Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z jego uzasadnieniem w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1550/15 w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych.

Wyrokiem z dnia 12 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości.

Wnosząc o sporządzenie uzasadnienia powyższego orzeczenia K. P. zwróciła się także o zwolnienie od opłaty związanej z doręczeniem jej takiego wyroku wraz z jego uzasadnieniem. Następnie we wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPF) skarżąca nie wskazała zakresu swojego żądania. Podała, że wydatki na leczenie i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych przewyższają przychody. Zaznaczyła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z matką i mężem. Ich majątek to dom o pow. 120 m.kw., użytki rolne (0,4600 ha) i "pozostałe grunty" (0,04 ha). Dochody rodziny stanowią pobierane świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokościach: 980 zł i 1400 zł oraz świadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego uzyskiwane przez męża strony. Jako comiesięczne wydatki K. P. wskazała: 260,98 zł rata pożyczki bankowej, 300 - 400 zł – lekarstwa, 150 zł – prąd, woda, gaz, telewizja, 75 zł – koszt przejazdu do szpitala w [...].

Wezwana do uzupełnienia powyższych danych skarżąca podała następujące comiesięczne wydatki: 1200 do 1500 zł – żywność, 39 zł – podatek, 18 do 22 zł – telefon, 600 zł – leczenie, 60 zł – prąd, 40 zł – woda, 60 zł – gaz, 20 zł – telewizja, 180 zł – opał, 20,40 zł – wywóz śmieci, 340 zł – rata kredytu konsumpcyjnego matki, 325 zł – rata kredytu konsumpcyjnego męża strony. Skarżąca zwróciła uwagę, że nie osiąga żadnego dochodu w związku z posiadaniem gruntów rolnych.

Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że K. P. we wniosku złożonym na urzędowym formularzu nie zaznaczyła, o co się ubiega w ramach instytucji prawa pomocy. Przyjęto w takiej sytuacji, że jej żądanie stanowi zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku tut. Sądu z dnia 12 lipca 2016 r. wraz z jego uzasadnieniem. Taki właśnie zakres pomocy wymieniona podała bowiem równocześnie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia.

Ponadto, zaznaczenia wymaga także, iż skarżąca ubiegała się już w niniejszej sprawie o prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmujące zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił przyznania żądanej pomocy. Z kolei postanowieniem Sądu z dnia 21 kwietnia 2016 r. orzeczenie referendarza zostało utrzymane w mocy. Wobec powyższego i w związku z tym, że obecnie skarżąca domaga się zwolnienia od części kosztów sądowych (tj. wskazanej wyżej opłaty kancelaryjnej) zastosowano w sprawie instytucję przewidzianą w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle zaś treści art. 167a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu.

Zmiana, o której mowa w powołanym art. 165 P.p.s.a. musi dotyczyć okoliczności przesądzających o wydaniu rozstrzygnięcia konkretnej treści i winna być ona istotna tak, by przemawiała za modyfikacją wcześniej zajętego stanowiska. W przypadku prawa pomocy chodzi więc o zaistnienie nowych okoliczności dotyczących sytuacji rodzinnej, dochodowej czy też majątkowej strony, które rzutują na wcześniej dokonaną ocenę w zakresie możliwości płatniczych strony. Jeśli takie nowe okoliczności w wypadku wnioskującego o przyznanie prawa pomocy nie zaistniały, to brak jest wówczas podstaw do zmiany wydanego wcześniej w sprawie orzeczenia w tym przedmiocie. Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy należy podnieść, że informacje przedstawione przez K. P. tak na potrzeby pierwszego z jej wniosków o przyznanie prawa pomocy, jak również te obecnie podane nie wskazują na zasadność modyfikacji postanowienia z dnia 25 stycznia 2016 r. Są one bowiem w istocie takie same tzn. wprawdzie nastąpiły nieliczne zmiany odnośnie do poszczególnych wydatków strony, lecz są one na tyle niewielkie, że brak podstaw do twierdzenia, iż zaistniały podstawy do odmiennego orzeczenia w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Zwiększył się mianowicie wydatek z tytułu opłaty za prąd (poprzednio wynosił 50 – 60 zł, natomiast aktualnie jest to kwota 100 zł). Zwiększeniu uległa także opłata za wywóz śmieci z kwoty 16,50 zł do 20,40 zł. Zmniejszył się natomiast koszt abonamentu telewizyjnego (poprzednio 39,99 zł, a obecnie 19,99 zł). Pozostałe wydatki skarżącej są na takim samym jak poprzednio poziomie. Przede wszystkim, wbrew twierdzeniu strony, wcale nie zwiększyły się te przeznaczane na leczenie (wynosiły i wynoszą 600 zł miesięcznie). W związku z powyższym, nie zaistniały przesłanki do tego, by przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis zapadłego w sprawie wyroku z jego uzasadnieniem. Nadal bowiem comiesięczne wydatki strony przekraczają wysokość uzyskiwanych przez nią i pozostałych osób tworzących z nią wspólne gospodarstwo domowe dochodów. Skarżąca wezwana o wskazanie źródła pokrycia tych wszystkich wydatków nie odniosła się do powyższej kwestii. Nadal także strona nie wskazała przeznaczenia wszystkich zaciągniętych przez członków rodziny kredytów (wskazała mianowicie, tylko, że celem jednego z nich było leczenie i zaspokojenie podstawowych potrzeb). Poza tym, do obecnego wniosku składająca go dołączyła potwierdzenia dokonanych przelewów dotyczących opłat za dom, gdzie jako właściciel rachunku bankowego figuruje M. P., który zgodnie z oświadczeniem skarżącej nie tworzy z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Powyższe poddaje w wątpliwość prawdziwość tego oświadczenia.

W świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w częściowym zakresie przyznawane jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. K. P. zarówno składając pierwszy z wniosków, jak też obecnie, nie udowodniła, że poza zakresem jej możliwości płatniczych znajduje się poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ciągle bowiem nie do końca jasna jest jej faktyczna sytuacja materialna.

Z powyższych względów orzeczono o odmowie zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2016 r. w zakresie dotyczącym odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Podstawą powyższego jest art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165, art. 167a § 1 oraz art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.