeciwpożarowej i gaśnic zawierających te substancje lub gazy,

h) przestrzegania przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. z 2022 r. poz. 546), w zakresie wymagań określonych w zezwoleniach na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej albo w zgodach na zamierzone uwolnienie organizmów genetycznie zmodyfikowanych do środowiska w zakresie postępowania z odpadami, w tym powstającymi podczas zamkniętego użycia organizmów genetycznie zmodyfikowanych oraz po zakończeniu zamierzonego uwolnienia organizmów genetycznie zmodyfikowanych do środowiska,

i) przestrzegania przepisów o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji,

j) przestrzegania przepisów o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, z wyjątkiem przepisów art. 37 i art. 39 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1622 oraz z 2023 r. poz. 1852),

k) przestrzegania przepisów o bateriach i akumulatorach, z wyjątkiem przestrzegania przez sprzedawców detalicznych i sprzedawców hurtowych przepisów art. 8, art. 9, art. 10 ust. 1, art. 11, art. 31 ust. 3, art. 48-50, art. 53 oraz art. 54 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1113 oraz z 2023 r. poz. 1852),

l) przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, 1597, 1688, 1852 i 2029);

Odnosząc się do treści przywołanych punktów 2, 4, 5 i 6 wniosku Spółki należy jednoznacznie uznać, że nie mają one charakteru informacji o środowisku i jego ochronie, jak również nie mieszczą się w kategorii zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym, bądź też stanu wynikającego z faktu korzystania ze środowiska przez człowieka.

ŚWIOŚ prawidłowo udzielił pisemnej odpowiedzi w związku z wnioskiem Spółki, jednocześnie wskazując, że żądane konkretne dane, dotyczące przeprowadzenia kontroli ewentualnych skarg lub interwencji, nie stanowią informacji o środowisku oraz nie są uznawane za informację o środowisku i jego ochronie, w związku z tym nie było możliwe ich udostępnienie.

Wystarczające było w tym przypadku "pismo informacyjne" z dnia 15 maja 2024 r., które zostało skierowane do Spółki i skutecznie doręczone. Z tego powodu w sprawie nie doszło do bezczynności. Inaczej mówiąc, tylko odmowa udostępnienia informacji, która stanowi ową "informację o środowisku" przybiera formę aktu administracyjnego, jaką jest decyzja. Natomiast jeżeli podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji uzna, że informacja ta nie stanowi informacji o środowisku, winien - w drodze pisma - poinformować wnioskodawcę o zajętym stanowisku (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 6393/21).

W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., uznał skargę za bezzasadną i oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.qov.pl.