Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2025 r., sygn. akt V SPP/Wa 56/25 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia: oddalić zażalenie.

J. W. (dalej: "skarżący") wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z 24 października 2024 r., V SPP/Wa 252/24, starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Po rozpoznaniu sprzeciwu złożonego przez skarżącego, tut. Sąd postanowieniem z 27 listopada 2024 r. sygn. akt V SPP/Wa 252/24 utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 24 października 2024 r.

Pismem z 20 lutego 2025 r. uzupełnionym w dniu 17 marca 2025 r. o urzędowy formularz PPF skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z 12 maja 2025 r., sygn. akt V SPP/Wa 56/25 starszy referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt V SPP/Wa 252/24. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 lipca 2025 r. , V SPP/Wa 56/25 utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 12 maja 2025 r. W piśmie z 15 września 2025 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z 31 lipca 2025 r. Rozpoznając je, Sąd I instancji postanowieniem z 28 listopada 2025 r., odrzucił zażalenie na postanowienie Sądu z 31 lipca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 12 maja 2025 r. o odmowie zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 24 października 2024 r., sygn. akt V SPP/Wa 252/24, uznając że jest ono niedopuszczalne.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym postanowieniu z 28 listopada 2025 r. Sąd I instancji zgodnie z prawem uznał, że zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2025 r., było niedopuszczalne.

Podkreślić należy, że nie wszystkie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez złożenie środka odwoławczego (skargi kasacyjnej lub zażalenia). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1 – 10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy.

Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. od postanowienia takiego skarżący może wnieść sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z art. 260 § 1 p.p.s.a. wynika również, że rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy wojewódzki sąd administracyjny wydaje postanowienie, w którym zmienia albo utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. W art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. ustawodawca określił, że w takim postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W sprawie niniejszej wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany – zgodnie z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. – przez referendarza sądowego (postanowienie z dnia 12 maja 2025 r.). Skarżący nie zgodził się z tym postanowieniem, składając od niego sprzeciw. Sprzeciw ten został następnie rozpoznany przez WSA, który wydając postanowienie z 31 lipca 2025 r. orzekał jako sąd drugiej instancji i stosował odpowiednio przepisy o zażaleniu. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu – przez referendarza i przez WSA.

W sprawie, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 lipca 2025 r., które nie podlegało zaskarżeniu żadnym środkiem odwoławczym, o czym skarżący został poinformowany pismem z 12 sierpnia 2025 r. (k. 32 akt sądowych; zwrotne potwierdzenie odbioru pisma – k. 33 akt). Zażalenie to podlegało odrzuceniu, ponieważ postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzeń albo postanowień w przedmiocie prawa pomocy wydawanych przez referendarzy sądowych nie zostały przez ustawodawcę zaliczone do postanowień, na które przysługuje zażalenie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia