Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie [...] (dalej: "Strona" "Skarżący" lub "Stowarzyszenie") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO lub organ) z [...] lutego 2017 r. nr [...]o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją SKO z [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...]zobowiązującą Skarżącego do zwrotu dotacji w kwocie 50.000 zł wraz z odsetkami.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] maja 2004 r. pomiędzy [...] a Skarżącym została zawarta umowa nr [...] o udzielenie dotacji ze środków [...] w kwocie 50.000 zł na realizację zadań w zakresie oświaty dzieci i młodzieży z przeznaczeniem na "[...]". Dotacja została przekazana w dniu 5 sierpnia 2004 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2004r. Zastępca Dyrektora Biura Edukacji Urzędu [...] wezwał Stowarzyszenie do zwrotu przekazanych środków finansowych w związku z nierozliczeniem udzielonej dotacji.

Decyzją z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] Prezydent [...] zobowiązał Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...]udzielenia dotacji ze środków [...] zawartej w dniu [...] maja 2004 r. w kwocie 50 000 zł wraz z odsetkami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2006r., znak: [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] maja 2006r. sygn. akt: III SA/Wa 1395/06 odrzucił skargę Prezydenta [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent [...] decyzją z dnia [...] października 2006r. Nr [...] zobowiązał Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...] udzielenia dotacji ze środków [...] zawartej w dniu [...] maja 2004r. w kwocie 50 000 zł wraz z odsetkami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2007r., znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2006r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008r. sygn. akt: V SA/Wa 2697/07 odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2008r. Nr [...] zobowiązał Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...] udzielenia dotacji ze środków [...] zawartej w dniu [...] maja 2004r. w kwocie 50 000 zł wraz z odsetkami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r., znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2008r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009r. sygn. akt: V SA/Wa 1657/09 odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...].

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] zobowiązał Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Warszawie do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...]udzielenia dotacji ze środków [...] zawartej w dniu [...] maja 2004 r. w kwocie 50.000 zł wraz z odsetkami.

Po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2013r. znak [...] utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...].

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014r., sygn. akt: V SA/Wa 1294/13, oddalił wniesioną skargę.

Od powyższego wyroku z dnia [...] czerwca 2014r. skargę kasacyjną złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...].

Pismem z dnia 2 października 2015r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 oraz 6 Kpa, złożyło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011r. Nr [...], zobowiązującą Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Warszawie do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...] udzielenia dotacji ze środków [...] zawartej w dniu [...] maja 2004r. w kwocie 50 000 zł wraz z odsetkami. Odnośnie przesłanki wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w uzasadnieniu wniosku wskazano, że "strona z uwagi na błędy postępowania administracyjnego nie brała udziału w postępowaniu, w tym przed wydaniem decyzji w II instancji nie zaznajomiono strony ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nie pozwolono wypowiedzieć się na jego temat stronie w żadnym terminie". W uzasadnieniu zaś zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa wskazano, że istotnymi okolicznościami, które nie były wzięte pod uwagę były:

zła wykładnia przepisów intertemporalnych,

zarzut organu dotującego wykorzystania pieniędzy na zorganizowanie "turnusu rehabilitacyjnego" zamiast "integracyjnego obozu sportowo-rehabilitacyjnego",

chybiony zarzut braku przedstawienia oryginałów dowodów księgowych, skutkujący odmową dokonania rozliczenia dotacji przez organ,

umorzenie postępowania przez organ w sprawie umowy nr [...],

brak zastosowania się organów I i II instancji do protokołu pokontrolnego ww. dotacji z [...] maja 2005r.,

brak uwzględnienia orzeczenia RKO na poziomie ekspertyzy - orzeczenie nieprawomocne z dnia 3 lutego 2006 r.

W zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 6 Kpa [...] z siedzibą w [...] wskazało na fakt, że decyzja została wydana bez niezbędnej (wymaganej prawem) opinii Ministerstwa Finansów.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wznowiło, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 Kpa, postępowanie zakończone ww. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., zaś decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] odmówiło, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, uchylenia powyższych decyzji w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji wskazując na brak zaistnienia przesłanek wznowienia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...]Kolegium utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia z dnia [...] listopada 2015 r.

Wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2730/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia od ww. wyroku z dnia 18 czerwca 2014r., sygn. akt: V SA/Wa 1294/13.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] zwróciło się do Prezydenta [...] m. in. z wnioskiem o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa, postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta [...] z dnia [...]czerwca 2011r. Nr [...] zobowiązującą Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...]udzielenia dotacji ze środków [...] zawartej w dniu [...] maja 2004 r. w kwocie 50 000 zł wraz z odsetkami. W obszernym uzasadnieniu wniosku, odnoszącym się do okoliczności związanych z zawarciem umów dotacji i ich rozliczeniem, Stowarzyszenie zrzuciło zastosowanie złych przepisów ustawy o finansach publicznych w 2011 r. i 2013 r., błędy w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydania ww. decyzji oraz wadliwe działanie zarówno Komisji rozliczającej dotacje, jak i organu I instancji, w tym polegające na niewykonaniu postanowień sądowych w przedmiocie wstrzymania wykonalności decyzji zobowiązującej do zwrotu dotacji, przewlekłości postępowania oraz nieuwzględnieniu faktu umorzenia postępowań przeciwko A. F. o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Powyższy wniosek został uzupełniony pismami z dnia [...] kwietnia 2016 r. [oznaczonymi jako Wniosek o: (Uzupełnienie) oraz Wniosek o: (Uzupełnienie II)] w których Stowarzyszenie podkreśliło, iż bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniu skoro nie było informowane o czynnościach organu odwoławczego, zaś w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organom orzekającym, co potwierdza opinia prawna z dnia [...] lutego 2015 r. sporządzona przez Prof. dr hab. Witolda Modzelewskiego (Instytut Studiów Podatkowych), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2009 r. sygn. II akt GSK 808/08 w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi z tytułu wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem (zapadły w sprawie, której stroną nie było Stowarzyszenie), protokół pokontrolny z dnia [...] maja 2005 r. oraz orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawie o naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...] z dnia [...] lutego 2006 r. W uzupełnieniach podkreślono również na brak wykonania przez Prezydenta [...] orzeczeń sądowych w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie zwrotu dotacji, co doprowadziło do naruszenia ogólnych zasad postępowania wskazanych w art. 6 - 12 Kpa oraz przewlekłość prowadzonego postępowania.

Powyższe wnioski zostały ponowione pismami z dnia [...] czerwca 2016 r. i z dnia [...] czerwca 2016 r., w których Stowarzyszenie wskazało na konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2013r. znak [...] oraz na fakt, iż trwające od 23 kwietnia 203 r. do 19 maja 2016 r. postępowanie sądowoadministarcyjne w sprawie skargi na ww. decyzję dnia [...] marca 2013r. znak [...] i wyrok z dnia 18 czerwca 2014r., sygn. akt: V SA/Wa 1294/13 uniemożliwiały rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania, a tym samym dotychczasowe wnioski Stowarzyszenia zostały złożone z zachowaniem ustawowego terminu wskazanego w art. 148 Kpa.

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją SKO z [...] marca 2013 r. nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...] zobowiązującą Skarżącego do zwrotu dotacji w kwocie 50.000 zł wraz z odsetkami.

Organ przytoczył podstawy prawne mające zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że wniosek o wznowienie postępowania oparty został na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa, a więc okolicznościach,, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a także wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wyjaśnił, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ administracji jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie tego terminu.

Następnie wskazał, iż decyzja z Kolegium z dnia [...] marca 2013r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] została prawidłowo doręczona Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] w dniu [...] kwietnia 2013r., a następnie skutecznie zaskarżona przez Stowarzyszenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Z tego względu jego zdaniem, miesięczny termin dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa rozpoczął się zatem najpóźniej w dniu 5 kwietnia 2013 r. i upłynął w dniu 6 maja 2013 r. (5 maja wypadał w niedzielę). Tym samym wnioski o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, złożone w dniu 22 kwietnia 2016 r., złożone zostały z uchybieniem terminu ustawowego wskazanego w art. 148 § 2 Kpa, co uniemożliwia ich merytoryczne rozpatrzenie.

Organ analizując termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, stwierdził, iż kwestie związane z prowadzeniem postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji były znane Stowarzyszeniu już w jego trakcie, a ewentualne błędy w tym zakresie, podnoszone były przez Stowarzyszenie zarówno w odwołaniach od decyzji Prezydenta [...], jak również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniósł, iż zarzuty powołane we wnioskach z dnia [...] kwietnia 2016 r., z dnia [...] czerwca 2016 r. i z dnia [...] czerwca 2016 r. nie wskazują okoliczności, które nie byłyby znane Stowarzyszeniu w toku prowadzonego postępowania o zwrot dotacji, jak również postępowań sądowo administracyjnych, czy na etapie składania wniosku o wznowienie postępowania w październiku 2015 r. Zaznaczył również, iż Wnioskodawca zapoznał się z opinią prawną Prof. dr hab. Witolda Modzelewskiego z dnia 18 lutego 2015 r. w dniu 20 sierpnia 2015r. (co wynika z pisma z dnia 19 października 2015r.), a okoliczności związane z ewentualnymi błędami w toku postępowania o rozliczenie dotacji (dot. m. in. zastosowania przepisów ustawy o finansach publicznych, oceny przeznaczenia dotacji na cel, na który została udzielona, oceny faktur) podnoszone były na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać tym samym należy, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w dniu 22 kwietnia 2016 r. nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 Kpa.

Organ nie podzielił stanowiska Wnioskodawcy, jakoby trwające do 19 maja 2016 r. postępowania sądowo administracyjne w przedmiocie skargi na decyzję z dnia [...] marca 2013 r. i skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 18 czerwca 2014r., uniemożliwiały stronie złożenie wniosku o wznowienie postępowania, a organom jego skuteczne rozpatrzenie, a tym samym wstrzymywały bieg terminów z art. 148 Kpa. Wyjaśnił, że przepis ten wyraźnie wskazuje bowiem, iż termin miesięczny na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania biegnie od dnia dowiedzenia się o przyczynie wznowienia (w przypadku przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 Kpa) lub od dnia dowiedzenia się o decyzji (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa), nie przewidując wyjątków od ww. zasady. Podkreślił, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak również ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz., 718 z późn. zm.) nie zawierają przepisów, które zakazywałyby składania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z uwagi na trwające postępowanie sądowoadministarcyjne, czy wstrzymywałyby bieg terminów na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie.

W ocenie Składu Orzekającego odmowa wznowienia postępowania uzasadniona jest również wydaniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014r., sygn. akt: V SA/Wa 1294/13 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2730/14 oddalającego skargę kasacyjną Stowarzyszenia od ww. wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r.

Kolegium powołując się na orzecznictwo i doktrynę stwierdziło, iż brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane.

Postanowienie SKO z [...] lutego 2017 r. Stowarzyszenie zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc m.in. o uchylenie orzeczeń SKO z lat 2009,2013 i 2017 w całości, jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i proceduralnego, które miało wpływ na wynik postępowania; stwierdzenie wydania tych orzeczeń niezgodnie z art. 9 w zw. z art. 11 k.p.a. oraz porządkiem prawnym z lat 2003-2004, w dacie przyznania a następnie rozliczenia spornych dotacji, oraz pozostałymi przepisami ogólnymi k.p.a.; zapoznanie się z treścią opinii prawnej z 18 lutego 2015 r. oraz dopuszczenie z niej dowodu; powołanie biegłych w zakresie prawa podatkowego.

Skarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. Zastosowanie złych przepisów ustawy o finansach publicznych w 2009 i 2013 roku przez SKO;

2. Dokonanie w latach 2009 i 2013 złej oceny stanu faktycznego jak i prawnego sprawy; 3. Nakłanianie w roku 2009 i 2013 przez SKO do łamania prawa poprzez wskazanie rozwiązań nie leżących w granicach prawa (powołanie Komisji ds. rozliczeń dotacji, brak uwzględnienia dokumentacji z kontroli 2005 r, brak odniesienia do orzeczeń Regionalnej oraz Głównej Komisji ds. Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych;

4. Pominięcie istotnych dowodów w sprawie;

5. Udowodniono wykonanie obu zadań, oraz częściowy obowiązek zwrotu dotacji na łączną kwotę 41.028,74 zł w tym;

[...]- 4.528,74 zł,

[...]- 36.500 zł,

W pozostałej części kwoty ogółem należało dotację rozliczyć - 37.971,26 zł,

Na częściowe rozliczenie dotacji wskazuje też protokół pokontrolny Biura Kontroli i Audytu [...] z dnia [...] maja 2005r.,

W zakresie naruszenia dyscypliny finansów publicznych prezes Stowarzyszenia został uniewinniony, postępowanie umorzono,

6. W obu sprawach faktury (oryginały dowodów księgowych) były okazywane co najmniej 2 razy (raz przy bieżącej kontroli zadań Biura Edukacji październik-listopad 2004 - faktury były przetrzymywane przez 12 dni co stwierdza kontrola z 2005 r), drugi raz w Biurze Kontroli Urzędu [...] w okresie marzec-maj 2005 roku, podczas kontroli;

7. Biuro Kontroli Miasta, zagubiło oryginalną dokumentację kontroli z 2005r., Kategoria Archiwalna "A" - 50 lat przechowywania;

8. Organy zewnętrzne takie jak Regionalna Komisja Orzekająca w Sprawach Naruszenia Dyscypliny Finansów Publicznych, jak też Główna Komisja przy Ministrze Finansów nie zgłosiły zastrzeżeń co do faktur, oraz materiału dowodowego w powyższych sprawach;

9. Żaden Organ Zewnętrzny nie zakwestionował sprawy i w żadnym zakresie nie była ona badana przez prokuraturę pod kontem popełnienia przestępstwa. W obu sprawach przestępstwo nie zaistniało;

10. Żadne przepisy prawa ustawa o finansach publicznych, Kpa, nie mówią że w zakresie rozliczania dotacji publicznej można powołać komisję. W wyniku orzeczenia SKO, Komisję ds. rozliczeń dotacji powołało Biuro Edukacji Urzędu [...], mimo że zalecenia w decyzjach SKO z sierpnia 2009 roku, SKO zalecało wyłączenie Biura Edukacji. Rolę mediatora zmarginalizowano w tych sprawach do "0", mediator został podporządkowany tzw. komisji. Komisja składała się ze starannie dobranych osób, sprzyjających i zależnych od m.st. Warszawy (pracowników, eksperta z organizacji Olimpiady Specjalne Polska - pobierającego dotacje z budżetu m. st. Warszawy); Orzeczenia SKO z sierpnia 2009 nie zostały wykonane zgodnie z zaleceniami SKO;

11. Komisja rozliczająca w 2011 r, obie dotacje działała bez podstawy prawnej, regulaminu, stowarzyszenie jako strona (art. 28 Kpa) nie brało w posiedzeniach udziału nie z własnej winy, co stanowi naruszenie zasad ogólnych Kpa art. 6-12 kpa, ze szczególnym uwzględnieniem art. 9 w zw. z art. 11 kpa; nielegalnie komisja przymusiła do dokonania "ponownego" rozliczenia wg stanu prawnego na 2010r. oraz na podstawie Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dotacji publicznych dla organizacji pozarządowych, uchybiono zasadnie "prawo nie działa wstecz". (Dz.U. 2011 nr 6 poz. 25 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru oferty i ramowego wzoru umowy dotyczących realizacji zadania publicznego oraz wzoru sprawozdania z wykonania tego zadania);

12. Brak wykonania prawomocnych orzeczeń (postanowień) WSA i NSA w powyższych sprawach w zakresie wstrzymania wykonalności decyzji w I i II instancji;

13. Wyrok NSA sygn. akt GSK 808/08 NSA z dnia 19 marca 2009 r.;

14. Przewlekłość i długość postępowania administracyjnego, niezależnego od strony, rzutujące na odsetki;

15. Komentarz do art. 9 i 11 KPA w załączeniu 88 stron, jako część integralna do powyższych zarzutów;

16. W odpowiedzi na Skargę z dnia 21 grudnia 2015 r, sygn. [...], dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, co następuje na stronie 2 pisma: "Kolegium podnosi iż orzeczenia przytoczone w skardze przez skarżącego zostały wydane w sprawach, w których stan faktyczny nie był tożsamy ze stanem faktycznym zaistniałym w przedmiotowej sprawie, dlatego też nie mogły być brane pod uwagę przez Kolegium na etapie wydawania rozstrzygnięcia."

W odniesieniu do twierdzenia z pkt. 16, Stowarzyszenie "[...]" podnosi, że orzeczenia te były stosowane i znane SKO w latach 2005-2009, SKO wówczas uchylało kolejno wydane decyzje Prezydenta [...] i nie podnosiło zarzutu jak w treści pkt. 16. Nadto w decyzjach SKO z roku 2009 sygn. [...] z dnia [...] sierpnia 2009 roku, organ ii instancji (nadzoru) sam powołał się na Wyrok NSA z dnia 19 marca 2009 r, sygn. akt: GSK/808/08, str. 5 orzeczeń uzasadniających swe decyzje z roku 2009, jak w treści w/w decyzji. Skoro dziś SKO w piśmie z dnia [...].12.2015 r [...] stwierdza nieważność dla spraw tych orzeczeń tym bardziej w świetle sprawy decyzje administracyjne wydane [...] sierpnia 2009 sygn. [...] oraz [...]muszą zostać unieważnione. Zostały wydane bez podstawy prawnej, potwierdzają nieistniejący stan faktyczny i prawny, nie odnoszą się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, naruszają zasady ogólne KPA z art. 9 w zw. z art. 11 Kpa, jak i pozostałe. Skoro zatem, nie można jak twierdzi obecnie SKO zastosować orzeczeń w powyższych sprawach to twierdzenia SKO zawarte w decyzjach z lat 2009-2013 są bezpodstawne, niewykonalne, nieważne z mocy prawa, zatem należy także stwierdzić nieważność decyzji administracyjnych SKO z dnia [...] marca 2013 r o sygn. [...] oraz [...], na podstawie twierdzeń jak w opinii prawnej prof. dr hab Witolda Modzelewskiego z dnia 18 lutego 2015 oraz niniejszego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wskazując, że w uzasadnieniu decyzji szczegółowo i obszernie wskazano na motywy, którymi kierował się organ odwoławczy, i wniosło o oddalenie skargi.

W związku z tym, że strona w jednym piśmie złożyła różnego rodzaju wnioski, to skargi zostały rozdzielone i pozostałe skargi zostały wpisane pod nowe numery repertorium SA. Przedmiotem niniejszego podstępowania jest jedynie skarga dotycząca postanowienia SKO z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu dotacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie wskazać należy, że granicę sądowoadministracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "p.p.s.a"). W sprawie natomiast Sąd nie zaobserwował podstaw do stwierdzenia takich naruszeń.

W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.

Wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji jest jednym z trybów wzruszenia decyzji ostatecznych, obok postępowania o stwierdzenie nieważności i postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi lub decyzji prawidłowej. Przedmiotem tego postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Podkreślenia przy tym wymaga, że postępowanie to nie stanowi "trzeciej instancji", w której bada się sprawę ponownie w jej całokształcie. Kontrolę tę wyznaczają bowiem określone przepisami prawa przesłanki, wystąpienie których otwiera dopiero możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Oznacza to, że korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w k.p.a.

Zgodnie zaś z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.

Natomiast art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. stanowią, że wznowienie postępowania oraz odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Na odmowę wznowienia postępowania służy zażalenie. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dopiero po wznowieniu postępowania, organ właściwy przeprowadza postępowania określone w art. 149 § 2 k.p.a., czyli co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy i wydaje decyzje określone w art. 151 k.p.a.

Brzmienie art. 149 k.p.a. wskazuje, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap, w którym następuje badanie spełnienia przesłanek formalnych przez wnioskodawcę, zakończony może być wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia bądź odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). Drugi etap, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w którym następuje badanie przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.) kończy wydanie decyzji w trybie art. 151 k.p.a.

Jednakże aby wznowić postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, to muszą być spełnione jeszcze dodatkowe warunki, w tym m.in. warunek określony w art. 148 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl natomiast art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Tym samym słuszna była konstatacja SKO, że pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 (i następne) k.p.a. i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany np. w cytowanym art. 148 k.p.a., gdyż ustawodawca ograniczył czasowo możliwość skutecznego wniesienia żądania o wznowienie postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż godzi w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 K.p.a. (por. wyroki WSA w Warszawie z 21 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2056/10 oraz z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 15/11 – wszystkie cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie z urzędu zachowania przez stronę terminu do wniesienia wniosku, a strona obowiązana jest udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o podstawach do wznowienia postępowania. Innymi słowy Strona była zobowiązana do wykazania, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 489/12, WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 343/12).

W sprawie Stowarzyszenie jako podstawę wznowienia podało art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Organ postanowieniem z [...] listopada 2015r. odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. i odrębnym postanowieniem z tej samej daty wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Tym samym przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania złożonego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.

Przechodząc do oceny zachowania przez Skarżącego miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. trzeba w całości podzielić stanowisko, że Stowarzyszenie tego terminu nie dochowało. Decyzja z [...]marca 2013r., nr [...], co do której Strona wnosi o wznowienie postępowania została jej prawidłowo doręczona w dniu 5 kwietnia 2013r. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez Skarżącego (por. str. 2 skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 kwietnia 2013r.), gdyż Stowarzyszenie skutecznie złożyło od tej decyzji skargę do WSA w Warszawie. Zatem należy podzielić stanowisko organu wskazujące, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upłynął zgodnie z art., 148 § 2 k.p.a. w dniu 6 maja 2013r. (dzień 5 maja 2013r. przypadał w niedzielę, dzień wolny od pracy - art. 57 § 3 k.p.a.). A więc podanie o wznowienie postępowania zostało złożone po ustawowym terminie, gdyż zostało nadane w dniu 5 października 2015r.

W podobny sposób należy podzielić stanowisko SKO w zakresie niedochowania przez Stronę terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ w tym zakresie przeprowadził dodatkowe ustalenia, z których wynikało, że Strona dowiedziała się o nowych okolicznościach istotnych dla przedmiotowej sprawy z opinii prawnej z [...] lutego 2015r. sporządzonej przez Prof. dr hab. W. M. ([...]). Skarżący z tą opinią zapoznał się w dniu 20 sierpnia 2015r., a zatem od tego terminu należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin, o którym mowa w art. 148 k.p.a. upłynął w dniu 21 września 2015r. (dzień 20 września 2015r. przypadał w niedzielę, dzień wolny od pracy). Słusznie w tym zakresie także wyjaśniło SKO, że bez znaczenia dla złożenia wniosku pozostaje dzień 7 września 2015r., wskazany jako dzień "zatwierdzenia opinii przez Zarząd", skoro z treścią opinii z 18 lutego 2015r., a tym samym z okolicznościami stanowiącymi podstawę wznowienia wnioskodawca zapoznał się najpóźniej w dniu 20 sierpnia 2015r. W okolicznościach przedmiotowej sprawy istotne znaczenie ma bowiem fakt zapoznania się przez stronę ze stanowiskiem wyrażonym w ww. opinii, które dało Stronie wiedzę o istnieniu nowych istotnych dla sprawy okoliczności, a nie data zatwierdzenia ww. opinii przez Zarząd. Zatem skoro wniosek został nadany w dniu 5 października 2015r., to tym samym Skarżący nie dochował miesięcznego terminu do złożenia podania.

Organowi odwoławczemu nie można skutecznie zarzucić zaniechania wyjaśnienia wszelkich niezbędnych okoliczności sprawy. Podjął on bowiem czynności w celu ustalenia kluczowej w niniejszej sprawie okoliczności – zachowania przez Stowarzyszenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, występując z pisemnym wezwaniem do Strony i to Skarżący dysponując określoną wiedzą na ten temat podał wskazany wyżej termin dowiedzenia się o opinii.

Wskazać tym samym należy, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione formalnoprawne przesłanki wznowienia postępowania z wniosku Strony, co tym samym powoduje, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.

Zaznaczyć przy tym należy, iż Sąd nie podziela stanowiska Wnioskodawcy, jakoby trwające do 19 maja 2016 r. postępowania sądowo administracyjne w przedmiocie skargi na decyzję z dnia [...] marca 2013 r. i skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 18 czerwca 2014r., uniemożliwiały stronie złożenie wniosku o wznowienie postępowania, a organom jego skuteczne rozpatrzenie, a tym samym wstrzymywały bieg terminów z art. 148 Kpa. Po pierwsze i najważniejsze, termin określony w art. 148 k.p.a. ma charakter terminu ustawowego zawitego, co oznacza, że z jego upływem będzie wiązany skutek w postaci bezskuteczności dokonanej czynności. Organ nie ma możliwości ani skracania, ani wydłużania tego terminu. Innymi słowy Strona ma obowiązek złożyć podanie w ww. miesięcznym terminie. A ewentualna kwestia zawieszenia postepowania wszczętego na skutek złożenia wniosku o wznowienie postępowania będzie miała charakter wtórny, który może podlegać kontroli Sądu (zawieszenie postępowania). Co więcej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wiążą z toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym jakichkolwiek uprawnień w zakresie przedłużenia terminu do złożenia przez Stronę wniosku o wznowienie postepowania. Innymi słowy każda strona, niezależnie od tego czy w jej sprawie toczy się postępowanie sądowoadministracyjne, czy też takie postępowanie się nie toczy ma miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.

Po wtóre również argumentacja Strony jest niezasadna z przyczyn formalnych, gdyż przyjmując za zasadną powyższą argumentację, czego Sąd w żaden sposób nie podziela, to należy stwierdzić, że początkowa data rozpoczęcia biegu terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dacie złożenia takiego wniosku przez Stronę jeszcze nie wystąpiła. Zatem wniosek Skarżącego złożony zostałby przedwcześnie i organ zobowiązany byłby do odmowy wznowienia postępowania z tej przyczyny. Daty 19 maja 2016r. nie można także uznać za datę końcową złożenia wniosku, gdyż taka data nie wynika z obowiązujących przepisów.

Kolegium zasadnie wskazało, że odmowa wznowienia postępowania uzasadniona jest również wydaniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt: V SA/Wa 1294/13 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2730/14 oddalającego skargę kasacyjną Stowarzyszenia od ww. wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r. Zaznaczenia wymaga, iż w orzecznictwie i doktrynie podnosi się natomiast, iż brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane. Przy okazji badania zgodności z prawem decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania nie mogą być przedmiotem ponownej oceny zarzuty skargi na decyzję merytoryczną, rozpatrzonej wcześniej przez Naczelny Sąd Administracyjny

Również, podnoszona przez Stronę, kwestia dotycząca niedysponowania przez organ aktami spraw nie ma znaczenia dla dochowania terminu przez Skarżącego. Skarżący bowiem nie zwraca uwagi, że organ dysponował aktami sprawy (posiada tzw. akta zastępcze) i wydał m.in. kwestionowane przez niego orzeczenie, mimo że w dacie orzekania nie zostało zakończone postępowanie kasacyjne przed NSA.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu rozpatrywania obu spraw przez ten sam skład orzekający, wskazać należy, że Skarżący twierdzi, iż "obecnie jak i w poprzednich latach członkowie składu orzekającego w różnych konfiguracjach brali udział w rozstrzyganiu spraw związanych z udzieleniem spornych dotacji z roku 2004 przez Prezydenta [...]", nie precyzując, czy dotyczy to też kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji. Jednakże w dalszej części skargi nie sprecyzował o jakie osoby chodzi.

W odniesieniu na niniejszej sprawy zarzut ten jest niezasadny. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] zostało wydane w składzie: M. J., D. W. i P. W.. Jednakże osoby te nie uczestniczyły przy wydawaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2013 r. nr [...] (skład: M. M., A. S. i D. P.). Być może Skarżący formułował zarzut z uwagi na uczestnictwo B. G., E. G. i K. Z. w sprawach toczących się przed SKO w związku z odwołaniami Skarżącego w innych sprawach, lecz w ocenie Sądu nie ma to znaczenia, gdyż przyczyny wyłączenia członka Kolegium reguluje art. 27 k.p.a., nieprzewidujący wyłączenia członka Kolegium z powodu wcześniejszego orzekania przez niego w innej sprawie danego podmiotu.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, iż odpowiada ono wymogom prawa. W sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Również uzasadnienia postanowień odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do wniosków dowodowych Skarżącego wskazać należy, że Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje zgodność z prawem postępowania prowadzonego przez organy administracji. W związku z tym wniosek Skarżącego o powołanie biegłych nie mógł odnieść skutku. Należy również zaznaczyć, że sąd administracyjny przeprowadza postępowanie dowodowe jedynie wyjątkowo i dotyczy to tylko dowodów z dokumentu (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Warunkiem jest, aby było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowało nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W związku z powyższym Sąd oddalił wnioski dowodowe Skarżącego. Natomiast powołane w skardze akta sądowoadministracyjne spraw Skarżącego Sąd zna z urzędu.

Z powyższych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.