Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 842/24 odrzucające zażalenie D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 maja 2025 r. utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2025 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku D.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K.P., D.K. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. nr 927/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1) oddalić zażalenie D.K.; 2) odrzucić zażalenie D.K.

Postanowieniem z 30 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 842/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odrzucił zażalenie D.K. na postanowienie tego sądu z 14 maja 2025 r. utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego WSA w Warszawie z 27 marca 2025 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku D.K. o przyznanie prawa pomocy.

Na powyższe niezaskarżalne postanowienie sądu D.K. wniósł pismo opatrzone datą "09.06.2025" i tytułem "SKARGA KASACYJNA NA POSTANOWIENIE z dn. 14.05.2024", które zarządzeniem z 27 czerwca 2025 r. Przewodniczący Wydziału potraktował jako zażalenie D.K. na postanowienie z 14 maja 2025 r.

Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżący – D.K. wniósł zażalenie na niezaskarżalne postanowienie sądu z 14 maja 2025 r. utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 27 marca 2025 r. Wobec tego, że powołana ustawa nie przewiduje zażalenia na postanowienie w takim przedmiocie, wniesione zażalenie sąd I instancji uznał za niedopuszczalne.

Zażaleniem D.K. i D.K. zaskarżyli powyższe postanowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa), zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 Ppsa. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 Ppsa). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 Ppsa). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 Ppsa.

A zatem wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie sądu I instancji utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalne. W tych warunkach istniały podstawy do zastosowania przez sąd I instancji art. 178 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, a tym samym odrzucenia zażalenia D.K. na ww. postanowienie WSA z 14 maja 2025 r.

W tych względów zażalenie wniesione przez D.K. na postanowienie o odrzuceniu jego zażalenia podlegało oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Odnośnie do zażalenia wniesionego przez D.K. wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 Ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 Ppsa. W art. 178 Ppsa przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D.K. nie była adresatem postanowienia z 30 czerwca 2025 r., był nim wyłącznie D.K. Ww. postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym zażaleniem D.K. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby.

Dlatego zażalenie D.K. na postanowienie sądu I instancji z 30 czerwca 2025 r. o odrzuceniu zażalenia D.K. podlegało odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny jako niedopuszczalne.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 Ppsa w zw. z art. 197 § 2 Ppsa jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 Ppsa w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.